Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

6 lipca 2021

NR 194 (Lipiec 2021)

Wyroki na Szukio.pl/ciekawe

0 81

Przedstawiamy poniżej wybór wyroków Krajowej Izby Odwoławczej, które zostały wydane w 2021 r. Ich analiza powinna ułatwić interpretację nowej ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Brak konkurencyjności – KIO 938/21 (n. Pzp)

Zamawiający nie dokonał właściwego rozeznania rynku, przez co uniemożliwił racjonalne konkurowanie podmiotów oferujących przedmiot zamówienia, który swoją funkcjonalnością spełnia oczekiwania zamawiającego.

POLECAMY

[…] zamawiający, dokonując opisu przedmiotu zamówienia […], naruszył przepis art. 16 pkt 1, 2 i 3 nPzp, gdyż opis ten de facto dopuszczał rozwiązanie oferowane tylko przez jednego producenta/wykonawcę. […] Zamawiający nie wykazał, iż produkty oferowane przez odwołującego są produktami, które nie realizują celu terapeutycznego wymaganego przez zamawiającego, argumentując jedynie, że dotychczasowa praktyka i doświadczenie zamawiającego ułatwiają korzystanie z produktów, które od lat funkcjonują u zamawiającego. Jednakże takie twierdzenia zamawiającego nie mogą wykluczać udziału innych wykonawców w postępowaniu, gdyż nie realizują zasady konkurencyjności postępowania, która stoi u podstaw zamówień publicznych.

Różny zakres oferowanego świadczenia – KIO 913/21 (n. Pzp)

Brak jednoznaczności w opisie przedmiotu zamówienia i brak realnych wyjaśnień w odpowiedzi na pytanie wykonawcy spowodował, że oferty złożone w postępowaniu nie są możliwe do porównania.

Zamawiający wskazał w […] SWZ, że wykonawca powinien ocenić stan infrastruktury zamawiającego, zatem przy wykonaniu umowy niezbędny może być zestaw PC z monitorem oraz serwer, jednak nie wyjaśnił, czy sam ten sprzęt posiada, ani że oczekuje jego zaoferowania od wykonawców. Jest to szczególnie widoczne w odniesieniu do zestawu PC i monitora, o które zamawiający został zapytany, lecz nie udzielił odpowiedzi. Wskazanie przez zamawiającego, że oczekuje wyspecyfikowania oferowanego sprzętu w Formularzu oferty, nie stanowi ani potwierdzenia, ani zaprzeczenia tego wymagania, ani tym bardziej stwierdzenia, że zamawiający uzależnia to od rozwiązania oferowanego przez wykonawcę. […] zamawiający otrzymał oferty, w których z jednej strony, jak w ofercie odwołującego, został precyzyjnie wyspecyfikowany oferowany sprzęt, którego niezbędności do prawidłowego wykonania umowy zamawiający nie zaprzeczył, z drugiej, oferty przystępującego oraz T(2)... Sp. z o.o., która nie zawierała sprzętu PC i monitora, ani serwera.

Skoro, jak stwierdził sam zamawiający, posiadane przez niego serwery nie pozwalają na archiwizację danych z powodu braku miejsca, wykonawcy nie ocenili tych potrzeb zamawiającego zgodnie z wymaganiami wskazanymi w […] SWZ i złożyli oferty niezgodne z tymi wymaganiami. Różny zakres oferowanego świadczenia spowodował różnicę w cenach ofert.

Istotność elementu składowego ceny– KIO 820/21

Dla powstania obowiązku wezwania do wyjaśnień nie jest wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co do realności wyceny – przepis art. 90 ust. 1 Pzp wprost stanowi, że dotyczy to tylko elementów istotnych.

Ustawa nie określa według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności elementu składowego ceny. W ocenie Izby należy przyjąć, że istotne są te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości. […] Zamawiający stwierdził […], że czynności wskazane w Tabeli B nie stanowią istotnej części zamówienia, są to bowiem usługi dodatkowe do usługi głównej wycenianej przez wykonawców w Tabeli A. […]

Odwołujący ani w odwołaniu, ani podczas rozprawy nie podjął nawet próby wykazania, że objęte zarzutami składniki ceny mają w jakimkolwiek znaczeniu charakter istotny.

Wezwanie do uzupełnienia oświadczeń – KIO 913/21 (n. Pzp)

Skoro zamawiający nie przygotował wzoru oświadczeń podmiotów trzecich, wykonawca powinien złożyć oświadczenia samodzielnie przygotowane przez podmioty udostępniające mu swe zasoby, uwzględniając treść wezwania zamawiającego i obowiązujące przepisy.

Zamawiający jasno sformułował wezwanie […] do uzupełnienia oświadczeń i dokumentów, zatem odwołujący powinien bez trudu je uzupełnić. Tymczasem odwołujący złożył podpisane przez siebie oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, a pominął […] oświadczenia podmiotów trzecich o spełnianiu warun-
ków udziału w postępowaniu i niepodleganiu wykluczeniu. […]

Zamawiający nie może skierować do odwołującego ponownego wezwania o złożenie brakujących oświadczeń. Wezwanie do uzupełnienia oświadczeń lub dokumentów, o którym mowa 
w art. 128 ust. 1 Pzp stanowi wyjątek od obowiązku złożenia przez wykonawcę oświadczeń i dokumentów wymaganych na danym etapie postępowania o udzielenie zamówienia. Oznacza to, że nie może być ponawiane bez obrazy zasad prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, w szczególności zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. […] Nie jest też możliwe zastępowanie oświadczeń wymaganych przepisami ustawy dowodami osobowymi – z zeznań świadków lub przesłuchania strony – gdyż temu, oprócz zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, sprzeciwiają się również zasady przejrzystości i pisemności.

Sporna wysokość podatku VAT – KIO 760/21

W przypadku wskazania w SIWZ stawki podatku VAT rola zamawiającego sprowadza się do weryfikacji złożonych ofert pod tym kątem i ewentualnego rozważenia zastosowania art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp, jeśli zaistnieją ku temu przesłanki.

W przedmiotowym stanie faktycznym niewątpliwie zaistniała sytuacja wymagająca wystąpienia zamawiającego do wykonawcy o wskazanie, dlaczego gdy zamawiający w SIWZ wskazał stawki podatku VAT, jakie winny być zastosowane przy obliczeniu ceny ofertowej, wykonawca w załączniku nr 1 do SIWZ podał stawki w innej wysokości. Było to istotne, zdaniem Izby, dlatego że wykonawca mógł w wyjaśnieniach podać, że nastąpiła z jego strony omyłka co do stawki podatku, ale również mógł stwierdzić, że w ofercie podaje stawki prawidłowe, a te wskazane przez zamawiającego w SIWZ są błędne.

Powyższe dwie hipotetyczne możliwości treści wyjaśnień wykonawcy miałyby istotne znaczenie dla dalszych działań zamawiającego, gdyż w pierwszym przypadku zamawiający byłby zobowiązany do ustalenia możliwości poprawy stawek podatku w oparciu o przepisy art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp. Natomiast w drugim przypadku zamawiający byłby zobowiązany do analizy sytuacji pod kątem, czy wskazane przez niego stawki podatku są prawidłowe, czy też racja jest po stronie wykonawcy. Jeśli stawki wskazane przez zamawiającego zostałyby uznane za prawidłowe, to zamawiający byłby zobligowany do odrzucenia oferty przystępującego.

Zmiana przedmiotu zamówienia – KIO 1012/21

Przystępujący sam potwierdził, że na etapie wyjaśniania treści oferty doszło do zmiany przedmiotu zamówienia. Zmiana była niezgodna z dyspozycją art. 87 ust. 1 Pzp.

Zmiana treści oferty w sposób, w jaki dokonał tego przystępujący, prowadzi do istotnych zmian w treści oświadczenia woli. Izba podziela stanowisko zamawiającego, że folder reklamowy, stanowiący dokument, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp ma, co do zasady, potwierdzać, że oferowany produkt spełnia wymagania zamawiającego i nie jest częścią oferty. W rozpoznawanym przypadku zobowiązanie przystępującego zostało skonkretyzowane nie w treści folderu reklamowego, ale w treści załącznika nr 6 i dotyczyło produktu o opisanych parametrach: […]. Złożony przez wykonawcę po raz drugi folder reklamowy nie dotyczył natomiast produktu opisanego w załączniku nr 6. Sam przystępujący na rozprawie oświadczył, że złożył folder innego produktu – materaca EM-10/RS, ponieważ materac X-BOON-ONE, którego folder został złożony pierwotnie, nie odpowiadał treści SIWZ pod względem wymaganych wymiarów.

Nieaktualne przyłbice – KIO 907/21

Zmiana przepisów regulujących kwestie środków zabezpieczających przed COVID-19 uczyniła niemożliwym realizację celu – ochrony pracowników przyłbicami, jako wyłącznymi środkami ochrony, powodując, że prowadzenie postępowania nie leży w interesie publicznym.

Odwołujący, nie mając ku temu podstaw – w świetle opracowanej przez zamawiającego dokumentacji przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w szczególności dla części III – błędnie założył, że celem zamawiającego była ochrona pracowników zamawiającego i jego klientów, poprzez stosowanie przyłbic jako dodatkowych (obok innych) środków ochrony indywidualnej. […] Założenie, że zamawiane przyłbice stanowić miały nie jedyny – a dodatkowy środek ochrony indywidualnej, nie znajduje także potwierdzenia w treści zawiadomienia o unieważnieniu postępowania. […] celem zamawiającego był zakup w ramach części III przyłbic z przeznaczeniem ich do stosowania przez pracowników zamawiającego jako samodzielny środek ochrony indywidualnej. Realizacja tego celu stała się niemożliwa z dniem 27 lutego 2021 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r., poz. 367), na którego mocy przyłbice przestały być dopuszczalnym środkiem ochrony, wyłącznym w rozumieniu rozporządzenia.

Treść gwarancji – KIO 783/21

Treść gwarancji nie musi być wiernym odwzorowaniem przepisów ustawy, niemniej musi wyraźnie z niej wynikać, że swym zakresem obejmuje wszystkie okoliczności, o których mowa w art. 46 ust. 4a i ust. 5 Pzp.

Nie można zgodzić się z odwołującym, że skoro w treści gwarancji wskazał, iż chodzi o oświadczenia i dokumenty, to należy domniemywać, że swoim zakresem wykonawca objął również przypadek wynikający z art. 25 ust. 1 ustawy Pzp. W ocenie Izby – zgadzając się z zamawiającym – wskazać należy, że treści gwarancji nie można domniemywać, a zamawiający musi mieć pewność, że jego interesy zostaną w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami ustawy zabezpieczone.

Odwołujący w treści gwarancji nie wskazał, że chodzi o dokumenty lub oświadczenia wymienione ogólnie w ustawie Pzp, a odniósł się do dokumentów i oświadczeń wynikających z art. 25a ust. 1 ustawy Pzp. […] Wadium, niedające pewności zabezpieczenia roszczeń zamawiającego – tak jak w niniejszym stanie faktycznym – jest wadium nieskutecznym, a zatem wniesionym w sposób nieprawidłowy, co skutkować mogło odrzuceniem oferty odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b ustawy Pzp. Wbrew twierdzeniom odwołującego nie istnieją również podstawy prawne do uzupełniania gwarancji wadialnej w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.

Zakres robót – KIO 845/21

To nie nazwa inwestycji, ale zakres robót budowlanych wykonanych w jej trakcie determinował możliwość uznania tych robót za wpisujące się w opis kryterium oceny ofert.

Odwołujący w swej argumentacji pominął okoliczność, że przystępujący w wykazie doświadczenia kierownika budowy podał nie tylko nazwę spornej inwestycji, lecz także w kolumnie wykazu zatytułowanej „Zakres robót potwierdzający spełnianie kryterium” złożył jednoznaczne oświadczenie, że zadanie to polegało na budowie drogi o wartości robót budowlanych 34 289 099,64 zł brutto. Jeżeli zatem odwołujący uważał, że sporne zadanie, wbrew oświadczeniu przystępującego, nie polegało na budowie drogi, to powinien ten fakt udowodnić, czego nie uczynił. […] Zamawiający nie wymagał w opisie kryterium oceny ofert wykazania się doświadczeniem w budowie drogi dwujezdniowej, lecz w budowie drogi. Wybudowanie jednej jezdni drogi mogło być zatem uznane za budowę drogi w rozumieniu opisu kryterium.

Brak załączenia dowodów– KIO 806/21

Działaniem błędnym jest kompletowanie dowodów na etapie postępowania odwoławczego, a nie przesłanie ich w terminie wskazanym w wezwaniu do wyjaśnień.

Odwołujący winien zdawać sobie sprawę, że na potwierdzenie realności poszczególnych cen zobowiązany jest dołączyć dowody. […] Wszelkie informacje przedstawione przez wykonawcę muszą być znane zamawiającemu na konkretnym etapie postępowania, celem umożliwienia mu podjęcia decyzji co do ewentualnego odrzucenia oferty. Rozprawa przed Krajową Izbą Odwoławczą nie może stanowić kolejnego etapu procedury określonej w art. 90 ust. 1 i 1a ustawy Pzp. […] Brak załączenia dowodów obciąża wykonawcę, skutkiem czego jest zazwyczaj odrzucenie jego oferty.

Brak wykazania spełniania warunków udziału – KIO 577/21

Nie jest uprawnione utożsamianie niewykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu z zaistnieniem podstaw do wykluczenia wykonawcy z postępowania – określonych w art. 24 ust. 1 pkt 16 i 17 Pzp.

[…] za informacje wprowadzające w błąd należy uznać informacje nieprawdziwe lub błędne. (...) w takim przypadku znaczenie ma różnica pomiędzy stanem faktycznym a informacjami przedstawionymi przez wykonawcę. Izba stwierdziła, że przystępujący podał cechy poszczególnych usług w pierwotnym wykazie, a zamawiający nie mógł jednoznacznie stwierdzić czy wymienione usługi spełniają wymagania określone w dokumentacji postępowania, czy nie. Zatem prawidłowo wezwał wykonawcę do uzupełnienia wykazu, tym bardziej że przystępujący podał jedynie nazwę zamówienia oraz w zasadzie przepisał treść warunku znajdującego się w pkt 6.1.2.3.1 SIWZ. Wobec powyższego Izba stanęła na stanowisku, że informacja przekazana przez wykonawcę, która odnosiła się do doświadczenia, nie może być zakwalifikowana jako informacja nieprawdziwa, a jedynie jako informacja, która nie potwierdza spełnienia przez wykonawcę warunku udziału w postępowaniu. Tym samym w omawianym stanie faktycznym nie zachodzi sytuacja objęta regulacją art. 24 ust. 1 pkt 16 i 17 ustawy Pzp. W ocenie Izby w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, w którym wykonawca nie wykazał w sposób prawidłowy warunku udziału w postępowaniu.

Nadinterpretacja opisu kryterium oceny ofert – KIO 845/21

Jeżeli odwołujący uważał, że opis kryterium, dopuszczający wykazanie się doświadczeniem na stanowisku kierownika budowy zdobytym przy realizacji inwestycji o określonej wartości, jest nieprawidłowy, to powinien wnieść odwołanie wobec postanowień SIWZ.

Zdaniem Izby odwołujący nadinterpretował opis kryterium oceny ofert. Jak wskazano wcześniej, zamawiający zapisał bowiem wymagane doświadczenie kierownika budowy następująco: Zrealizował dwa zadania na stanowisku kierownika budowy robót przy realizacji budowy, przebudowy, rozbudowy dróg doprowadzone do odbioru i rozliczenia końcowego robót budowlanych, każde o wartości nie mniejszej niż 15 000 000,00 zł. brutto. […] Wbrew stanowisku odwołującego wartość 15 000 000 zł stanowiła cechę robót, przy których realizacji kandydat na stanowisko kierownika budowy miał nabywać swe doświadczenie. W opisie kryterium nieprzypadkowo zamawiający użył słowa „przy”. Wartość ta jednak żadną miarą nie odnosiła się do „faktycznego przerobu” danego kierownika robót przy danej inwestycji. […] W tej sytuacji, po upływie terminu składania ofert, postanowienia SIWZ stały się ostateczne i wiążące nie tylko dla zamawiającego, lecz także dla wykonawców.

Wątpliwości dotyczące ceny KIO 803/21

Decyzja zamawiającego, czy wykonawca złożył wystarczające wyjaśnienia, jest w istocie autonomiczną oceną zamawiającego, który ma prawo uznać za wystarczające otrzymane informacje.

[…] wezwanie zamawiającego wynikało z jego własnej decyzji, podjętej w rzeczywistości w następstwie zawiadomienia odwołującego o nierealności ceny oferowanych ławek. Jednocześnie niesporne jest, że nie zachodziła ustawowa przesłanka obligująca zama...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy