Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem eksperta

19 czerwca 2020

NR 184 (Czerwiec 2020)

Analiza ekonomiczna a rażąco niska cena

118

Zarówno ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843), jak i ustawa Pzp z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2019) mająca obowiązywać od dnia 1 stycznia 2021 r. nie uwzględniają problemu braku branżowej analizy ekonomicznej w przypadku orzekania o rzeczywistych kosztach danego kontraktu w kontekście rażąco niskiej ceny.

Zanalizy orzecznictwa dotyczącego postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, w których badano kwestię rażąco niskiej ceny oferty, wynika, że Krajowa Izba Odwoławcza podchodzi do oceny zarzutów dotyczących tej kwestii bardzo indywidualne, zaś ocena czy oferta faktycznie zawiera rażąco niską cenę, względnie czy zachodzą podstawy do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, jest nieprzewidywalna – w kontekście różnych przypadków. 

POLECAMY

Na potrzeby postępowania odwoławczego 

W sytuacji, gdy na przykład uczestnicy rynku nie spodziewają się uwzględnienia zarzutu rażąco niskiej ceny, może dojść do orzeczenia eliminującego ofertę, natomiast w przypadku, gdy ekonomiczne aspekty oferty są naprawdę wątpliwe – dochodzi do oddalenia zarzutu w na podstawie ogólnych twierdzeń.

Ważne

Można odnieść wrażenie, że niektóre orzeczenia, dotyczące rażąco niskiej ceny oferty, wydawane są nie tylko bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów wykonania zamówienia obowiązujących w danej branży, lecz także na podstawie kosztów wykonania zamówienia wykazanych na potrzeby postępowania odwoławczego, które często przedstawiane są w sposób subiektywny i nie mają potwierdzenia w rzeczywistości. 


Brak analizy kosztów

Przedmiotem zamówienia było wykonanie robót budowlanych polegających na budowie sieci sanitarnej i kanalizacyjnej. Wartość zamówienia ustalona była pierwotnie w oparciu na kosztorysie inwestorskim sporządzonym w 2016 r.

Tymczasem w okresie między 2016 a 2019 r. (kiedy toczyło się postępowanie) w budownictwie, w tym w szczególności w zakresie objętym przedmiotem zamówienia, nastąpił znaczny wzrost kosztów. Tylko w okresie między 2017 a 2018 r., w branży objętej przedmiotem zamówienia, nastąpił wzrost cen o około 9,3%. Znajdowało to potwierdzenie w raportach branżowych. Zamawiający dostrzegł, że przyjęta przez niego pierwotnie wartość jest zdezaktualizowana i dokonał jej przeliczenia w 2019 r., podnosząc ją (tylko) o ok. 3,3%. 

Tymczasem wartość oferty wykonawcy była znacznie niższa od zdezaktualizowanej wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego sporządzonego w 2016 r., jak również podwyższonej nieznacznie wartości wynikającej z kosztorysu inwestorskiego zaktualizowanego w 2019 r. Różnica w tym zakresie wynosiła około 26% (kosztorys z 2016 r.) oraz 29% (kosztorys z 2019 r.). Do tego w kosztorysie inwestorskim założono stawkę roboczogodziny z pominięciem prognozowanego wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz średniej stawki netto za 1 h pracy w budownictwie, mimo że inwestycja miała być realizowana przez kilka lat. 

Ważne

Tego rodzaju okoliczności powinny być poddane branżowej analizie, która przybliżyłaby składowi orzekającemu istotne aspekty kosztów w danym kontrakcie. Tymczasem w przypadku braku analizy dochodzi do zaaprobowania stanowisk ogólnych, które nie mają rzeczywistego wpływu na wysokość kosztów. 


Cena dumpingowa

Należy również zwrócić uwagę na przedkładanie nierealnych ofert na świadczenie usług czy dostaw materiałów, których weryfikacja nie jest możliwa bez branżowych analiz. Przykładowo – w jednym z postępowań przed KIO wykonawca wskazał, że kluczowym elementem wpływającym na bardzo niską marżę był koszt badań lekarskich – 10 zł za jedno badanie. Wykonawca na tę okoliczność przedstawił ofertę podmiotu medycznego z ceną badania na poziomie 10 zł. Z kolei zamawiający wykazał, że ten sam podmiot medyczny wykonywał w tym samym czasie takie badania za cenę około 130 zł. W ocenie zamawiającego, nawet przy stałej współpracy wykonawcy z podmiotem medycznym, nie byłoby możliwe zejście z ceny 130 zł do 10 zł za badanie, bowiem taka cena miałaby charakter ceny dumpingowej. Jednak przedmiotowa oferta (10 zł za badanie lekarskie) nie została negatywnie zweryfikowana w orzeczeniu. 
 

Ważne

W przypadku, gdyby KIO mogła skorzystać z możliwości szybkiej weryfikacji realności oferty – mogłoby dojść do wydania zupełnie innego orzeczenia.


Koszty osobowe

Należy również wskazać, że istotną kwestią jest liczenie kosztów osobowych. Przykładowo – w jednym z postępowań wykazywano, że zaoferowane ceny jednostkowe nie starczały na pokrycie, właściwych dla każdego wykonawcy ubiegającego się o przedmiotowe zamówienie, osobowych kosztów jego realizacji wynikających z wymogów SIWZ oraz przepisów prawa pracy. Zamówienie miało być realizowane jednocześnie na kilku kompleksach zlokalizowanych w różnych miejscach.

W toku postępowania odwoławcz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy