Dołącz do czytelników
Brak wyników

Gorąca linia

10 grudnia 2018

NR 169 (Grudzień 2018)

MiniPortal – testowanie rozwiązania

0 275

MiniPortal to tymczasowe rozwiązanie dla zamawiających zapewniające komunikację elektroniczną do czasu pełnego uruchomienia docelowego rozwiązania, którym będzie platforma e-Zamówienia.

Jest to rozwiązanie nieodpłatnie dostępne dla uczestników rynku zamówień publicznych. W komunikacie UZP wydanym tuż przed uruchomieniem miniPortalu znalazło się zapewnienie, że to narzędzie proste w użyciu, służące do komunikacji między zamawiającymi a wykonawcami. Zdarza się jednak, że przy najprostszym rozwiązaniu pojawiają się problemy, które – moim zdaniem – należy zasygnalizować. 

Pierwsze próby

UZP udostępnił wersję produkcyjną miniPortalu 4 października 2018 r. Prezentowano ją podczas konferencji w Katowicach 8 października 2018 r., w której brałam udział. Prezentacja jednak nie przebiegała płynnie. Niestety, nie udało mi się, jako zamawiającemu, skutecznie dokonać deszyfracji oferty, a zatem nie byłam w stanie przejść całego procesu. Nie jest to bowiem możliwe w przypadku wersji testowej. Dostrzegłam jednak wiele barier w stosowaniu tego rozwiązania przez wykonawców. 
Po pierwsze, wykonawca jest zobowiązany posiadać konto na platformie ePUAP, co utrudni dostęp do zamówień wykonawcom zagranicznym, a po drugie, wykonawca będzie zmuszony korzystać z platformy ePUAP, a zatem z narzędzia, które już dziś użytkownicy postrzegają jako zawodne. 
Nie ulega wątpliwości, że prowadzenie postępowania przy użyciu środków komunikacji elektronicznej jest obowiązkiem zamawiającego, ale jednocześnie nie pozbawia go możliwości skorzystania z komercyjnych rozwiązań (systemów) służących prowadzeniu postępowania i posiadających wiele innych funkcjonalności umożliwiających wspieranie procesów przygotowania postępowania i realizacji umowy. 
Gdy pojawiły się pierwsze wzmianki o tym, że miniPortal będzie narzędziem wykorzystującym Biuletyn Zamówień Publicznych i platformę ePUAP, za pośrednictwem której będzie można składać oferty i wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, wiele osób miało wątpliwości dotyczące funkcjonalności tego narzędzia.

Udostępnianie usług na ePUAP

W wymiarze ogólnym logowanie zamawiających do miniPortalu odbywa się za pomocą już istniejących kont w Biuletynie Zamówień Publicznych. Podmioty należące do sektora administracji rządowej i samorządowej mają oczywiście swoje konta na platformie ePUAP, a ci, którzy ich nie posiadają, muszą uzyskać dostęp. 

Ważne!

Na podstawie art. 19c ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 570) podmioty, o których mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy, realizując zadania publiczne mogą udostępniać usługi na ePUAP na podstawie porozumienia zawartego z ministrem właściwym do spraw informatyzacji. 

W porozumieniu określa się sposób udostępniania usług na ePUAP oraz ich zakres. Z kolei art. 2 przytoczonej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem ust. 2–4 przepisy ustawy stosuje się do: 

  1. organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów, 
  2. jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, 
  3. funduszy celowych, 
  4. samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz spółek wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, 
  5. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, 
  6. Narodowego Funduszu Zdrowia, 
  7. państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych – zwanych dalej „podmiotami publicznymi”. 

Przepisów ustawy nie stosuje się natomiast do przedsiębiorstw państwowych, spółek handlowych, służb specjalnych w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1897, 1948 i 1955 oraz z 2017 r., 
poz. 60), Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Narodowego Banku Polskiego, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, gdy w związku z realizacją zadań przez te podmioty istnieje obowiązek przekazywania informacji do i od podmiotów niebędących organami administracji rządowej, oraz z wyjątkiem art. 13a, art. 19c i art. 19d. 

Ważne!

Wyżej wymienione podmioty, chcąc korzystać z platformy ePUAP, muszą zawrzeć stosowne porozumienie z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.

Wykonawcy muszą także założyć konto na platformie ePUAP w celu możliwości złożenia/wycofania/zmiany i przesłania oferty/wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu za jej pośrednictwem, a także w celu komunikowania się z zamawiającym w trakcie prowadzonego postępowania. 
Na platformie ePUAP zaszyfrowane oferty będą przechowywane w skrzynce odbiorczej zamawiającego. Sam miniPortal odpowiedzialny jest za generowanie i zabezpieczanie kluczy do szyfrowania i deszyfrowania ofert.

Obsługa miniPortalu

Aktualnie możliwa jest tylko w ramach systemu Windows. Na konferencji w Katowicach nie udzielono odpowiedzi na pytanie, czy korzystanie z narzędzia będzie możliwe w sytuacji, gdy zamawiający lub wykonawca ma inny system operacyjny. 
Zamawiający rozpoczyna korzystanie z miniPortalu od zalogowania się przy użyciu swojego loginu i hasła do Biuletynu Zamówień Publicznych. Następnie wypełnia formularz postępowania zawierający podstawowe informacje, w tym w szczególności numer ogłoszenia w TED lub BZP (dane zamawiającego same się wypełniają). Pozostawiono do decyzji zamawiającego to, czy formularz postępowania będzie widoczny publicznie, czy też nie, a także to, czy dane dotyczące ofert będą widoczne publicznie, czy nie. 
Będzie to dotyczyć trybów, które nie są wszczynane poprzez umieszczenie ogłoszenia o zamówieniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w Biuletynie Zamówień Publicznych. Formularze można zapisywać w ramach przerwanej sesji i edytować. 
Po publikacji formularza w widocznej w szczegółach danego postępowania liczbie złożonych ofert znajduje się także informacja o statusie oferty, dacie i godzinie jej złożenia. Zmiany w zakresie formularza postępowania odnotowują się w historii zmian. 
Po opublikowaniu formularza zamawiający może pobrać już klucz publiczny, który zobowiązany będzie udostępnić na swojej stronie internetowej. Przy pobieraniu klucza, niestety, nie uniknęłam jego otworzenia w programie Word. W instrukcji do miniPortalu (taki komunikat podświetla się także przy dotknięciu pozycji „pobierz klucz publiczny” kursorem) napisano, że nie należy otwierać kluczy publicznych i prywatnych w programach typu Word, PDF lub PowerPoint. Klucze automatycznie zapiszą się w odpowiednim formacie. 
Instrukcja wskazuje, że: (…) w razie przypadkowego zapisania pliku w Wordzie lub innym programie należy otworzyć dokument i przekopiować jego zawartość do pliku tekstowego – do Notatnika, a jeśli ustawiliśmy sobie domyślne powiązanie z ww. programami, to musimy je usunąć. 
Ważne jest zatem, aby najpierw pobrać aplikację do szyfrowania i deszyfrowania ofert dostępną w miniPortalu, wówczas pobiera się klucz publiczny bez problemu i ryzyko skojarzenia go z innymi programami jest mniejsze. 
Klucze publiczne i klucze prywatne mają rozszerzenie ASC i są plikami tekstowymi. Jak napisano w instrukcji: (…) pierwsza część nazwy w strukturze klucza określa, czy to klucz publiczny, czy prywatny (KluczPub/PluczPrv), następnie określa, której części postępowania dotyczy (Oferta/OfertaWstępna/Wniosek/itd.), a ostatni segment to identyfikator postępowania, który jest weryfikowany przez aplikację. 
Z kolei klucz prywatny jest udostępniany przez system wtedy, gdy upłynie termin składania/otwarcia wniosków/ofert (w zależności od wybranego trybu). Będzie on widoczny, gdy zamawiający wejdzie w edycję formularza postępowania. 
Otwarcie ofert będzie polegać na pobraniu z platformy ePUAP przez zamawiającego zaszyfrowanych ofert, zapisaniu ich na komputerze i użyciu aplikacji wraz z udostępnionym przez system kluczem prywatnym w celu odszyfrowania ofert. Czynność otwarcia ofert musi odbywać się na komputerze podpiętym do sieci internetowej.

Ważne!

W momencie próby pobrania aplikacji pojawia się komunikat o oprogramowaniu mogącym stanowić zagrożenie dla komputera. Przygotowana instrukcja do obsługi miniPortalu uwzględnia tę sytuację i informuje o tym fakcie użytkownika. 

Aplikacja będzie dostępna z poziomu menu systemu Windows. Aby dokonać deszyfracji oferty, zamawiający musi wskazać klucz prywatny i plik z ofertą, podać numer ID postępowania wygenerowanego przez system miniPortal podczas tworzenia formularza postępowania, a także nazwę użytkownika BZP (login i hasło BZP). Samo otwarcie ofert nastąpi za pomocą aplikacji do szyfrowania i przy użyciu klucza prywatnego1. Kończąc postępowanie, zamawiający wybiera opcję: „zakończ postępowanie” lub „unieważnij postępowanie”. 
System nie umożliwia archiwizowania dokumentacji zamawiającego i choćby ten powód jest wystarczający, by kupić rozwiazywanie komercyjne. Oferty trzeba będzie bowiem pobrać z platformy ePUAP na dysk komputera razem z całą korespondencją z wykonawcami, jaka będzie miała miejsce w postępowaniu. 

Problemy wykonawców

Z perspekty...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy