Czy Prawo zamówień publicznych sprzyja jakości projektów architektonicznych?

Jak udzielać zamówień

Jakość projektu architektonicznego w znacznym stopniu decyduje o powodzeniu całej inwestycji publicznej. Prawo zamówień publicznych pozwala premiować rozwiązania funkcjonalne, innowacyjne i trwałe, jednak w praktyce zamawiający rzadko korzystają z dostępnych instrumentów. W artykule omówiono przyczyny tego zjawiska oraz wskazano rozwiązania, które mogą sprzyjać wyborowi lepszych projektów architektonicznych.

Artykuł opiera się na wynikach badań przeprowadzonych na potrzeby pracy magisterskiej obronionej w czerwcu 2026 r. w Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia” w Warszawie. Pod koniec 2025 r. przeprowadzono badanie ankietowe dotyczące realizacji zamówień publicznych na usługi projektowania architektonicznego po wejściu w życie ustawy – Prawo zamówień publicznych. W badaniu uczestniczyło 19 respondentów reprezentujących zamawiających, wykonawców oraz osoby świadczące profesjonalne doradztwo prawne, co pozwoliło uwzględnić różne doświadczenia i perspektywy uczestników rynku zamówień publicznych.

POLECAMY

Jak zamawiać jakość na rynku usług projektowych?

Najtańszy projekt nie zawsze oznacza najtańszą inwestycję. Błąd popełniony na etapie projektowania może bowiem kosztować znacznie więcej niż oszczędność uzyskana przy wyborze projektanta. Prawo zamówień publicznych daje zamawiającym narzędzia pozwalające premiować jakość, kreatywność i funkcjonalność. Dlaczego więc w praktyce zamawiający korzystają z tych narzędzi z takim trudem? 

Projekt, czyli początek inwestycji 

Każda inwestycja budowlana zaczyna się znacznie wcześniej, niż pojawia się pierwszy robotnik na placu budowy i wbije przysłowiową pierwszą łopatę w ziemię. Zaczyna się od podjęcia decyzji, ustalenia założeń i sporządzenia projektu. To właśnie na etapie sporządzania projektu rozstrzyga się w dużej mierze, czy przyszły obiekt będzie funkcjonalny, trwały, dostępny i możliwy do utrzymania w rozsądnych kosztach. Projekt architektoniczno-budowlany określa funkcję, formę i konstrukcję obiektu, rozwiązania materiałowe i techniczne, a także charakterystykę energetyczną i ekologiczną zaprojektowanego obiektu. W inwestycjach publicznych konsekwencje projektu ponoszą przede wszystkim użytkownicy przyszłej przestrzeni. Szkoła, szpital, biblioteka czy urząd będą służyć społeczności przez wiele lat. A jednak w zamówieniach publicznych projekt bywa traktowany jak każda inna usługa. I właśnie tutaj zaczyna się problem. 

Architekt nie sprzedaje produktu z katalogu 

Usługa projektowa ma cechę, której nie można pominąć przy konstruowaniu postępowania: jest twórcza. Projekt architektoniczny jest...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy