Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa sądów

15 kwietnia 2022

NR 201 (Kwiecień 2022)

Zachowanie właściwej proporcji

0 134

Przez proporcjonalność warunku w stosunku do przedmiotu zamówienia należy rozumieć zachowanie właściwej proporcji – brak nadmierności. Zamawiający ma obowiązek określić warunki udziału w taki sposób, aby do realizacji zamówienia został dopuszczony wyłącznie wykonawca posiadający doświadczenie zapewniające należyte wykonanie zamówienia, przy czym określenie warunku jest obowiązkiem i uprawnieniem zamawiającego, który dokonuje tej czynności.

Zamawiający zobowiązany jest brać pod uwagę przedmiot zamówienia, cel przedsięwzięcia oraz zapewnienie równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji – orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.

POLECAMY

Odwołanie i skarga do sądu 

W sprawie rozpoznanej przez Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy, 2 lipca 2021 roku (sygn. akt: XXIII Zs 44/21) przedmiotem zamówienia udzielonego przez (zamawiającego) Skarb Państwa była usługa wykonania 120 mln stron skanów dokumentów oraz zapewnienie serwisu, wsparcia i rozwoju dla aplikacji przeznaczonej do zarządzania zdigitalizowanymi dokumentami i zapewnienie rozwoju tej aplikacji zgodnie ze wskazaniami zamawiającego.

Wykonawca – spółka akcyjna – wniósł w tej sprawie odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, w którym zarzucił zamawiającemu, że ustalił treść SWZ sprzecznie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1129 z późn. zm.), określając warunki udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nadmierny dla zweryfikowania zdolności wykonawcy do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia, a także w sposób naruszający zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie. W uzasadnieniu wskazała, że w ogłoszeniu o zamówieniu, w rubryce „Zdolność techniczna i kwalifikacje zawodowe” wskazano: Należycie wykonał lub należycie wykonuje minimum jedną usługę skanowania dokumentów w postaci akt sądowych bądź prokuratorskich na rzecz:

  • jednostek sądownictwa powszechnego lub
  • jednostek prokuratury lub
  • w ramach postępowań przeprowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w krajach Unii Europejskiej, każda na minimum 500 000 stron.

Odwołujący wskazał, że warunek został ograniczony do terenu Unii Europejskiej. W poprzedniej treści zamawiający dopuszczał wykazanie zamówień zrealizowanych poza terenem Unii Europejskiej, więc wykonawcy mieli większe możliwości wykazania realizacji tego warunku.

Ważne
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że oceny warunku udziału w postępowaniu należy dokonać przez pryzmat przedmiotu zamówienia, a nie indywidualnych możliwości konkretnego wykonawcy zainteresowanego realizacją usługi, gdyż to nie interes wykonawcy powinien w tym zakresie determinować ocenę warunku, ale cel, któremu służyć ma postawiony warunek udziału w postępowaniu. 

Zgodnie z obowiązującym w dniu rozpoznania omawianej sprawy art. 22 ust. 1a ustawy Pzp zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, szczególnie wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności. 
W ocenie KIO warunek w zakresie zdolności technicznych lub zawodowych w brzmieniu nadanym mu zmianą dokonaną 27 stycznia 2021 roku – dopisaniem sformułowania „w krajach Unii Europejskiej” – nie był niezbędny dla oceny zdolności do wykonania zamówienia. 

Ważne
Wskazanie „w krajach Unii Europejskiej” stanowiło element warunku udziału w postępowaniu sprzeczny z zasadą proporcjonalności oraz prowadzący do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób naruszający zachowanie uczciwej konkurencji. Wynikało to z braku możliwości wykorzystania przez wykonawców wchodzących w skład międzynarodowych grupy kapitałowych potencjału do nawiązywania kontaktów handlowych z partnerami spoza Unii Europejskiej, np. z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego. 

W ocenie KIO zamawiający w toku postępowania odwoławczego nie przedstawił argumentacji, która obiektywnie i merytorycznie uzasadniałaby wprowadzone ograniczenie. Przepisy Pzp nie uprawniają do zawężenia terytorialnego w zamówieniach, jeśli ze specyfiki i szczególnych uwarunkowań tych zamówień nie wynika, że takie ograniczenie znajduje obiektywne uzasadnienie. Nie wykazał również zasadności dokonanego ograniczenia. Nie przedstawił żadnych dowodów na odrębność usług skanowania dokumentów w postaci akt sądowych bądź prokuratorskich świadczonych na rzecz określonych podmiotów w państwach członkowskich Unii Europejskiej od świadczenia tego typu usług na rzecz określonych podmiotów w krajach innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej. Wobec powyższego ograniczenie możliwości spełnienia warunku na podstawie usług wykonanych dla określonych podmiotów w państwach Unii Europejskiej było bezpodstawne.

Zdaniem zamawiającego

Zamawiający odwołał się od wyroku KIO do Sądu Okręgowego w Warszawie. Argumentował, że warunek udziału w postępowaniu „w krajach Unii Europejskiej” nie dotyczy podmiotowo wykonawców, lecz przedmiotu wcześniej wykonywanych przez nich zobowiązań.

Dlaczego sąd oddalił skargę?

W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że warunek udziału postawiony przez zamawiającego, wymagający, aby usługi były zrealizowane na rzecz określonych podmiotów w państwach Unii Europejskiej, dopisano kilka dni przed upływem terminu składania ofert i tym samym niewątpliwie zawęziło to krąg potencjalnych podmiotów. Zdaniem sądu, zamawiający – na etapie postępowania zarówno odwoławczego, jak i skargowego – nie przedstawił żadnych skutecznych argumentów oraz dowodów, które uzasadniałyby wprowadzenie omawianego ograniczenia. Za przekonujące sąd nie uznał twierdzenia zamawiającego o odrębności usług skanowania dokumentów w postaci akt sądowych lub prokuratorskich na rzecz określonych podmiotów w państwach Unii Europejskiej od świadczenia tego rodzaju usług na rzecz określonych podmiotów w krajach innych niż państwa Uni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy