Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

30 listopada 2021

NR 198 (Grudzień 2021)

Wyroki na SzuKIO.pl/ciekawe

0 408

Przedstawiamy wybór wyroków Krajowej Izby Odwoławczej, tym razem poniżej progów unijnych, które zostały wydane w 2021 r. Ich analiza powinna ułatwić interpretację nowej ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Granice negocjacji
KIO 2377/21

Skoro zamawiający w SWZ określił, że wykonawca wraz z ofertą zobowiązany jest złożyć kosztorys ofertowy wykonany metodą uproszczoną na podstawie przedmiarów robót, to jego niezłożenie powinno spowodować odrzucenie takiej oferty.

Izba nie podzieliła argumentacji odwołującego jakoby analiza dokumentów zamówienia, w szczególności SWZ oraz wzoru umowy, uzasadniała twierdzenie, iż zamawiający nie nadał kosztorysowi uproszczonemu treści oferty. Ustalając znaczenie i rangę kosztorysu ofertowego, zauważyć należy, iż obowiązek złożenia wraz z ofertą kosztorysów ofertowych w poszczególnych branżach, wykonanych na podstawie przedmiarów, wprost wynikał z treści SWZ […].
 

POLECAMY

ważne
Zamawiający oczekiwał wyceny, w ramach ceny oferty, pozycji zawartych w przedmiarach, które załączył w tym celu do SWZ, jak również by oferowana przez wykonawców cena wynikała z załączonych do oferty kosztorysów.


Zamawiający wymagał zatem od potencjalnych wykonawców udokumentowania sposobu obliczenia ceny oferty, która następnie mogła stanowić przedmiot negocjacji. […] Co szczególnie istotne, przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone jest w trybie podstawowym z fakultatywnymi negocjacjami. […] Zdaniem Izby na gruncie przepisów ustawy Pzp brak jest przeszkód, aby w ramach cenowego kryterium oceny ofert przedmiotem negocjacji z wykonawcą był jeden z elementów składowych ceny, zwłaszcza gdy oferowana za wykonanie zamówienia cena ma być potwierdzona załączonymi do oferty kosztorysami opracowanymi przez wykonawcę na podstawie przedmiarów. Istotne jest jedynie to, aby faktyczny przedmiot negocjacji dotyczył elementów treści oferty podlegających ocenie w ramach przewidzianych kryteriów oceny ofert oraz nie prowadził do zmiany SWZ, przy czym przepisy ustawy Pzp nie precyzują szczegółowego przedmiotu negocjacji, a wyznaczają jedynie ich granice zawarte w art. 278 ustawy Pzp.

Zmiana produktu
KIO 2585/21

Odwołujący, oświadczając, że doposażenie bazowego modelu w dodatkową funkcjonalność będzie prowadziło do zmiany oznaczenia produktu, potwierdził, iż dostarczony byłby inny artykuł, niż wskazany pierwotnie w ofercie.

[…] przedmiotem oferty odwołującego jest produkt gotowy, dostępny u producenta E. w ramach oferowanych modeli urządzeń posiadających różne funkcjonalności opisane w specyfikacji technicznej. Doposażenie modelu podstawowego (ergoselekt 100) w dodatkową funkcjonalność, co odwołujący prezentował jako proces dostępny przy składaniu zamówienia, faktycznie należy rozumieć jako konieczność zmiany parametru, który identyfikuje inny model dostępny u tego producenta, co prowadzić będzie do złożenia zamówienia na model inny, niż wskazany w ofercie. Potwierdza to oświadczenie producenta, który jednoznacznie wskazał na zmianę typu urządzenia dostępnego w sprzedaży. […] Okoliczności ustalone w sprawie wskazują na błąd wykonawcy, który oferując urządzenie ergoselect 100 nie sprawdził, czy spełni ono wszystkie parametry techniczne oczekiwane przez zamawiającego.

Granice dokonywania korekt
KIO 2520/21

Ocena możliwość dokonania określonych poprawek w treści oferty musi wynikać z informacji w niej zawartych.

[…] Odwołujący bezpodstawnie wywodzi, że w przypadku pozycji niewycenionych zamawiający winien był wstawić w odpowiednich kolumnach kosztorysu ofertowego kwotę „0 zł”. Izba w pełni popiera stanowisko zamawiającego […], że pewnych korekt nie można było przeprowadzić samodzielnie, ponieważ brak w kosztorysie wykonawcy analogicznych pozycji, które by to umożliwiały. […] Trudno zaś za istniejącą treść oferty uznać rubryki kosztorysu niewypełnione w zakresie cen jednostkowych i wartości ogółem przez wykonawcę. Brak podania jakiejkolwiek wartości liczbowej należy uznać za brak wyceny, a nie za oferowanie przedmiotu zamówienia za 0 zł. Cyfra zero jest wartością wymierną i wpisanie jej do kosztorysu stanowi wycenę, natomiast w przypadku oferty odwołującego część rubryk nie została po prostu wypełniona, czyli wyceniona.

Co do argumentacji odwołującego, że w takim przypadku program kosztorysowy do podsumowania przyjmuje wartość zerową, to być może tak jest, ponieważ w zasadzie innej wartości wobec niewypełnienia rubryk nie może przyjąć, ale nie zmienia to faktu, że oferta nie zawiera ceny jednostkowej za dany element przedmiotu zamówienia, a nie, że zawiera cenę 0 zł, taka bowiem treść oferty nie istnieje. Wpisanie do kosztorysu ofertowego odwołującego przez zamawiającego cyfry 0 zł w miejsce niewypełnionych rubryk w istocie stanowiłoby dokonanie samodzielnej wyceny elementu przez zamawiającego.

Badanie realności ceny
KIO 2031/21

Poprzestanie na twierdzeniach lub złożenie wyjaśnień niepopartych dowodami naraża wykonawcę na ryzyko, że zamawiający uzna te wyjaśnienia za niewystarczające dla uzasadnienia realności zaoferowanej ceny.

[…] Izba nie podziela […] przekonania zamawiającego, że skoro przytoczył treść art. 224 ust. 3 ustawy Pzp w wezwaniu, to wezwanie to miało charakter ogólny, uprawniający wykonawców do złożenia dowolnych wyjaśnień. Zamawiający pomija treść art. 224 ust. 4 ustawy, z którego wynika, że zakres wezwania z art. 224 ust. 3 ustawy jest zakresem szczegółowym, a zamawiający w przypadku robót budowlanych lub usług może zakres wezwania ograniczyć jedynie do wyjaśnień zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy – art. 224 ust. 3 pkt 4 i zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, gdzie realizowane jest zamówienie. W tym postępowaniu zamawiający zdecydował się na szeroki zakres wyjaśnień i nie zrezygnował z żadnego elementu wskazanego w art. 224 ust. 3 ustawy. Tym samym wykonawcy zobowiązani byli do udzielenia szczegółowych wyjaśnień obejmujących wszystkie kwestie wynikające z art. 224 ust. 3 ustawy. Nadto zgodnie z art. 224 ust. 5 obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu, spoczywał na wykonawcy. Izba zwraca także uwagę, że ustalenie wynagrodzenia ryczałtowego nie stanowi podstawy do odstąpienia od badania realności ceny. Tym samym wykonawca jest obowiązany wykazać, że zaoferowana cena lub koszt pozwalają na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia.

Zgodność z OPZ
KIO 2000/21

Sporządzając OPZ zamawiający nie jest zobowiązany dopuścić do udziału w postępowaniu każdego spośród wykonawców, którzy wyrażą zainteresowanie tym postępowaniem, a jedynie tych, którzy będą w stanie zaoferować przedmiot zaspokajający jego uzasadnione i niedyskryminujące potrzeby, gwarantujące mu uzyskanie oczekiwanego efektu.

W postępowaniu, będącym przedmiotem tego odwołania, chodzi nie tylko o zamówienie określonego, specyficznego asortymentu, ale również o to, żeby asortyment ten służył wykonywaniu pracy przez personel szpitala. Okoliczność ta musi być w ocenie Izby dostrzeżona i uwzględniona. Z dowodów przedstawionych przez odwołującego wynika, że w ramach danego rodzaju asortymentu, np. probówek będących w przeważającej mierze przedmiotem tej sprawy, istnieje wiele ich rodzajów, a różnice wyrażają się chociażby w pojemności czy materiale, z którego są wykonane. Z dowodów tych wynika, że istnieją różne przedziały („widełki”), np. w zakresie pojemności dla probówek pediatrycznych. Jednak w ocenie Izby nie oznacza to, że z punktu widzenia prawidłowości wykonywanych zadań przez personel szpitala jest obojętne, jakiej probówki będzie używał. W tym właśnie Izba upatruje uzasadnione potrzeby zamawiającego, który konstruując OPZ w oczywisty sposób do tych potrzeb się odwołuje i je uwzględnia – i w oczywisty sposób determinują one stawiane w postępowaniu wymagania.

Doświadczenie personelu
KIO 2759/21

Załączniki do SWZ stanowią integralną część specyfikacji, co oznacza, że regulacje w nich zawarte należy traktować jako takie, które wchodzą w skład SWZ, a nie są osobną regulacją względem SWZ.
Odwołujący żądany przez zamawiającego „Wykaz osób” złożył, z tym że w jego treści, w kolumnie 7, podał informacje jedynie co do lokalizacji, pomijając informacje na temat doświadczenia osób wymienionych w wykazie. […] Izba nie podziela zapatrywań odwołującego, który stał na stanowisku, iż postanowienia SWZ w celu uzyskania dodatkowych punktów nie obligowało wykonawcy do podawania innych informacji ponad wskazane przez odwołującego w treści wykazu. Izba wskazuje, że już w samym brzmieniu treści kryterium zamawiający odwołał się do konieczności legitymowania się przez wykonawcę personelem, którego doświadczenie przekracza okres trzyletni. Potwierdzeniem tego wymagania jest treść tabeli nr 7 w wykazie nr 9 […]. Dostrzec należy, że zamawiający nie ustalił jednego konkretnego sposobu podania tych informacji, dlatego wykonawcy czynili to w różny sposób, na co zwracał uwagę odwołujący. Jednak nie przesądza to o tym, że treść SWZ w tym zakresie była niejasna czy też wzajemnie sprzeczna. Wręcz przeciwnie. Wymaganie opisane w pkt 13.3 SWZ należy ocenić jako spójne z treścią kolumny 7 wykazu nr 9.

Opis wymaganych środków dowodowych
KIO 2070/21

Zamawiający nie może po upływie terminu składania ofert stawiać wykonawcom wymagań, które nie wynikają z upublicznionych dokumentów zamówienia.

Niezasadne jest […] twierdzenie zamawiającego, że skoro inni wykonawcy w odniesieniu do pkt 1 SWZ złożyli certyfikat, oznacza to, iż odwołujący nie przedstawił właściwego dokumentu. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w treści SWZ, zgodnie z którą w pkt 1 zamawiający żądał złożenia dokumentu mającego potwierdzać określone wymagania, a nie certyfikatu. Nawet jeśli zamawiający faktycznie oczekiwał złożenia certyfikatu, ponieważ, jak argumentował na rozprawie, taki dokument pełniej zabezpiecza interesy zamawiającego, to nie zostało to wyrażone w treści SWZ. […] Izba nie zgadza się również z twierdzeniem, że odwołujący powinien w tym zakresie zadać pytanie o wyjaśnienie treści SWZ. W ocenie Izby odwołujący nie mógł mieć wątpliwości co do stawianych wymagań, gdyż nie były one niejasne. Jak wykazało postępowanie odwoławcze, to zamawiający nie dołożył należytej staranności w opisaniu przedmiotu zamówienia, w tym wymaganych środków dowodowych zgodnie z własnymi oczekiwaniami, a tych nieujawnionych oczekiwań nie mogą się jednak domyślać wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia. Wobec tego zamawiający nie może wyciągać negatywnych konsekwencji w stosunku do wykonawcy, który złożył ofertę odpowiadającą treści SWZ.

Samooczyszczenie
KIO 2348/21

Zamawiający ma prawo zainicjować procedurę self-cleaningu poprzez wezwanie wykonawcy do złożenia samooczyszczenia.

Uwzględniając, że regulacja art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp wymaga szczegółowej analizy okoliczności ze strony zamawiającego, w tym zindywidualizowania okoliczności odnoszących się do podmiotu, wobec którego powstają wątpliwości co do należytego wykonania innych zamówień oraz biorąc pod uwagę, że wykonawca P. w ramach konsorcjum I. był stroną umowy, z którą zamawiający rozwiązał umowę realizowaną przez konsorcjum – zamawiający słusznie uznał, że przesłanka, określona w art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp powinna zostać dogłębnie wyjaśniona i wyeliminowana, aby wykonawca P. mógł się ubiegać o przedmiotowe zamówienie. Poprzez wystosowanie wezwania zamawiający umożliwił wykonawcy P. przeprowadzenie procedury samooczyszczenia, w ramach której wykonawca był uprawniony do wykazania swojej rzetelności, pomimo niezrealizowanej w ramach Konsorcjum I. umowy. […] Izba zważyła, że ani Prawo zamówień publicznych, ani SWZ w przedmiotowym postępowaniu nie zawierają regulacji odnośnie do terminu dokonania przez wykonawcę procedury samooczyszczenia lub ograniczenia co do wszczęcia tej procedury wyłącznie z inicjatywy wykonawcy.

Wezwanie do uzupełnienia dokumentów
KIO 2348/21

Zasadę jednokrotności wezwania do uzupełnienia oświadczeń i dokumentów należy odnosić stricte do sytuacji, gdy wezwanie miałoby dotyczyć tych samych okoliczności.

[…] pierwsze wystosowane przez zamawiającego do wykonawcy P. wezwanie na podstawie art. 128 ust. 1 Pzp do uzupełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 Pzp, dotyczyło uzupełnienia oświadczenia w związku z wadą formalną oświadczenia złożonego wraz z ofertą, tj. braku wymaganego podpisu w formie elektronicznej. Drugie wezwanie do uzupełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 Pzp zamawiający wystosował do wykonawcy na podstawie art. 110 ust. 2 i art. 128 ust. 1 Pzp w ramach zainicjowania przez zamawiającego dokonania przez wykonawcę procedury samooczyszczenia. Powyższe wezwanie bazowało na nowych, uzyskanych przez zamawiającego informacjach, które zamawiający szczegółowo przeanalizował i precyzyjnie opisał w treści tego wezwania. Ponowne wezwanie do uzupełnienia oświadczenia było zatem wynikiem ujawnienia nowych okoliczności oraz dotyczyło innego zakresu uzupełnienia w porównaniu z pierwszym wezwaniem.

Tajemnica przedsiębiorstwa
KIO 2089/21

Skuteczne podniesienie zarzutu zaniechania przez zamawiającego udostępnienia informacji nieskutecznie zastrzeżonych przez innego wykonawcę jako tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga odniesienia się przez odwołującego do treści przedstawionego uzasadnienia tego zastrzeżenia.

Odwołujący winien był zatem uzasadnić postawiony zarzut naruszenia art. 18 ust. 3 ustawy Pzp poprzez wskazanie, dlaczego w jego ocenie przedstawione przez ww. wykonawcę uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa należy uznać za niewystarczające. Natomiast w treści odwołania, poza przytoczeniem przepisów prawa, stanowisk wyrażonych w orzecznictwie oraz poglądów doktryny, odwołujący ograniczył się do następującego stwierdzenia: 21. W niniejszym stanie faktycznym wykonawca […] jedynie zastrzegł, że informacje nie mogą zostać udostępnione. Wykonawca […] nie wykazał natomiast, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Żadna z przesłanek uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorstwo nie została wykazana. 
Należy przypomnieć, że pod pojęciem zarzutu rozumie się przede wszystkim wskazane przez odwołującego okoliczności faktyczne, które w jego ocenie świadczą o naruszeniu przez zamawiającego określonych przepisów prawa. […] Izba uprawniona jest do rozpoznawania zarzutów, a nie zastępowania wykonawców w ich konstruowaniu.

Badanie dokumentów
KIO 2562/21

Przy ocenie oferty należy poddać badaniu wszystkie dokumenty, które są składane przez wykonawców.

Pominięcie któregokolwiek z nich może bowiem prowadzić do wadliwej oceny złożonej oferty – wywołującej daleko idące konsekwencje dla wykonawcy, skutkujące odrzuceniem oferty. Jeżeli zatem zamawiający, badając ofertę, stwierdzi rozbieżności czy nieścisłości w ramach posiadanych dokumentów, to winien je w sposób bezwzględny wyjaśnić, tak aby nie było żadnych wątpliwości co do faktycznej treści oferty wykonawcy. W przedmiotowym postępowaniu zamawiający, zdaje się, uległ presji czasu […] i w sposób bezkrytyczny opowiedział się za stanowiskiem prezentowanym przez odwołującego.

Szczegółowy opis
KIO 2376/21

Okoliczność, że odwołujący z własnej inicjatywy w złożonej przez siebie koncepcji zawarł szczegółowy opis zaprojektowanej aranżacji...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy