Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa TSUE

12 kwietnia 2019

NR 173 (Kwiecień 2019)

Koncesja na zarządzanie grami

0 6

Orzeczenie TS z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie C-375/17 dotyczy wykładni art. 49 i 56 TFUE, zasad niedyskryminacji, przejrzystości i proporcjonalności oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (Dz. U. 2014, L 94, s. 1).

Orzeczenie odnosi się do wniosku złożonego w ramach sporu pomiędzy Stanley International Betting Ltd., spółką zarejestrowaną w Zjednoczonym Królestwie, i Stanleybet Malta Ltd., jej spółką zależną z siedzibą na Malcie (zwanymi dalej łącznie Stanley), a ministerstwem ds. gospodarki i finansów Włoch i agencją ds. ceł i monopoli (zwaną dalej ADM). Dotyczył on zgodności z prawem postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego wszczętego w celu przyznania we Włoszech koncesji na zarządzanie usługami zautomatyzowanej gry w lotto i prowadzenie innych gier liczbowych o stałych stawkach.

Postępowanie główne 

Z akt sprawy będących w posiadaniu Trybunału Sprawiedliwości wynika, że we Włoszech gra w lotto jest organizowana przez państwo zgodnie z dwojakim reżimem koncesji, z których pierwszy dotyczy przyjmowania zakładów przez szereg punktów na podstawie modelu wielu koncesjonariuszy, a drugi obejmuje usługi losowania, łączenia i automatyzacji – działalność ta została wcześniej powierzona spółce Lottomatica SpA w drodze bezpośredniego udzielenia zamówienia. Z uwagi na zbliżający się termin wygaśnięcia umowy w tym ostatnim zakresie, upływający 8 czerwca 2016 r., ADM powierzono zadanie przeprowadzenia przetargu na nową koncesję, którego zasadnicze warunki zostały określone w art. 1 ust. 653 włoskiej ustawy nr 190/2014. 

Oprócz zasadniczych warunków przetargu specyfikacja warunków udzielenia koncesji przewidywała w pkt 5.3, jako wymóg dotyczący sytuacji gospodarczej i finansowej oferenta, uzyskanie w latach 2012–2014 lub 2013–2015 łącznych obrotów wynoszących co najmniej 100 mln euro w odniesieniu do działalności zarządzania usługami gier lub przyjmowania zakładów. W kwestii zdolności technicznej pkt 5.4 lit. a tej specyfikacji wprowadzał następujący wymóg: łączna sprzedaż w każdym z ostatnich trzech zamkniętych okresów obrachunkowych trzyletniego okresu 2012–2014 lub trzyletniego okresu 2013–2015 na poziomie co najmniej [350] mln euro w związku z grami z wykorzystaniem terminali do gry i stanowił, że: w przypadku, w którym kandydat działa w sektorze przez okres krótszy niż trzy lata, ale przynajmniej od 18 miesięcy, wartość wpływów z przyjmowania zakładów zostanie obliczona proporcjonalnie do okresu faktycznego świadczenia usług przyjmowania zakładów.

Zgodnie z pkt 11 specyfikacji kandydat starający się o koncesję miał przedstawić plan inwestycyjny, projekt organizacyjny oraz projekt rozwoju. Na podstawie pkt 12.4 wskazanej specyfikacji oferta ekonomiczna polegała na zwielokrotnieniu minimalnej kwoty podstawowej wartości zamówienia w wysokości 700 mln euro, przy czym propozycje zwielokrotnienia miały zostać sformułowane z uwzględnieniem kwoty minimalnej – 3 mln euro. Punkt 15.3 specyfikacji przewidywał udzielenie zamówienia na podstawie kryterium najkorzystniejszej ekonomicznie oferty.

Artykuł 22 ust. 1 projektu umowy koncesyjnej na zarządzenie grą w lotto stanowił, że: wraz z upływem okresu obowiązywania koncesji koncesjonariusz przekazuje [ADM], bez żadnego zobowiązania po stronie tego ostatniego i na jego wniosek, wszelkie aktywa materialne i niematerialne, które tworzą sieć złożoną z fizycznych punktów przyjmowania zakładów, i własność całego zautomatyzowanego systemu, w tym dostęp do pomieszczeń, urządzeń, z uwzględnieniem terminali we wszystkich punktach przyjmowania zakładów, instalacji, struktur, oprogramowania, archiwów i każdego innego elementu niezbędnego do funkcjonowania, zarządzania i oraz pełnej operacyjności samego systemu zgodnie z ostatnim zatwierdzonym przez ADM inwentarzem.
 

Ważne

Artykuł 30 projektu umowy, który definiował podstawy cofnięcia i wygaśnięcie koncesji, w ust. 2 stanowił: ADM, w celu ochrony interesów skarbu państwa oraz konsumentów, stwierdza wygaśnięcie koncesji również w następujących sytuacjach obejmujących:

  • każdy przypadek przestępstwa, w związku z którym sprawa została poddana pod ocenę sądu i który [ADM], przez wzgląd na jego charakter, ciężar, sposób popełnienia i związek z przedmiotem koncesjonowanej działalności, uznaje za wykluczający wiarygodność, profesjonalizm oraz kwalifikację moralną koncesjonariusza;
  • każdy przypadek, w którym koncesjonariusz narusza przepisy prawa w przedmiocie zwalczania gry niewłaściwej, niedozwolonej i nielegalnej, w szczególności kiedy osobiście lub za pośrednictwem kontrolowanych lub powiązanych, umiejscowionych gdziekolwiek, spółek oferuje na terytorium Włoch inne gry, podobne do zautomatyzowanej gry w lotto i innych gier liczbowych o stałej stawce bez posiadania do tego upoważnienia lub do innych gier zabronionych przez włoskie ustawodawstwo.


Decyzją z 16 maja 2016 r. wyłączna koncesja została udzielona Lottoitalia Srl, która wzięła udział w procedurze selekcji w ramach konsorcjum składającego się z Lottomatica i trzech innych spółek. Drugi oferent, spółka Stanley, prowadzi we Włoszech działalność w sektorze zakładów o stałej stawce za pośrednictwem operatorów o nazwie „centra transmisji danych” (zwanych dalej CTD), świadcząc usługi w zakresie zakładów sportowych. Uznawszy, że uniemożliwiono jej udział w przetargu na koncesję na zarządzanie grą w lotto, Stanley wniosła do regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum skargę o unieważnienie czynności w ramach procedury selekcyjnej, kwestionując zgodność z prawem unijnym art. 1 ust. 653 ustawy nr 190/2014, a także określonych warunków udziału w przetargu przewidzianych w specyfikacji warunków udzielenia koncesji i w projekcie umowy.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. regionalny sąd administracyjny dla Lacjum oddalił skargę wniesioną przez Stanley. Zdaniem tego sądu gra w lotto wyraźnie odróżnia się od innych gier, gdyż jest to jedyna gra, w której państwo przyjmuje ryzyko gospodarcze i w której wyróżnia się etap przyjmowania zakładów oraz etap zarządzania grą. Różnice te uzasadniają wybór modelu koncesji na wyłączność w zakresie zarządzania usługami gry w lotto – ten model zapewnia obniżenie kosztów związanych z koordynacją działalności różnych koncesjonariuszy, skutkując mniejszą konkurencją na rynku i prowadząc w rezultacie do odpowiedzialnego zarządzania grami losowymi. 

 

Ważne

Sąd uznał, że kryteria udziału w przetargu były dostosowane i proporcjonalne do przedmiotu zamówienia, ponieważ statystyki potwierdzały, że w ciągu ostatnich pięciu lat stawki zebrane w grach liczbowych przekroczyły kwotę 6 mld euro rocznie, generując dla koncesjonariusza obroty w wysokości ok. 400 mln euro. Ponadto sąd ten stwierdził, że co najmniej 15 przedsiębiorstw działających w tym sektorze spełniało wskazane kryteria.


Spółka Stanley wniosła skargę w celu doprowadzenia do zmiany tego wyroku do rady państwa, a na jej poparcie zakwestionowała zgodność z prawem unijnym stosowania modelu koncesji na wyłączność w zakresie gry w lotto w odróżnieniu od innych gier, zakładów bukmacherskich i zakładów wzajemnych. Jej zdaniem warunki udziału w przetargu, a w szczególności podstawowa wartość zamówienia oraz sytuacje mogące powodować wygaśnięcie koncesji były zbyt rygorystyczne i stanowiły środek zniechęcający do udziału w przetargu. Twierdzi ona, ż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy