Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Analiza nowego Pzp

3 grudnia 2019

NR 180 (Grudzień 2019)

Wadium nadal zabezpiecza ofertę – ale nieobowiązkowo

253

Uchwalona w dniu 11 września br. nowa ustawa – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019) zastąpi od dnia 1 stycznia 2021 r. wielokrotnie nowelizo- waną ustawę o takim samym tytule, obowiązującą od 2004 r. Nowe Pzp przejęło część istniejących rozwiązań, zawiera też rozwiązania zmodyfikowane w stosunku do obowiązujących aktualnie, a także wiele zupełnie nowych.

Instytucją, która w nowym Pzp została w znaczący sposób zmodyfikowana, a którą chciałbym Państwu przybliżyć, jest instytucja wadium. Zestawiając obowiązujące przepisy z nowymi, wskażę najważniejsze różnice1.
Zdefiniujmy zatem, jaki jest cel i istota wadium na gruncie Pzp.

Ustalenia takiego dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt: I CSK 448/10, i pozostaje ono aktualne zarówno na gruncie Pzp, jak i nowego Pzp: 
 

Ważne

Prawo zamówień publicznych nie zawiera definicji wadium, a zatem należy przyjąć tę objętą art. 704 § 1 k.c. w zw. z art. 14 Pzp, zgodnie z którym za wadium uznaje się sumę pieniężną lub odpowiednie zabezpieczenie zapłaty tej sumy, wnoszone pod rygorem niedopuszczenia do udziału w przetargu. Z istoty wadium wynika, że zabezpiecza ono złożoną ofertę do momentu zawarcia umowy, a zatem przez cały okres związania ofertą. 

Źródło: https://szukio.pl/fragmenty/3135, fraza wyszukiwania: wadium definicja
 

Obowiązek żądania wadium
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 1:
1. Zamawiający może żądać od wykonawców wniesienia wadium
Art. 45 ust. 1 i 2:
1. Zamawiający żąda od wykonawców wniesienia wadium, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8.
2. Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, zamawiający może żądać od wykonawców wniesienia wadium


W nowym Pzp zniesiono obowiązek żądania wadium niezależnie od wartości zamówienia. Decyzję w tym zakresie każdorazowo będzie podejmował zamawiający, uwzględniając okoliczności udzielenia konkretnego zamówienia. W aktualnym stanie prawnym zamawiający mógł zdecydować o żądaniu wadium jedynie w postępowaniach, których wartość nie przekraczała tzw. progów unijnych, czyli kwot określonych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. Powyżej tej wartości wadium było obowiązkowe. 

Maksymalna wysokość wadium, jakie może ustalić zamawiajwący
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 2:
2. Zamawiający określa kwotę wadium w wysokości nie większej niż 3% wartości zamówienia.
Art. 281 ust. 2 pkt 10:
2. W przypadkach, o których mowa w art. 275 pkt 1 i 2, SWZ zawiera również:
(…)
10) wymagania dotyczące wadium, w tym jego kwotę w wysokości nie większej niż 1,5% wartości zamówienia, jeżeli zamawiający przewiduje obowiązek wniesienia wadium
Art. 45 ust. 4:
4. Zamawiający określa kwotę wadium w wysokości nie większej niż 3% wartości zamówienia


Utrzymano maksymalną wysokość wadium, jaką może określić zmawiający, tj. 3% wartości zamówienia, dla postępowań o wartości równej progom unijnym lub przekraczającej je2 (obecnie o wartości równej kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp lub przekraczającej je).

Zmniejszono maksymalną wysokość wadium do 1,5% wartości zamówienia dla postępowań o wartości mniejszej niż progi unijne (obecnie o wartości mniejszej niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp) – art. 281. ust. 2 pkt 10 nowego Pzp, odnosi się do takich właśnie zamówień. 

Ustalanie wysokości wadium w przypadku zamówień częściowych 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 3:
3. Jeżeli zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych lub udziela zamówienia w częściach, określa kwotę wadium dla każdej z części. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio
Art. 45 ust. 5:
5. Jeżeli zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych lub udziela zamówienia w częściach, określa kwotę wadium dla każdej z części. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio


W tym zakresie utrzymano dotychczasową zasadę, iż w przypadku zamówień częściowych wartość wadium ustala się w odniesieniu do wartości zamówienia częściowego. 

Ustalanie wysokości wadium w przypadku przewidywania udzielenia zamówień polegających na powtórzeniu podobnych usług lub robót budowlanych lub rozszerzeniu dostaw
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 4:
4. Jeżeli zamawiający przewiduje udzielenie zamówień, o których mowa w art. 214 ust. 1 pkt 7 i 8 [zamówienia klasyczne polegające na powtórzeniu podobnych usług lub robót budowlanych lub rozszerzeniu dostaw, udzielane w trybie z wolnej ręki – przyp. aut.] lub art. 388 pkt 2 lit. b i c [analogicznie zamówienia sektorowe – przyp. aut.], lub art. 415 ust. 2 pkt 5 i 6 [analogicznie zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa – przyp. aut.], określa kwotę wadium dla wartości zamówienia podstawowego
Art. 45 ust. 5a:
5a. Jeżeli zamawiający przewiduje udzielenie zamówień, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 6 i 7 [zamówienia polegające na powtórzeniu podobnych usług lub robót budowlanych lub rozszerzeniu dostaw, udzielane w trybie z wolnej ręki – przyp. aut.] lub art. 134 ust. 6
pkt 3 [analogicznie zamówienia sektorowe wyłącznie w zakresie usług lub robót budowlanych – przyp. aut.], określa kwotę wadium dla wartości zamówienia podstawowego. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio

 

Ważne

W przypadku, w którym zamawiający przewiduje udzielanie zamówień polegających na powtórzeniu podobnych usług lub robót budowlanych lub rozszerzeniu dostaw, w trybie zamówienia z wolnej ręki utrzymano zasadę, że przy ustalaniu wysokości wadium nie uwzględnia się wartości takich zamówień, a podstawą jest wyłącznie wartość zamówienia podstawowego. 


Termin wniesienia wadium i okres jego obowiązywania
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 5:
5. Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert i utrzymuje nieprzerwanie do dnia upływu terminu związania ofertą, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 2 [zawarcie umowy – przyp. aut.] i 3 [unieważnienie postępowania – przyp. aut.] oraz ust. 2 [zwrot wadium na wniosek – jedynie w enumeratywnie określonych okolicznościach – przyp. aut.]
Art. 45 ust. 3:
3. Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert


 

Ważne

Zarówno w nowym Pzp, jak i w Pzp, wymagane jest wniesienie wadium przed upływem terminu składania ofert. Nowością jest jednoznaczne dookreślenie, iż zabezpieczenie oferty wadium musi być utrzymywane nieprzerwanie oraz że stan ten (z określonymi wyjątkami) winien trwać do dnia upływu terminu związania ofertą. W obowiązującym stanie prawnym powyższe zasady również były stosowane, jednak wynikały one z przyjętej wykładni – zob. np. cytowany na wstępie wyrok Sądu Najwyższego. 


Przedłużanie terminu związania ofertą a wadium
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 6:
6. Przedłużenie terminu związania ofertą jest dopuszczalne tylko z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważności wadium albo, jeżeli nie jest to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą
Art. 85 ust. 4:
4. Przedłużenie terminu związania ofertą jest dopuszczalne tylko z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważności wadium albo, jeżeli nie jest to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą […]

 

Ważne

W przypadku przedłużania przez wykonawcę terminu związania ofertą dla ważności takiego działania (w postępowaniach, w których wymagano wadium) niezbędne jest przedłużenie ważności wadium bądź wniesienie nowego wadium. W tym zakresie ustawodawca nie zdecydował się na zmianę istniejących regulacji


Formy wnoszenia wadium
 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 7 pkt 1–4:
7. Wadium może być wnoszone według wyboru wykonawcy w jednej lub kilku następujących formach:
1) pieniądzu;
2) gwarancjach bankowych;
3) gwarancjach ubezpieczeniowych;
4) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r., 
poz. 310, 836 i 1572)
Art. 45 ust. 6 pkt 1–5:
6. Wadium może być wnoszone w jednej lub kilku następujących
formach:
1) pieniądzu;
2) poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym że poręczenie kasy jest zawsze poręczeniem pieniężnym;
3) gwarancjach bankowych;
4) gwarancjach ubezpieczeniowych;
5) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r., 
poz. 310, 836 i 1572)


 

Ważne

W nowych regulacjach doprecyzowano, że wykonawca decyduje o formie wnoszonego wadium. Zrezygnowano również z wnoszenia wadium w formie poręczeń bankowych lub poręczeń spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.


Sposoby wnoszenia i przechowywania wadium

 

Nowe Pzp Pzp
Art. 97 ust. 8–10:
8. Wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego.
9. Wadium wniesione w pieniądzu zamawiający przechowuje na rachunku bankowym.
10. Jeżeli wadium jest wnoszone w formie gwarancji lub poręczenia, o których mowa w ust. 7 pkt 2–4, wykonawca przekazuje zamawiającemu oryginał gwarancji lub poręczenia, w postaci elektronicznej
Art. 45 ust. 7–8:
7. Wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego.
8. Wadium wniesione w pieniądzu zamawiający przechowuje na rachunku bankowym


Utrzymano zasadę, zgodnie z którą wadium w pieniądzu wpłaca się na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego, który zobowiązany jest je na takim rachunku przechowywać. 
 

Ważne

Nowością jest określona w art. 97 ust. 10 zasada wnoszenia wadium w formie gwarancji lub poręczenia w oryginale w postaci elektronicznej (pamiętajmy, że nowa ustawa wprowadza obowiązek pełnej elektr...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy