Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem eksperta

4 października 2018

NR 146 (Listopad 2016)

Akty prawne w zamówieniach podprogowych

0 175

W przypadku zamówień podprogowych niestosowanie szczegółowych regulacji Pzp może być dla wielu zamawiających istotnym problemem praktycznym, gdyż sytuacja ta pozbawia ich źródła precyzyjnie określonego wzoru zachowania gwarantującego zgodność działań z prawem. 

Mimo niestosowania do zamówień podprogowych regulacji Pzp muszą one zostać udzielone zgodnie z regulacjami innych aktów prawnych, w tym częstokroć z ustawą o finansach publicznych (u.f.p.), stanowiącą podstawowy akt prawny dotyczący wydatkowania środków przez jednostki sektora finansów publicznych, a także Kodeksem cywilnym (k.c.).

Ważne!

Przywołane akty prawne mają istotne znaczenie dla zamówień podprogowych, nie są one jednak jedynymi regulacjami, których uwzględnienie jest niezbędne. Nie można bowiem pomijać ustaw regulujących takie zagadnienia jak sposób działania poszczególnych instytucji zamawiających, ich status organizacyjno-prawny czy też zakres zadań.

Ponadto zachowania zamawiających muszą być zgodne z zasadami Prawa zamówień publicznych znajdującymi zastosowanie do wszystkich zamówień niezależnie od ich wartości. Wyznaczają one bowiem ogólne standardy postępowania w danym obszarze życia społecznego.

Regulacje ustawy o finansach publicznych wpływające na zamówienia podprogowe

Wśród regulacji mających istotne znaczenie przy udzielaniu zamówień podprogowych została wskazana ustawa o finansach publicznych. Jej przepisy powinny być stosowane przez wszystkie podmioty zobowiązane do stosowania przepisów u.f.p.

Niewątpliwie wśród nich należy wymienić regulacje rozdziału 5, zatytułowanego „Zasady gospodarowania środkami publicznymi”. Jedną z nich jest art. 44 ust. 3 u.f.p. zgodnie z którym wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:

a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Ważne!

Przywołana regulacja określa ramy legalnego dokonywania wydatków w jednostkach sektora finansów publicznych. Należy przyjąć, że cały proces wydatkowania środków publicznych powinien pozostawać w zgodności z przywołanymi zasadami.

Dokonywanie wydatków powinno przede wszystkim następować w sposób celowy. Pod pojęciem celowości dokonywania wydatków należy rozumieć ich adekwatność dla osiągnięcia założonych celów. Celowość oznacza nakaz wydatkowania środków publicznych, jeżeli jest to konieczne dla wykonania zadania.

Prawnie regulowany zakres upoważnienia do dokonywania wydatków nie jest limitowany wyłącznie kwotami ujętymi w planie finansowym jednostki, ale wymaga przede wszystkim oparcia w istniejących przepisach prawa, które nie mogą być naruszane1. Zamawiający zobowiązany jest zatem do przemyślenia, czy wydatkowanie środków na usługi, dostawy albo roboty budowlane jest konieczne. Nie jest bowiem zgodne  przywołaną zasadą wydatkowanie środków w oderwaniu od realizowanych zadań. Nawet oszczędne nimi dysponowanie będzie rozrzutnością w przypadku braku zaistnienia uzasadnienia dla ponoszenia wydatków.

Ważne!

Jeżeli wydatkowanie środków okaże się celowe, niezbędne jest dokonanie tego w sposób oszczędny. Oszczędność należy natomiast postrzegać jako nakaz minimalizowania wykorzystywanych zasobów. Minimalizowanie wydatków nie może jednak być rozumiane w sposób skrajny, równie istotna jak bezwzględna wysokość wydanych środków jest jakość uzyskanych efektów.

Dla zachowania odpowiedniego poziomu oszczędności niezbędne jest dążenie do uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów. Ponadto wydatkowanie środków publicznych powinno następować przy zastosowaniu optymalnych metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Metody i środki, o których mowa w art. 44 ust. 3 u.f.p., w przypadku zamówień podprogowych w znacznej mierze zależą od wyboru zamawiającego.

Zamawiający, szanując pozostałe zasady, zobowiązany jest dostosować stosowane przez siebie środki i metody do swoich potrzeb, co powinno nastąpić w zgodzie z intencją ustawodawcy przyświecającą mu przy wyłączeniu obowiązku stosowania regulacji Pzp.

Wydatki powinny być dokonywane w sposób umożliwiający terminową realizację zadań. Terminowość wymaga, aby wydatki były ponoszone w prawnie określonych terminach. Mogą one wynikać z ustaw, czynności prawnych, prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji2.

 (…) Dokonywanie wydatków po terminie, a więc w taki sposób, który powoduje zapłatę odsetek (…) nie sposób żadną miarą uznać za dokonanie wydatków z pozytywnym wynikiem. Dokonanie wydatków po terminie doprowadziłoby bowiem do znacznego uszczuplenia środków publicznych3.

Wydawanie środków publicznych musi również następować w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.


Jednostka se...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy