Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

1 września 2021

NR 195 (Wrzesień 2021)

Wyroki na Szukio.pl/ciekawe

0 43

Przedstawiamy poniżej wybór wyroków Krajowej Izby Odwoławczej, które zostały wydane w 2021 r. Ich analiza powinna ułatwić interpretację nowej ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Rażąco niskie stawki – KIO 1139/21 (nowe Pzp)

POLECAMY

Zamawiający naruszył art. 239 ust. 1 Pzp, dokonując wyboru najkorzystniejszej oferty bez wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w zakresie stawek w poszczególnych podkryteriach cenowych.
[…] zaoferowane przez przystępującego stawki w kryterium ceny wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia. Izba zwraca uwagę, że zamawiający, zgodnie 
z § 5 ust. 4 projektu umowy wymagał, by wykonawcy, w ramach zaoferowanych stawek, uwzględnili wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu zamówienia, m.in. pracę ludzi, pracę przy obsłudze sprzętu, wywóz oraz koszty związane z przyjęciem odpadów i nieczystości do Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych. Konieczność uwzględnienia wszystkich elementów cenotwórczych, a także porównanie stawek przystępującego ze stawkami innych wykonawców, stanowią podstawy do wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w tym zakresie.

Termin zapłaty – KIO 1066/21 (nowe Pzp)

60-dniowy termin zapłaty w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, jest terminem maksymalnym.

Wobec uchylenia art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (o PrzciwNadmOpTransHand), który umożliwiał ustalenie stronom transakcji handlowej w terminie zapłaty dłuższym niż 30 dni – pod warunkiem, że ustalenie to jest obiektywnie uzasadnione właściwością lub szczególnymi elementami umowy, a termin ten nie przekracza 60 dni – stwierdzić należy, iż termin ten ma charakter bezwzględny i nie może zostać przedłużony.
Izba podziela argumentację odwołującego, iż ustawa o PrzciwNadmOpTransHandI ogranicza swobodę umów w zakresie określania maksymalnych terminów zapłaty. Nie podziela natomiast stanowiska zamawiającego, iż ustawodawca w art. 8 ust. 4a ustawy o PrzciwNadmOpTransHand dopuścił sytuację, że w transakcji handlowej, w której dłużnikiem jest podmiot publiczny będącym podmiotem leczniczym, ustalony w umowie termin zapłaty jest dłuższy niż 60 dni.

Ważne

Izba podziela stanowisko odwołującego, który argumentował, iż celem przywołanej regulacji było określenie konsekwencji dla dłużnika w sytuacji, gdy termin zapłaty przekraczałby 60 dni.

Właściwość tego stanowiska potwierdza również, przedłożony przez odwołującego, wyciąg z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych zawartego w druku sejmowym nr 3475, gdzie czytamy:

Projektowany art. 8 ust. 4a ma na celu wyrażenie wprost w ustawie uprawnienia wierzyciela do naliczenia odsetek w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot leczniczy, jeżeli termin zapłaty ustalony w umowie bezprawnie przekracza 60 dni.

Etapowanie prac – KIO 1097/21 (nowe Pzp)

Określenie czasu, bez narzucania sztywnych terminów dla poszczególnych etapów może być dla wykonawców korzystne w tym znaczeniu, iż nie będą związani narzuconymi wprost terminami cząstkowymi i będą mieli większą swobodę w organizacji czasu pracy.

Odwołujący dążył do zmiany sposobu ustalenia terminów wykonania poszczególnych etapów prac, tak aby uwzględniały one wzajemne powiązania, jednocześnie nie wykazał, aby określony w SWZ termin 610 dni liczony od dnia zawarcia umowy był terminem nierealnym i uniemożliwiał wykonanie umowy z przyczyn przez niego niezawinionych. Wydłużenie procedury uzyskania decyzji, do czego prowadzi wniesienie odwołania, nie jest taką podstawą, a zamawiający na rozprawie wskazał, iż takie sytuacje stanowią podstawę do aneksowania umowy […]. Odwołujący nie wykazał również, aby czas na uzyskanie certyfikatu (120 dni) był nierealny i nie pozwalał na przeprowadzenie procesu certyfikacji. […]

Odwołujący, wnioskując o zmianę postanowień SWZ, jednocześnie przedstawił własną propozycję zmiany etapowania prac, polegającą na rozbiciu poszczególnych czynności, za które miałby zamawiający zapłacić. Izba przychyliła się do wniosków zamawiającego, iż propozycja ta nie ma innego uzasadnienia niż uzyskanie przez wykonawcę wcześniej płatności, co nie odpowiada celom zamawiającego, który nie jest zainteresowany uzyskaniem opracowań, ale doprowadzeniem do osiągnięcia celu inwestycji.

Przekazywanie odpadów – KIO 989/21 (nowe Pzp)

Okoliczność, że przepisy dopuszczają przekazanie określonych rodzajów odpadów nie tylko bezpośrednio do właściwej instalacji, ale też za pośrednictwem innego zbierającego odpady do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, nie oznacza niezgodności z przepisami wymogu przekazania odpadów do instalacji w dniu ich odebrania.

Jak wskazał zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, wprowadzenie obowiązku przekazania bioodpadów oraz innych odpadów zbieranych selektywnie do instalacji w tym samym dniu, w którym nastąpił ich odbiór, miało na celu zapewnienie kontroli nad strumieniem odbieranych odpadów z uwzględnieniem wyrażonej w ustawie o odpadach zasady bliskości, wyrażonej w art. 20 ust. 2 ustawy o odpadach […]. Izba podziela stanowisko zamawiającego, że zastosowanie takiego rozwiązania leży w interesie publicznym, pozwalając chociażby ograniczyć ryzyko związane ze spotykanym w praktyce manipulowaniem ilością odpadów przekazywanych do instalacji. […] W ocenie Izby brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone wymagania ograniczą konkurencję w postępowaniu.

Wycena prac – KIO 865/21

Zamawiający błędnie uznał, że dostosowując opisy wymaganych prac do wyceny w kosztorysie ofertowym przystępującego do opisów zawartych w przedmiarze robót, uznać należy za poprawienie oczywistych omyłek pisarskich.

W ocenie Izby, zmiany wprowadzone przez zamawiającego nie miały charakteru oczywistego, ale doprowadziły do ukształtowania odmiennego zakresu prac podlegających wycenie niż pierwotnie określony przez przystępującego w treści oferty. Za niezasadne uznać należy stanowisko zamawiającego, iż decydujące znaczenie dla oceny oferty i realizacji zamówienia ma dokumentacja projektowa, w przypadku zaś sprzeczności pomiędzy przedmiarem robót a dokumentacją projektową, pierwszeństwo przyznać należy dokumentacji projektowej, co oznacza, że przystępujący i tak musi wykonać przedmiot zamówienia zgodnie z dokumentacją projektową, więc wszelkie błędy w kosztorysie nie mają znaczenia. […] Przedmiar sporządzony przez zamawiającego umożliwił porównywanie ofert w warunkach uczciwej konkurencji i gwarantował, że wykonawcy wyceniali podobny zakres prac do wykonania. Przystępujący samodzielnie określił odmienny zakres prac, które wycenił, co skutkuje niezgodnością jego oferty z SIWZ. Ponadto Izba podkreśla, że zamawiający nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, iż wycena prac samodzielnie określonych przez przystępującego w kosztorysie ofertowym będzie taka sama jak w przypadku prac określonych przez zamawiającego.

Modyfikacja treści wyjaśnień – KIO 918/21

Jeżeli wyjaśnienia w zakresie ceny oferty prowadzą do nadania jej zapisom z wcześniejszych wyjaśnień nowego znaczenia, mamy do czynienia z modyfikacją treści wyjaśnień, a nie ich uszczegółowieniem.

Wyjaśnić można tylko to, co jest w ofercie, czy istnieje złożonych na wezwanie zamawiającego informacjach. Natomiast każde wprowadzenie nowej treści jest uzupełnieniem treści wyjaśnień, a nie wyjaśnieniem kwestii wątpliwych dla zamawiającego. W przedmiotowej sytuacji zamawiający po otrzymaniu odpowiedzi na drugie wezwanie przystępującego, w którym ujawniły się inne koszty niż podane w pierwszych wyjaśnieniach, powinien był nie uznać takich wyjaśnień, gdyż jak sam stwierdza: wykonawca zamieścił skorygowany kosztorys, a więc zostały zawarte nowe treści. Tym samym oferta winna zostać odrzucona w oparciu na przepisie art. 90 ust. 3 Pzp.

Oferta pierwotna – KIO 929/21

Próba zmiany oferty z niejasnych powodów – prawdopodobnie w celu podwyższenia wynagrodzenia, w okresie związania ofertą, jest prawnie niemożliwa i bezskuteczna, a obowiązuje niezmienna oferta złożona pierwotnie.

[…] wykonawca nie ma prawnego instrumentu do zmiany treści oferty, którą jest związany. Dotyczy to także ewentualnych zmian w oparciu na art. 87 ustawy Pzp; należy zauważyć, że również w takich przypadkach poprawienie treści oferty jest czynnością zamawiającego, a nie wykonawcy. […] wykonawca O.

Sp. z o.o. nie wykazał błędu w obliczeniu ceny w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp. […] W formularzu wykonawca wskazał, że oferuje wykonanie zamówienia za ryczałtową ceną 
720 900,00 zł. Ta cena za wykonanie przedmiotu zamówienia została wskazana jednoznacznie w kilku miejscach oferty, została obliczona zgodnie ze sposobem podanym w dokumentacji przetargowej. W piśmie z dnia 18.02.2021 r. wykonawca, powołując wadliwą kalkulację, wskazał, że byłby gotowy wykonać zamówienie za kwotę wyższą.

Rażąco niska cena – KIO 1280/21

Nie można uznać sytuacji odwołującego za wystarczający miernik tego, czy oferta ma, czy nie ma ceny rażąco niskiej.

Odnośnie do dowodów nr 5 i 6 […] służą one de facto udowodnieniu, iż cena oferty odwołującego, a nie przystępującego, nie jest rażąco niska. Dowody te bowiem odnoszą się do sytuacji odwołującego (wprost wynika to z ich treści, w kontekście przedmiotu zamówienia) i jego upustów i rabatów. Wobec braku domniemania rażąco niskiej ceny po stronie zamawiającego i braku wyjaśnień w tym zakresie wszelkie stwierdzenia odwołującego, że przystępujący nie ma takich upustów, są gołosłowne, co więcej, niewielka różnica procentowa między obiema ofertami przeczy temu.

W konsekwencji należy uznać, że odwołujący nie sprostał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodowemu. Złożone bowiem dowody albo nie dotyczą przedmiotu sporu, albo dotyczą sytuacji odwołującego. […] Jednocześnie podnosząc, że rzeczywiście w odwołaniu zawarte tam wyliczenia referowały do sytuacji odwołującego, zmiana stanowiska na rozprawie, że nie jest to struktura cenowa odwołującego, też nie wnosi nic do sprawy, gdyż dowody stricte dotyczą sytuacji odwołującego. W konsekwencji wyliczenia z odwołania trudno uznać za miarodajne, skoro ostatecznie nie wiadomo, jak je w sposób wiarygodny traktować.

Wyjaśnienie ceny oferty – KIO 899/21

Złożenie przez wykonawcę niewystarczających wyjaśnień w odpowiedzi na pierwsze wezwanie do wyjaśnienia ceny skutkuje brakiem możliwości wystosowania do wykonawcy wezwania o wyjaśnienia uzupełniające.

Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Pierwsze wyjaśnienia ceny nie zawierały w zasadzie żadnych konkretnych danych, w tym w odniesieniu do co najmniej podstawowych elementów składowych ceny. Sam przystępujący na wstępie pisma z dnia 27 stycznia 2021 r. wskazał, że zamawiający zażądał bardzo szczegółowych informacji, jednakże takich informacji próżno szukać w treści samych wyjaśnień. Informacje podane zarówno w wyjaśnieniach, jak i załączone do nich dowody mają ogólny charakter i nie pozwalają na dokonanie analizy zaoferowanej ceny. […] W związku z powyższym Izba stwierdziła, że nie zaistniały przesłanki do wystosowania do przystępującego wezwania do złożenia uzupełniających wyjaśnień ceny oferty.

Zakłócenie konkurencji – KIO 886/21

Dla istnienia grupy kapitałowej kluczowe jest istnienie jednego przedsiębiorcy, który kontroluje w sposób bezpośredni lub pośredni pozostałych przedsiębiorców.

Grupa kapitałowa składa się z przedsiębiorców, pomiędzy którymi zachodzą relacje zależności. Przedsiębiorcy ci pozostają w stosunku zależności do przedsiębiorcy mającego nad nimi kontrolę, który z uwagi na posiadanie tej kontroli ma status przedsiębiorcy dominującego w rozumieniu art. 4 pkt 3 UOKiK. […] należy stwierdzić, że M.A. i K.A., pomimo że są spokrewnieni (syn i ojciec), są przedsiębiorcami prowadzącymi jednoosobowe działalności gospodarcze na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i In...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy