Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa sądów

11 lutego 2021

NR 189 (Luty 2021)

Nieważność umowy konsorcjum a zamówienie publiczne

13

Podział zadań pomiędzy wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ma jedynie skutek wewnętrzny dla przyszłych roszczeń regresowych pomiędzy nimi. W przypadku nieważności umowy regulującej wewnętrzny stosunek pomiędzy wykonaw- cami nie ma więc potrzeby dokonywania zmiany umowy zawartej między zamawiającym a konsorcjum – orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Wsprawie rozpoznanej przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt: V ACa 1369/17, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna podpisały umowę o współpracy w ramach konsorcjum – w zakresie wspólnego uzyskania zamówienia publicznego. Spółka z o.o. została nazwana w umowie liderem konsorcjum, spółka akcyjna uczestnikiem konsorcjum. W myśl umowy uczestnik konsorcjum ma prawo dochodzić od zamawiającego zapłaty za dostarczone produkty wraz z należnościami ubocznymi w drodze postępowania sądowego. Lider konsorcjum zachowuje prawo do dochodzenia wszelkich należności bezpośrednio od zamawiającego po wystosowaniu odpowiedniego zawiadomienia do uczestnika konsorcjum z wyłączeniem wierzytelności, za które zapłacił już uczestnik konsorcjum.

Między ww. konsorcjum a zamawiającym (szpitalem) zostały zawarte cztery umowy, na mocy których konsorcjum zobowiązało się do dostarczenia produktów leczniczych. Z uwagi na to, że szpital nie zapłacił za dostarczony towar, konsorcjum wystąpiło do sądu o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym domagało się zobowiązania zamawiającego szpitala do zapłacenia solidarnie na ich rzecz kwoty 221 583,73 złotych wraz z odsetkami od kwot i dat wymienionych w pozwie.

Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił w całości pozew i nakazał pozwanemu dokonanie zapłaty na rzecz powodów w ww. kwocie wraz z odsetkami od kwot i dat wymienionych w nakazie.

POLECAMY

Zmiana wierzyciela

Zdaniem sądu okręgowego tylko spółka z o.o. tworząca konsorcjum zgodnie z prawem farmaceutycznym ma prawo handlować produktami leczniczymi. Sąd okręgowy wskazał, że od dnia 22 grudnia 2010 roku weszła w życie zmiana art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 14, poz. 89 z późn. zm.). Ta nowelizacja wprowadziła nową treść art. 53 ustęp 6, zgodnie z którym czynność prawna, mająca na celu zmianę wierzyciela w przypadku zobowiązań Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot, który utworzył zakład. Przepis art. 53 ustęp 6 i 7 ustawy stosuje się do zobowiązań Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej powstałych po dniu wejścia w życie niniejszej zmiany, czyli od 22 grudnia 2010 roku.

Obecnie zakaz obrotu wierzytelnościami określony jest w art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 295 z późn. zm.). Jeżeli mamy do czynienia z konsorcjum, w którym jeden z podmiotów konsorcjum wykonuje przedmiot umowy, dostarcza, produkuje, wytwarza i dostarcza leki, a drugi uczestnik konsorcjum zajmuje się tylko obsługą finansowo-prawną danej transakcji, to tego typu umowa konsorcjum jest umową, o której mówi 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej. Zgodnie z tym przepisem czynność prawna, mająca na celu zmianę wierzyciela Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot tworzący. Podmiot tworzący wydaje zgodę albo odmawia jej wydania, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych oraz w oparciu o analizę sytuacji finansowej i wynik finansowy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej za rok poprzedni. Zgodę wydaje się po zasięgnięciu opinii kierownika Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.

W ocenie sądu okręgowego omawiana umowa konsorcjum nie określa, jaka jest rola spółki akcyjnej – uczestnika konsorcjum. W związku z tym jest ona nieważna w świetle wskazanego wyżej art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, a zatem spółka ta nie mogła występować do sądu z pozwem. Sąd uznał jednak, że fakt nieważności umowy konsorcjum nie oznacza nieważności umowy między konsorcjum a szpitalem. Ta umowa jest nieważna, ale tylko w części dotyczącej obsługi prawnej. Sąd uznał, że tylko spółka akcyjna nie ma legitymacji do występowania przed sądem, spółka z o.o. ją posiada i jej roszczenie jest w pełni uzasadnione.

Pozwany szpital złożył apelację od wyroku sądu okręgowego. Podkreślił w niej, że nieważność przystąpienia spółki akcyjnej do konsorcjum powoduje nieważność oferty, a to z kolei nieważność całego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W konsekwencji oznacza to nieważność umowy zawartej ze szpitalem i oznacza, że powód domaga się zapłaty na podstawie nieważnej umowy.

Obejście zakazu

Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację. Sąd drugiej instancji uznał za słuszne ustalenia sądu okręgowego, że celem umów konsorcjów w omawianej sprawie było obejście przez konsorcjantów zakazu ustawowego określonego w art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej. W umowie konsorcjum każdy z jego członków (konsorcjantów) zobowiązuje się do określonego uczestnictwa w konsorcjum i do oznaczonego działania na jego rzecz, a tym samym na rzecz pozostałych konsorcjantów dla osiągnięcia celu, dla którego umowa została zawarta. W omawi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy