Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ubezpieczenia

9 września 2022

NR 205 (Wrzesień 2022)

Broker ubezpieczeniowy w zamówieniach publicznych

0 169

Realizacja usługi ubezpieczenia w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych wciąż budzi wiele wątpliwości po stronie zamawiających. Równie duże problemy mają wykonawcy, czyli ubezpieczyciele, którzy muszą zmierzyć się z oczekiwaniami klientów i ich brokerów ubezpieczeniowych w sytuacji, gdy konieczne staje się zrozumienie mechanizmów prawnych, jakie rządzą rynkiem zamówień publicznych.

Nie zawsze można uniknąć wątpliwych sytuacji czy przeszkód związanych z udzieleniem albo uzyskaniem danego zamówienia. Usługa ubezpieczenia sama w sobie jest na tyle specyficzna, podobnie jak Prawo zamówień publicznych, że uzyskanie właściwej ochrony ubezpieczeniowej i zawarcie prawidłowej umowy ubezpieczenia to wyzwanie dla każdej ze stron. Kompilacja dwóch trudnych materii powoduje, że warto sięgać po wsparcie specjalistów, którzy legitymują się obiema kompetencjami. 

POLECAMY

Broker ubezpieczeniowy

Na łamach „Monitora Zamówień Publicznych” często podkreślaliśmy, kim jest broker ubezpieczeniowy i znaczenie jego roli, głównie jako doradcy zamawiającego w obszarze ubezpieczeń. Przypomnijmy, w działalności brokerskiej, zgodnie z ustawą z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. z 2017 r., poz. 2486 ze zm.), reprezentujemy interesy klientów.

 

Broker jako ekspert w dziedzinie ubezpieczeń, a jednocześnie reprezentant klienta, nie tylko wspiera go, gdy ten występuje w roli zamawiającego, w całym procesie przygotowania i udzielenia zamówienia, ale także bezpiecznie przeprowadza go przez meandry prawne całego procesu, gdy ten występuje w roli wykonawcy ubiegającego się o zamówienia publiczne. I to właśnie stanowi kwintesencję zawodu brokera, wciąż nieznanego szeroko w biznesie. 

 

Od kompetencji i profesjonalizmu brokera zależy, z jakim wynikiem przetargu będzie miał do czynienia zamawiający: czy uzyska ofertę spełniającą jego oczekiwania oraz czy będzie ona zgodna z jego wszystkimi potrzebami ubezpieczeniowymi. Również na brokerze spoczywa odpowiedzialność za przygotowanie instrumentu finansowania w postaci gwarancji ubezpieczeniowej czy polis ubezpieczenia, niezbędnych klientowi jako wykonawcy na etapie składania oferty oraz później, na etapie zawierania i wykonywania wygranego zamówienia. 

Wspieranie klienta w roli zamawiającego

Jako broker ubezpieczeniowy pełnimy funkcję „adwokata” klienta, wspólnie z nim kreujemy politykę ubezpieczenia i odpowiadamy za realizację uzgodnionego programu ochrony ubezpieczeniowej. I w tym obszarze zobowiązani jesteśmy do szczególnej staranności, do czego obliguje nas zarówno ustawa o dystrybucji ubezpieczeń, jak i stricte zawodowy, bo profesjonalny charakter działalności brokerskiej.

W przeciwieństwie do agenta ubezpieczeniowego, który działa w imieniu zakładu ubezpieczeń, my zobowiązani jesteśmy chronić interes klienta, bo przed nim odpowiadamy za prowadzone czynności. Stąd też spoczywa na nas zawodowa odpowiedzialność i zobowiązani jesteśmy ustawowo do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obowiązkowej na sumę gwarancyjną nie mniejszą niż 1 300 380 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, oraz 1 924 560 euro w odniesieniu do wszystkich takich zdarzeń. Reguluje to rozporządzenie z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej działalności brokerskiej (Dz. U. z 2020 r., poz. 845).

Jest oczywiste, że przy obsługiwaniu bardzo dużych ryzyk i dużych klientów ryzyko naszej odpowiedzialności brokerskiej wzrasta, a w ślad za tym rosną też wymagania klientów co do posiadania wyższych sum gwarancyjnych niż wskazane w ustawie. Stąd duże podmioty i międzynarodowe korporacje brokerskie zawierają umowy ubezpieczeń z wyższymi limitami odpowiedzialności, ponad limity ustawowe, by zagwarantować swoim kontrahentom jeszcze większe bezpieczeństwo i dać tym samym gwarancję najwyższej staranności w świadczeniu usług doradczych na ich rzecz. 

Brokerzy ubezpieczeniowi zdają sobie również sprawę z tego, że aby wykonywać swój zawód w pełni profesjonalnie i zyskać przewagę jakościową wśród konkurencji, muszą charakteryzować się profesjonalną znajomością otoczenia prawnego branży, w której dany klient działa. Nie inaczej jest z zamówieniami publicznymi. I chociaż ustawa o dystrybucji ubezpieczeń od nas tego nie wymaga, staramy się legitymować posiadaniem dodatkowej wiedzy i specjalizacji, by nie tylko sprostać oczekiwaniom swoich klientów, ale także przekonywać ich do siebie pełnym przygotowaniem do wspierania ich w znacznie szerszym, bo również okołoubezpieczeniowym zakresie. Z tego powodu coraz więcej brokerów ubezpieczeniowych świadczących usługi na rzecz podmiotów publicznych – od samorządu (gminy, powiaty, miasta) przez spółki publiczne i administrację Skarbu Państwa po uczelnie i instytuty rozwija dodatkowe specjalizacje, m.in. w obszarze znajomości Prawa zamówień publicznych.

Korzyści z wiedzy z zakresu Prawa zamówień publicznych

Wspieramy naszych klientów w określonej z nimi roli, tj. biegłego (art. 55 ust. 4 ustawy Pzp), członka komisji (art. 53–55 ustawy Pzp) lub pełnomocnika w danym postępowaniu (art. 37 ust. 2 ustawy Pzp). Od charakteru ww. czynności zależeć będzie, za jaki zakres prac odpowiadamy przed klientem i jak duży udział będziemy mieć w danym postępowaniu przetargowym. Dlatego znajomość Pzp to wartość nie do przecenienia dla klienta, który musi dokonać zakupu usługi ubezpieczenia zgodnie z przepisami prawa. I to niezależnie od tego, jaką rolę broker odgrywa w danym postępowaniu. Jest przy tym oczywiste, że odpowiedzialność za postępowanie zawsze będzie spoczywać na zamawiającym. Niemniej jednak to współpraca ze specjalistą, posiadającym fachową wiedzę z obszaru zarówno ubezpieczeń, jak i zamówień publicznych, pozwoli zamawiającemu na właściwe zawarcie programu ochrony ubezpieczeń (majątkowych lub osobowych). Zyska on również pewność, że dokonał zakupu usługi ubezpieczenia w najlepszy możliwy sposób, uwzględniający specyfikę branży ubezpieczeń i wymogi oraz możliwości zawarte w przepisach o zamówieniach publicznych.

Jednym z najważniejszych obszarów tej współpracy jest właściwe przygotowanie postępowania przetargowego na zakup usługi ubezpieczenia. Na tym etapie istotny jest dobór trybu przetargu do danej linii ubezpieczeń (majątkowe, osobowe), z uwzględnieniem tożsamości czasowej, przedmiotowej i podmiotowej oraz celowościowej zamówienia. Pod uwagę wziąć trzeba również uwarunkowania rynkowe (możliwości, istniejąca konkurencja). 

Konieczne będzie zatem rozważenie:

  • Jakie ubezpieczenia łączyć w jednym zadaniu, a jakie rozdzielać ze względu na wymogi, istniejące rozwiązania na rynku, podejście wykonawców?
  • Jacy wykonawcy będą zainteresowani danym ubezpieczeniem? Jak należy rozdzielać postępowania, by uwzględnić różny krąg zainteresowanych wykonawców?
  • Czy na pewno podział rodzajowy ubezpieczeń w danym wypadku nie będzie prowadził do nadmiernych kosztów po stronie zamawiającego albo nieuzasadnionego zwiększenia nakładów pracy, lub czy rozdział ubezpieczeń nie przyniesie skutku odwrotnego do zamierzonego, powodując brak ofert na wydzielony do odrębnego zadania produkt? 
  • Jaki okres ekspiracji poszczególnych ubezpieczeń brać pod uwagę w danej perspektywie czasowej, uwzględniając również przepisy o dyscyplinie finansów publicznych?
  • Czy konkurencja w danym produkcie ubezpieczenia jest duża, czy zasadne jest ograniczanie rynku przez wybór trybów konkurencyjnych?
  • Na ile dany rodzaj i zakres produktów ubezpieczeniowych, jakie rozważa zaasekurować zamawiający, są możliwe do ulokowania w towarzystwie ubezpieczeń wzajemnych i na ile takie rozwiązanie będzie najlepsze z punktu widzenia zamawiającego. Zgodnie bowiem z art. 103. ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1130 [dalej: ustawa o DU]): Do umów ubezpieczenia zawieranych z towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych przez podmioty będące członkami tego towarzystwa nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.

Kluczowym elementem każdego przetargu na ubezpieczenie jest również właściwe szacowanie zamówienia, czyli wzięcie pod uwagę tych wszystkich ryzyk, w zakresie których zamawiający decydują się asekurować. Uzupełnieniem takiej analizy jest odpowiednia perspektywa czasowa trwania umowy ubezpieczenia, jaka powinna być brana pod uwagę w całym procesie szacowania (art. 28–29 i n. ustawy Pzp), w tym konieczność uwzględnienia zwiększenia zakresu zamówienia np. w trybie prawa opcji (art. 31 ust. 2 ustawy Pzp) czy powtórzenia zamówienia (w trybie art. 214 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp). 

Należałoby również wspomnieć o czynnikach zewnętrznych, które kształtują i wciąż będą kształtować podejście rynku ubezpieczeń do wyceny kosztu konkretnych zamówień na usługę ubezpieczenia. Najlepszym przykładem jest zarówno pandemia wirusa SARS-CoV-2, która wciąż jeszcze oddziałuje na ubezpieczycieli, szczególnie w obszarze ubezpieczeń medycznych. Z nowych bardzo istotnych czynników dotykających całą branżę ubezpieczeń mamy inflację oraz wojnę w Ukrainie. Zamawiający bardzo często nie rozumieją, jak wiele kwestii ma wpływ na prawidłowe oszacowanie wartości zamówienia w ubezpieczeniach ani co powinno być wzięte pod uwagę, aby uniknąć najbardziej surowych konsekwencji prawnych, sprowadzających się do unieważnienia postępowania ze względu choćby na wyższy koszt oferty (art. 255 pkt 3 ustawy Pzp). Nie zdają sobie również sprawy z tego, jak ważne jest uniknięcie reperkusji związanych z brakiem przeprowadzenia właściwej procedury przetargowej (krajowej/unijnej) względem niedoszacowanej lub źle oszacowanej wartości. A to tylko część zadań, których zamawiający nie wykona prawidłowo sam, bez wsparcia brokera. Dzięki wsparciu klient zyskuje wiedzę o rynku ubezpieczeń i jego możliwościach. Dowiaduje się, które rozwiązania są dostępne, a które nie – i dlaczego. Weryfikuje, jakie zainteresowanie wśród potencjalnych wykonawców wzbudza ubezpieczenie zasobu ludzkiego, prowadzonej przez niego działalności i (lub) posiadanego majątku. I wreszcie, co jest, a co nie jest możliwe do osiągnięcia.

Zamawiający z reguły nie musi się znać na specyfice usługi ubezpieczenia. W tej materii polega na wiedzy pod...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy