Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

8 listopada 2019

NR 179 (Listopad 2019)

Pełnomocnictwo umocowane w czasie

0 4

Prawidłowe pełnomocnictwo przedłożone na wezwanie zamawiającego winno potwierdzać istnienie umocowania do dokonania danej czynności na dzień jej dokonania. Wszelkie czynności związane z uzupełnianiem i wyjaśnianiem dokumentów należy dokonywać na wezwanie zamawiającego i w wyznaczonym przez niego terminie. Tak stwierdziła KIO na posiedzeniu pod przewodnictwem Ewy Sikorskiej w sprawie o sygn. akt: KIO 1443/19.

Miasto W. prowadziło postępowanie o zamówienie publiczne, którego przedmiotem było udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego z przeznaczeniem na sfinansowanie planowanego deficytu budżetu Gminy Miasta W. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia – bank P. oraz bank Z. – wnieśli 26 lipca 2019 r. odwołanie od czynności odrzucenia ich oferty. Zarzucili zamawiającemu naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp przez bezpodstawne odrzucenie oferty odwołujących, pomimo złożenia przez pełnomocnika banku P., stosownie do wezwania zamawiającego, pełnomocnictwa i potwierdzenia w ten sposób umocowania pełnomocnika do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienie publicznego lub potwierdzenia czynności wykonanych przez pełnomocnika w tym postępowaniu.
 
Odwołujący wnieśli o uwzględnienie odwołania i unieważnienie czynności zamawiającego – odrzucenia oferty odwołujących – na podstawie art. 192 ust. 3 pkt 1 Pzp. Ponadto wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentu pełnomocnictwa na okoliczność umocowania pełnomocnika od 28 lutego 2019 r. i dopuszczenia dowodów w tej sprawie. Wskazali na uprawnienie do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1 Pzp, bowiem jako instytucja prowadząca zarobkową działalność polegającą na udzielaniu kredytów, mają interes w uzyskaniu zamówienia. Odrzucenie oferty naraża odwołujących na brak możliwości wyboru ich oferty jako najkorzystniejszej, pozyskania zamówienia i w konsekwencji na szkodę w postaci utraty zysku, który odwołujący mógłby osiągnąć w wypadku uznania oferty za najkorzystniejszą i zawarcia umowy o realizację zamówienia publicznego. 

Z uzasadnienia dowiadujemy się, że zamawiający pismem z 16 lipca 2019 r. zawiadomił odwołujących o odrzuceniu ich oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 8 Pzp w związku z art. 103 § 1 i 2 oraz art. 104 k.c. Zamawiający uznał bowiem, że złożone przez odwołujących na wezwanie zamawiającego w trybie art. 26 ust. 3a Pzp pełnomocnictwo, datowane na 10 lipca 2019 r., nie potwierdzało ważności czynności dokonanych przez tę osobę przed tą datą, natomiast odwołujący, wbrew żądaniu zamawiającego, nie potwierdzili w terminie określonym przez zamawiającego czynności dokonanych przez pełnomocnika przed 10 lipca 2019 r., tj. podpisania oferty oraz dokumentu JEDZ. 

Zdaniem odwołujących stanowisko zamawiającego nie jest zasadne. Dowodzą, że przez złożenie stosownego pełnomocnictwa, w odpowiedzi na żądanie zamawiającego skierowane do odwołujących na podstawie art. 26 ust. 3a Pzp, potwierdzili istniejące umocowanie pełnomocnika do udziału w postępowaniu przetargowym, wynikające z dokumentu z 28 lutego 2019 r. Wymienione pełnomocnictwo ma identyczny zakres umocowania, jak pełnomocnictwo z 10 lipca 2019 r., które zostało złożone na wezwanie zamawiającego. Dokument z 28 lutego 2019 r. wciąż obowiązuje, lecz z uwagi na nieopatrzenie pełnomocnictwa podpisami elektronicznymi nie został złożony zamawiającemu w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nowy dokument pełnomocnictwa z 10 lipca 2019 r. został opatrzony podpisami elektronicznymi, co umożliwiało złożenie pełnomocnictwa w elektronicznym postępowaniu przetargowym. 

Pojęcie pełnomocnictwa

Zawierający definicje przepis art. 2 Pzp nie wprowadza odrębnej definicji pełnomocnictwa, dlatego w tym zakresie zastosowanie, zgodnie z art. 14 Pzp, znajdą przepisy Kodeksu cywilnego. W ujęciu cywilistycznym pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie. Po pierwsze oznacza oświadczenie woli mocodawcy upoważniające osobę do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie tego umocowania pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania mocodawcy w zakresie określonym w pełnomocnictwie. W znaczeniu drugim jest to dokument stwierdzający zakres tego umocowania. 

Biorąc to pod uwagę, odwołujący stwierdzili, że czynność udzielenia pełnomocnictwa odróżnić należy od czynności polegającej na jego wykazaniu. Data pełnomocnictwa nie musi zatem odzwierciedlać daty umocowania pełnomocnika. Taka sytuacja miała właśnie miejsce w przedmiotowej sprawie, w której poprzez złożenie pełnomocnictwa nastąpiło potwierdzenie przez bank P. umocowania pełnomocnika do podjętych przez niego czynności. Sytuacja faktyczna niniejszej sprawy jest zatem podobna jak w sprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą, sygn. akt: KIO 2787/14, w której zapadł wyrok, w uzasadnieniu którego stwierdzono: Zatem nie jest tak, że wykonawca tym dokumentem potwierdził czynność dokonaną bez umocowania w dacie składania ofert, ale potwierdził zakres istniejącego w dacie składania ofert umocowania osoby (...). 

Z ostrożności odwołujący podnieśli, nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnik nie był umocowany do reprezentowania banku P. w dacie składania oferty, to samą czynność uzupełnienia pełnomocnictwa w trybie art. 26 ust. 3a Pzp należałoby uznać za potwierdzenie ważności jego dotychczasowych czynności.
 

Ważne

Zgodnie z art. 26 ust. 3a Pzp, jeżeli wykonawca nie złożył wymaganych pełnomocnictw albo złożył wadliwe pełnomocnictwa, zamawiający wzywa do ich złożenia w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania. Zarówno brak pełnomocnictwa, jak i wadliwość pełnomocnictwa, stanowią w świetle powyższego przepisu uchybienia o charakterze usuwalnym.


Stosownie do wskazanego przepisu usunięcie uchybień dotyczących pełnomocnictwa następuje przez przekazanie zamawiającemu pełnomocnictwa wolnego od wad. W przypadku gdy usunięcie braku wymaga sporządzenia pełnomocnictwa wolnego od wad, pełnomocnictwo będzie zawsze opatrzone datą przypadającą po złożeniu ofert w postępowaniu dotyczącym zamówienia publicznego. Za niedopuszczalne należałoby uznać antydatowanie podpisu na pełnomocnictwie. W przypadku pełnomocnictwa opatrzonego podpisem elektronicznym byłoby to wręcz niemożliwe. Odwołujący wskazali, że z istoty regulacji art. 26 ust. 3a Pzp wynika zatem, że uzupełnienie uchybień pełnomocnictwa może nastąpić przez przedłożenie nowego pełnomocnictwa, które z przyczyn oczywistych nie może zostać antydatowane. 

Zgodnie z art. 14 Pzp, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. W szczególności zastosowanie ma przepis art. 60 k.c., według którego wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). W przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo wystawiono na wezwanie zamawiającego po złożeniu oferty i dokumentu JEDZ, co w oczywisty sposób potwierdza wolę odwołujących udziału w postępowaniu przetargowym, a tym samym potwierdza wcześniejsze czynności pełnomocnika.

Odpowiedź zamawiającego

W odpowiedzi na odwołanie zamawiający stwierdził, że zarzuty postawione w odwołaniu są bezpodstawne i powinny zostać oddalone w całości. Nie ulega wątpliwości, że złożona przez odwołujących oferta nie została podpisana przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego ani przez dwóch członków zarządu banku, ani przez jednego członka jego zarządu działającego łącznie z prokurentem, jak wymagają przepisy. Tymczasem oferta została podpisana przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego przez osobę wskazaną jako pełnomocnik. Odwołujący nie dołączyli jednak pełnomocnictwa upoważniającego tę osobę do podpisania oferty w ich imieniu. Analogicznie przedstawia się sprawa podpisu dokumentu JEDZ. Stąd wezwanie z 3 lipca 2019 r., w treści którego zamawiający w pierwszej kolejności wskazał odwołującym przyczynę wezwania do złożenia pełnomocnictwa, a następnie określił, w jakiej formie powinno być złożone. 
Zamawiający zaznaczył w sposób wyraźny, iż pełnomocnictwo należy złożyć w oryginale w postaci dokumentu elektronicznego, podpisanego przy użyciu kwalifikowanych podpisów elektronicznych przez osoby upoważnione do reprezentowania banku P., lub w postaci elektronicznej kopii dokumentu poświadczonej przez notariusza przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Na dostarczenie pełnomocnictwa zamawiający wyznaczył odwołującym nieprzekraczalny termin 10 lipca 2019 r. 

W odpowiedzi odwołujący 9 lipca 2019 r. dostarczyli zamawiającemu m.in. pełnomocnictwo nr 215/2019 udzielone pełnomocnikowi przez zarząd banku, które zostało opatrzone datą 10 lipca 2019 r. Pełnomocnictwo zostało dostarczone w oryginale w postaci dokumentu elektronicznego, podpisanego 9 lipca 2019 r. przy użyciu kwalifikowanych podpisów elektronicznych przez dwóch wiceprezesów zarządu banku. Analiza treści uzupełnionego przez odwołujących pełnomocnictwa pozwoliła jednak stwierdzić, iż jednostronna czynność prawna, polegająca na podpisaniu (25 czerwca 2019 r.) i złożeniu (26 czerwca 2019 r.) oferty w prowadzonym postępowaniu, została dokonana przez osobę, która w chwili jej dokonywania nie posiadała właściwego umocowania. Osoba podpisująca i składająca w imieniu odwołujących ofertę w prowadzonym postępowaniu nie posiadała stosownego umocowania także w momencie, w którym upłynął termin składania ofert, tj. 1 lipca 2019 r. 

Ważne

Zgodnie z treścią art. 104 k.c.: jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jednakże gdy ten, komu zostało złożone oświadczenie woli w cudzym imieniu, zgodził się na działanie bez umocowania, stosuje się odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania. Z treści art. 103 § 1 k.c. wynika natomiast, że: jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Następnie w treści art. 103 § 2 k.c. ustawodawca dodaje, że: druga strona może wyznaczyć osobie, w której imieniu umowa została zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.


Tymczasem z treści złożonego na wezwanie pełnomocnictwa w żaden sposób nie wynika potwierdzenie dla wcześniej dokonanej czynności podpisania i złożenia oferty. Wynika natomiast, że od dnia jego wystawienia, czyli od 10 lipca 2019 r., osoba upełnomocniona jest m.in. upoważniona do jednoosobowego reprezentowania banku w zakresie złożenia wszystkich dokumentów dotyczących postępowań o udzielenie zamówień publicznych i opatrywania ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym, zgodnie z ustawą Pzp. Oznacza to, że wszystkie czynności prawne wykonane przez nią w imieniu odwołujących są ważne dopiero od dnia wystawienia pełnomocnictwa nr 215/2019. W ocenie zamawiającego uzupełnione przez odwołujących pełnomocnictwo było zatem niewystarczające do potwierdzenia wcześniej dokonanej czynności przez tę osobę...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy