Dołącz do czytelników
Brak wyników

Forum zamawiających i wykonawców

3 listopada 2021

NR 197 (Listopad 2021)

Na pytania Czytelników odpowiada Józef Edmund Nowicki

0 513

Zakup produktów spożywczych

Wiele problemów sprawia zamawiającym szacowanie wartości zamówienia na dostawy produktów spożywczych, zwłaszcza ze względu na stanowisko wyrażone w Komentarzu Urzędu Zamówień Publicznych1. Jak je interpretować?

Istotnie w komentarzu do art. 30 ust. 2 ustawy Pzp2 zamieszczony został następujący zapis: W motywie 19 dyrektywy klasycznej wyjaśniono, że do celów szacowania progów pojęcie podobnych dostaw należy rozumieć jako produkty o identycznym lub podobnym przeznaczeniu – jak np. dostawy różnych rodzajów żywności lub różnych mebli biurowych. W tym samym motywie wyjaśniono także, że zazwyczaj wykonawca działający w danym sektorze byłby zainteresowany dostawą takich artykułów jako części swojego normalnego asortymentu. Oznacza to, że przesłanka podobieństwa dostaw winna być rozumiana celowościowo i w sposób zobiektywizowany (dostawy podobne to takie, które mają identyczne lub podobne przeznaczenie, z zastrzeżeniem, że w tym motywie dyrektywy klasycznej mowa jest o podobnym przeznaczeniu różnych przedmiotów dostawy, a nie przeznaczeniu, jakie dla przedmiotu dostawy znajdzie zamawiający).
Podsumowując, w przypadku dostaw łącznemu szacowaniu podlegają te dostawy, które były lub powinny zostać przewidziane przez zamawiającego i są przedmiotowo podobne.

Autor komentarza w ww. artykule cytuje wyłącznie motyw 19 dyrektywy, nie wyjaśnia natomiast, dlaczego dostawy różnych rodzajów żywności stanowią jedno zamówienie. Nie podejmuje także polemiki ze stanowiskiem Urzędu Zamówień Publicznych wyrażonym w opinii „Zasady szacowania wartości zamówienia na zakup produktów spożywczych”3 – aktualnej także na gruncie ustawy Pzp z 11 września 2019 r., czyli obecnie obowiązującej oraz w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 2 stycznia 2015 r., sygn. akt: KIO/KD 113/14.

POLECAMY

Opinia prawna UZP

W wymienionej opinii stwierdzono m.in., że: […] zamawiający w jednym postępowaniu powinien nabywać określonego rodzaju dobra, jeśli zachodzi możliwość ich realizacji przez jednego wykonawcę (element podmiotowy) i gdy posiadają one podobne przeznaczenie lub funkcję, tzw. zamówienia tego samego rodzaju (element przedmiotowy). Ponadto, aby określonego rodzaju zakup możliwy był po przeprowadzeniu jednego postępowania, obok ww. przesłanek konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku, tj. istnienie związku czasowego pomiędzy nabywanymi dobrami. Taki związek zachodzi wówczas, gdy funkcjonalnie powiązane ze sobą zamówienia mają być nabywane w dającej się przewidzieć, określonej perspektywie czasowej.
 

Ważne

[…] zamówienia, które mają różne przeznaczenie i nie zachodzi możliwość ich wykonania przez jednego wykonawcę, co do zasady, powinny być traktowane jako zamówienia odrębne.


Tym samym, zamawiający w ramach jednego postępowania powinien łączyć zamówienia obejmujące dostawy, które posiadają podobne przeznaczenie i zachodzi możliwość ich realizacji przez jednego wykonawcę. W stosunku do nich powinien dokonać opisu przedmiotu zamówienia i oszacować ich wartość.
 

Ważne

Odnosząc powyższe do zakupu artykułów spożywczych, podstawowym kryterium decydującym o tym, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy z kilkoma odrębnymi, będzie dostępność produktów u jednego dostawcy.


Powyższej oceny zamawiający powinien dokonywać z uwzględnieniem podziału, jaki w sposób naturalny istnieje na rynku artykułów spożywczych, tzn. co do zasady odrębne podmioty dostarczają pieczywo, warzywa i owoce, mięso i wędliny, nabiał itp. Jeżeli wartość odrębnego zamówienia nie przekracza kwoty 14 000 euro, do jego udzielenia przepisy ustawy Pzp (2004 r. – przyp. aut.) nie będą miały zastosowania, ze względu na wyłączenie przewidziane w art. 4 pkt 8 tejże ustawy.

Prezes Urzędu stanął na stanowisku, iż podnoszony przez zamawiającego na etapie zamówień podział produktów żywnościowych na poszczególne grupy asortymentowe stanowi podział sztuczny, którego celem jest jedynie nieuprawnione odstąpienie od stosowania przepisów ustawy Pzp, a kwestią kluczową – wspólny dla wszystkich towarów bez względu na ich kategorię – cel udzielanych zamówień publicznych, tj. zapewnienie funkcjonowania stołówki poprzez wydawanie posiłków.

Uchwała KIO

W uchwale z dnia 2 stycznia 2015 r., sygn. akt: KIO/KD 113/144 Krajowa Izba Odwoławcza za nieprawidłowe uznała stanowisko Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. W ocenie Izby koniecznym było odwołanie się do stanowiska Prezesa UZP zawartego w informacji o wyniku kontroli, gdzie wskazano, że:
 

Ważne

Zamawiający zobowiązany jest nabywać określonego rodzaju dostawy, usługi lub roboty budowlane w jednym postępowaniu w sytuacji, gdy zamówienie ma obejmować przedmiot tego samego lub podobnego rodzaju i o takim samym lub podobnym przeznaczeniu oraz gdy zamówienie to może zostać zrealizowane przez jednego wykonawcę.


Zdaniem Izby – Prezes Urzędu nie stwierdził jednak, że wszystkie zamawiane dostawy produktów żywnościowych to produkty tego samego lub choćby podobnego rodzaju. Izba uznała, że Prezes Urzędu nie wykazał, iż zakup przez zamawiającego u różnych podmiotów asortymentu spożywczego na łączną kwotę, przekraczającą kwotę, o której mowa w art. 4 pkt 8 Pzp, stanowi naruszenie art. 4 pkt 8, art. 7 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 2 i 4 oraz art. 40 ust. 1 i 2 Pzp2004 (aktualnie: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 16, art. 29–30 ustawy Pzp).

Zamówienia współfinansowane ze środków UE

Zgodnie z opinią Urzędu: „Szacowanie wartości i udzielanie zamówień, w tym zamówień objętych projektem współfinansowanym ze środków UE”5 – aktualną również na gruncie obowiązującej ustawy Pzp, dla ustalenia, czy w danym przypadku mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy z odrębnymi zamówieniami konieczna jest analiza okoliczności konkretnego przypadku.
 

Ważne

W tym celu należy posługiwać się takimi kryteriami jak: podobieństwo przedmiotowe i funkcjonalne zamówienia (kryterium to powinno prowadzić do wyodrębnienia...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy