Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa TSUE

18 stycznia 2019

NR 170 (Styczeń 2019)

Bez ogłoszenia wstępnego

0 146

Trybunał Sprawiedliwości UE (dziewiąta izba) w dniu 20 września 2018 r. wydał wyrok w sprawie C-518/17. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego. Złożono go w kwestii unieważnienia postępowania przetargowego dotyczącego świadczenia tych usług.

 

Postępowanie główne 

W drodze publikacji ogłoszenia o przetargu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zamawiający SV 20 kwietnia 2016 r. wszczął otwarte postępowanie przetargowe dotyczące dostawy usług autobusowego transportu pasażerów w dolinie Gastein (Austria), dotyczące kilku linii autobusowych, w łącznym wymiarze ok. 670 000 km tras rocznie. W ogłoszeniu o przetargu wskazano, że termin na składanie ofert upływa 8 czerwca 2016 r. Ponadto zamówienie to powinno było zostać udzielone w formie umowy o świadczenie usług, a nie w formie umowy koncesji na usługi, a początek świadczenia usług przewidziany był na 11 grudnia 2016 r. SV jednak nie dokonał publikacji wstępnego ogłoszenia informacyjnego, o którym mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007. Wykonawca S. Rudigier 31 maja 2016 r. wystąpił do regionalnego sądu administracyjnego w Salzburgu w celu uzyskania stwierdzenia nieważności publikacji ogłoszenia o przetargu, w szczególności z powodu naruszenia wskazanego wyżej art. 7 ust. 2. 

Orzeczeniem z dnia 15 lipca 2016 r. regionalny sąd administracyjny w Salzburgu oddalił roszczenia skarżącego. Ten wniósł skargę kasacyjną przeciwko temu orzeczeniu do trybunału administracyjnego Austrii. Na poparcie skargi Rudigier wskazał, że regionalny sąd administracyjny w Salzburgu nie zbadał co do istoty skutków prawnych braku opublikowania informacji przewidzianych w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007, które powinno było mieć miejsce przed wszczęciem postępowania przetargowego. 

Trybunał administracyjny podkreślił, że nie został przewidziany żaden wyjątek od zastosowania art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 dotyczący usług transportowych objętych zakresem dyrektywy 2004/17 lub dyrektywy 2004/18 oraz że motyw 29 tego rozporządzenia nie dokonuje rozróżnienia według reżimu mającego zastosowanie do owych przetargów na usługi transportowe. Na tej podstawie wnioskował, że obowiązek ogłoszenia wymaganych informacji powinien mieć zastosowanie nawet wówczas, gdy usługi należą do przetargu podlegającego jednej z tych dwóch dyrektyw. 

Sąd ten stwierdza jednak, że w niniejszej sprawie, w odróżnieniu od wyroku z dnia 27 października 2016 r. (C-292/15, EU:C:2016:817), który został wydany w kontekście podwykonawstwa w dziedzinie zamówień publicznych, ani dyrektywa 2004/18, ani zastępująca ją dyrektywa 2014/24, nie przewidują obowiązku wstępnego ogłoszenia informacyjnego, jak to czyni art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007. Oznacza to, że gdyby postanowiono o zastosowaniu wspomnianego art. 7 ust. 2 do zamówień podlegających jednej z tych dwóch dyrektyw, przyznanie umów na usługi pasażerskiego transportu autobusowego zostałoby poddane ściślejszemu reżimowi niż regulujący pozostałe usługi. 

Sąd odsyłający stwierdził ponadto, że prawo unijne nie przewiduje żadnej sankcji za nieprzestrzeganie obowiązków przewidzianych we wspomnianym artykule. Podmiot świadczący usługi transportowe, który nie przestrzega tego przepisu, mógłby oczywiście czerpać korzyści z przewagi, jaką ma nad konkurentami. Sąd uważa jednak, że cele przejrzystości i niedyskryminacji zamierzone przez wspomniany przepis są spełnione, jeżeli dana usługa stanowi przedmiot postępowania o udzielenie zamówienia, w zakresie, w jakim art. 47 ust. 1 dyrektywy 2014/24 przewiduje, podobnie jak to czynił art. 38 ust. 1 dyrektywy 2004/18, że instytucja zamawiająca ustala szczegóły prowadzonego przez nią postępowania, z uwzględnieniem złożoności zamówienia oraz czasu koniecznego na przygotowanie ofert. 

Sąd odsyłający zastanawia się w konsekwencji nad tym, czy naruszenie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 może powodować bezprawność ogłoszenia o przetargu w okolicznościach, w jakich instytucja zamawiająca dostosowała się poza tym do wszystkich wymogów przewidzianych przez dyrektywy o zamówieniach publicznych. Na podstawie prawa austriackiego decyzja instytucji zamawiającej musi zostać uznana za nieważną tylko wtedy, jeżeli zaistniała bezprawność ma decydujący wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Według sądu uregulowanie krajowe, takie jak omawiane w postępowaniu głównym, wydaje się zgodne z prawem unijnym, ponieważ nie czyni ono niemożliwym wykonywania prawa wywodzącego się z prawa UE ani też nie narusza zasady równoważności. Sąd wskazuje jednak, że chciałby uzyskać potwierdzenie w tej kwestii.

Pytania prejudycjalne

Zdaniem sądu ostatnie pytanie jest tym bardziej uzasadnione, że w sprawie w postępowaniu głównym, zgodnie z twierdzeniami instytucji zamawiającej, Rudigier od dawna wiedział o przyszłym przetargu, co oznacza, że wszystkie jego roszczenia powinny zostać oddalone, ponieważ nie przysługuje mu zarzut naruszenia powołanego przez niego prawa. W tych okolicznościach trybunał administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i przedłożyć Trybunałowi Sprawiedliwości UE następujące pytania prejudycjalne:

  1. Czy art. 7 ust. 2 rozporządzenia [nr 1370/2007] ma zastosowanie również w przypadku udzielenia zamówienia publicznego na usługi w rozumieniu art. 5 ust. 1 zdanie drugie tego rozporządzenia w zakresie autobusowego transportu pasażerskiego zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych [dyrektywa 2004/17/WE lub 2004/18/WE]?
  2. W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze: Czy naruszenie obowiązku publikacji najpóźniej rok przed wszczęciem postępowania przetargowego informacji zawartych w art. 7 ust. 2 lit. a– c rozporządzenia  1370/2007 prowadzi do tego, że ogłoszenie o przetargu – dokonane bez takiej publikacji rok przed wszczęciem postępowania, lecz mającej miejsce zgodnie z art. 5 ust. 1 zdanie drugie tego rozporządzenia w postępowaniu na podstawie dyrektyw w sprawie zamówień publicznych – należy uznać za niezgodne z prawem?
  3. W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie: Czy przepisy prawa Unii mające zastosowanie do udzielania zamówień publicznych sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, według którego można odstąpić od określonego w art. 2 ust. 1 lit. b dyrektywy [89/665] unieważnienia ogłoszenia o przetargu, uznanego z uwagi na brak publikacji za sprzeczne z prawem na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007, jeśli niezgodność z prawem nie miała decydującego wpływu na wynik postępowania w sprawie udzielenia zamówienia, ponieważ dany przedsiębiorca mógł zareagować w odpowiednim czasie, i nie doszło do zakłócenia konkurencji?

Czy naruszenie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 może powodować bezprawność ogłoszenia o przetargu w okolicznościach, w jakich instytucja zamawiająca dostosowała się poza tym do wszystkich wymogów przewidzianych przez dyrektywy o zamówieniach publicznych. 

Uwagi wstępne

Publikacja ogłoszenia o przetargu omawianego w postępowaniu głównym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej miała miejsce 20 kwietnia 2016 r., to znaczy dwa dni po upływie terminu na transpozycję dyrektyw 2014/24/UE i 2014/25/UE do prawa krajowego państw członkowskich i uchyleniu dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE na podstawie – odpowiednio – art. 90 i 91 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 106 i 107 dyrektywy 2014/25/UE. Wynika stąd, że to dyrektywa 2014/24/UE lub dyrektywa 2014/25/UE znajduje zastosowanie w sprawie w postępowaniu głównym, a nie dyrektywa 2004/17/WE lub dyrektywa 2004/18/WE, o których mowa w pytaniach sądu odsyłającego.

Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 przewiduje bardziej szczegółowe obowiązki niż dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE i jako lex specialis ma pierwszeństwo przed tymi dyrektywami. 

Ponadto należy stwierdzić, że postawione pytania odnoszą się bez rozróżniania do dyrektywy 2004/17/WE i dyrektywy 2004/18 WE. Brak wskazania przez sąd odsyłający dyrektywy mającej zastosowanie w sprawie w postępowaniu głównym nie jest jednak w stanie przeszkodzić TSUE w udzieleniu odpowiedzi na wspomniane pytania, ponieważ odpowiedzi na nie mogą zostać sformułowane w identyczny sposób na podstawie zarówno dyrektywy 2014/24/UE, jak i dyrektywy 2014/25/UE, które uchyliły i zastąpiły, odpowiednio, dyrektywę 2004/18/WE oraz dyrektywę 2004/17/WE .

Część rozporządzenia

Przez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 należy interpretować w ten sposób, że obowiązek opublikowania przewidzianego w nim wstępnego ogłoszenia informacyjnego ma zastosowanie do zamówień na publiczne usługi transportu autobusowego, które, co do zasady, są udzielane zgodnie z procedurami przewidzianymi przez dyrektywę 2014/24/UE lub dyrektywę 2014/25/UE. W tym względzie TSUE orzekł już, że przy stosowaniu 
art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1370/2007 w celu udzielenia zamówienia na publiczną usługę pasażerskiego transportu autobusowego nie należy stosować jedynie art. 5 ust. 2–6 tego rozporządzenia, podczas gdy pozostałe przepisy wspomnianego rozporządzenia nadal są stosowane (wyrok z 27 października 2016 r., sygn. akt: C-292/15, EU:C:2016:817, pkt 41).

Wynika z tego, że art. 7 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia ma zastosowanie do zamówień publicznych na usługi transportowe udzielane zgodnie z procedurami przewidzianymi przez dyrektywę 2014/24/UE lub dyrektywę 2014/25/UE. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w rozporządzeniu nr 1370/2007. 

W rzeczywistości bowiem rozporządzenie to, obejmujące jedynie publiczne usługi kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego, przewiduje sposoby interwencji w ogólnych systemach zamówień publicznych, takich jak regulowane przez dyrektywę 2014/24/UE lub dyrektywę 2014/25/UE. Rozporządzenie to zawiera również szczególne zasady, których celem jest albo zastąpienie, albo uzupełnienie ogólnych zasad z dyrektywy 2014/24/UE lub dyrektywy 2014/25/UE, w zależności od tego, czy mająca zastosowanie dyrektywa przewiduje zasady w dziedzinie regulowanej przez to rozporządzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt: C-292/15, EU:C:2016:817, pkt 44–47).

Taką wykładnię art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1370/2007 potwierdza analiza art. 48 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE i art. 67 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE, które pełnią funkcję częściowo porównywalną do funkcji wspomnianego art. 7 ust. 2. W odróżnieniu bowiem do art. 48 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE w związku z postanowieniami sekcji I części B załącznika V do tej dyrektywy oraz art. 67 ust. 1 dyrektywy 2014/25 /UE w związku z sekcją I części A załącznika VI do tej dyrektywy, postanowienia art. 7 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia, po pierwsze, mają obowiązkowo zastosowanie do instytucji zamawiającej lub podmiotu zamawiającego, a po drugie, obejmują nie tylko sytuację, w której instytucja zamawiająca lub podmiot zamawiający wszczynają postępowanie przetargowe, lecz również sytuację, w której mają one zamiar bezpośredniego udzielenia zamówienia. Ponadto publikacje dokonane na mocy tych dyrektyw nie podlegają imperatywnemu terminowi jednego roku poprzedzającego wszczęcie postępowania przetargowego i...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy