Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyskusja nad przyszłością Pzp

10 czerwca 2019

NR 175 (Czerwiec 2019)

Odwołanie i pełnomocnicy w nowym Pzp

0 89

Ustawodawca w uzasadnieniu do projektu nowej ustawy – Prawo zamówień publicznych, opublikowanego 20 maja 2019 r., wskazał, że ostatnie zasadnicze zmiany w zakresie środków ochrony prawnej zostały wprowadzone niemal 10 lat temu – tj. ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 1778). 

Podkreślił, że obowiązujące aktualnie rozwiązania instytucjonalne i procesowe, przyjęte w zakresie środków ochrony prawnej w polskim systemie zamówień publicznych zapewniają oczekiwaną przez regulacje unijne szybkość i efektywność. W praktyce dostrzegalne są jednak potrzeby zmian niektórych instytucji prawnych w celu zwiększenia gwarancji ochrony interesów przedsiębiorców.

W projekcie ustawy nieco inaczej podzielono rozdział dotyczący środków ochrony prawnej. Każda z instytucji – odwołanie, odpowiedź na odwołanie, przystąpienie do postępowania odwoławczego, odrzucenie odwołania – znalazły się w projekcie w osobnych oddziałach, w zakresie rozdziału 2 – „Postępowanie odwoławcze”.
Dotychczas przepisy te istniały niejako obok siebie i instytucje nie były regulowane w odrębnie zgrupowanych przepisach.

Ustawodawca wprowadził również w osobnym oddziale przepisy ogólne, w których uregulowano kwestie dotyczące terminów oraz pełnomocników działających w postępowaniach odwoławczych. Wywiązała się dyskusja społeczna, z uwagi na  ograniczenie uprawwnionych do występowania w roli pełnomocnika w stosunku do obecnie obowiązującej regulacji. W niniejszej publikacji – z uwagi na znaczną objętość regulacji w zakresie środków ochrony prawnej – odniesiono się jedynie do odwołania oraz do kwestii dyskusyjnych związanych z pełnomocnikami w postępowaniach odwoławczych.


Podmioty uprawnione do wniesienia odwołania


Zgodnie z projektem nowelizacji katalog podmiotów uprawnionych do korzystania ze środków ochrony prawnej nie uległ zasadniczej zmianie w stosunku do poprzedniego brzmienia odpowiedniego przepisu. W kręgu uprawnionych znajdują się wykonawca, uczestnik konkursu oraz inny podmiot, który ma lub miał interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, lub poniósł szkodę w wyniku naruszenia przepisów ustawy przez zamawiającego. Konieczne zatem będzie, tak jak dotychczas, wykazanie interesu lub szkody przez odwołującego, a także przystępujących do postępowania. 

Ważne

Projekt nowej ustawy przewiduje jednak rozszerzenie katalogu podmiotów, które mogłyby skorzystać ze środka ochrony prawnej wobec czynności ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub konkurs oraz wobec dokumentów zamówienia o Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Pozostałe podmioty mogące skorzystać z tego ustawowego upoważnienia to organizacje wpisane na listę organizacji uprawnionych do wnoszenia środków ochrony prawnej prowadzoną przez Prezesa UZP – zakres ten nie uległ zmianie. 

Ustawodawca natomiast nieco inaczej określił przedmiot, wobec którego możliwe jest wniesienie środka ochrony prawnej – wskazując na „dokumenty postępowania” (a nie na SIWZ, jak w poprzednim stanie prawnym). 

Ważne

W projekcie nowej ustawy wprowadzona została definicja legalna dokumentów zamówienia. Przez to określenie należy rozumieć dokumenty sporządzone przez zamawiającego lub dokumenty, do których zamawiający się odwołuje, inne niż ogłoszenia, służące do określenia lub opisania warunków zamówienia. 

Instytucja Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców została wprowadzona ustawą z dnia 6 marca 2018 r. i jest jednym z elementów tzw. konstytucji biznesu. Głównym zadaniem tej instytucji jest ochrona interesów małych i średnich przedsiębiorców (kryteria przynależności do poszczególnych grup przedsiębiorców znajdują się w art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców).  


Forma odwołania


Zakres odwołania w projektowanym stanie prawnym nie będzie ograniczony wartością zamówienia. Odwołanie – tak jak dotychczas – będzie przysługiwać wyłącznie od niezgodnej z przepisami czynności zamawiającego, zmieni się natomiast zakres naruszenia, tj. sytuacji, w których to naruszenie może wystąpić. 

Ustawodawca wymienia te sytuacje, nie ograniczając się jedynie do postępowania o udzielenie zamówienia. Wyróżnia dodatkowo konkurs i system kwalifikowania wykonawców. Oznacza to, że jakiekolwiek naruszenie przepisów ustawy, które miało miejsce podczas konkursu czy ustanawiania przez zamawiającego systemu kwalifikacji wykonawców, będzie chronione poprzez możliwość wniesienia odwołania. System kwalifikacji wykonawców jest instytucją, którą wprowadza nowelizacja, i dotyczy spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu.

Ważne

Odwołanie służyć będzie również w przypadku zaniechania niezgodnego z przepisami ustawy, w szczególności zaniechania na projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Zgodnie z nowelizacją odwołanie będzie wnoszone jak dotychczas do Prezesa Izby. Jeśli chodzi o formę odwołania, ustawodawca dopuścił formę pisemną z własnoręcznym 
podpisem odwołującego lub formę elektroniczną. 

Ważne

Istotną zmianą w regulacji dotyczącej odwołania jest wprowadzenie formy elektronicznej z podpisem zaufanym. Dotychczas możliwe było wniesienie odwołania w formie elektronicznej opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Ustawodawca rozszerza tę możliwość o podpis zaufany, a więc darmowy podpis elektroniczny, który można nabyć za pośrednictwem platformy ePUAP. 

Jest to niewątpliwie ułatwienie, szczególnie dla małych przedsiębiorców, dla których wyrobienie elektronicznego podpisu kwalifikowanego mogło generować dodatkowe koszty. 

Nowelizacja wprowadza również możliwość wniesienia odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego, z zachowaniem terminu na wniesienie odwołania. Dotychczasowe brzmienie przepisów nie dopuszczało takiej możliwości. Regulacja ta niewątpliwie wychodzi naprzeciw wykonawcom, których siedziba jest znacznie oddalona od Krajowej Izby Odwoławczej, jednak jej wprowadzenie może być dyskusyjne, bowiem jest w pewnym stopniu odejściem od preferowanych dotychczas regulacji na rzecz elektronizacji zamówień publicznych oraz skracania czasu trwania postępowania. Niemniej regulacja ta zwiększa dostępność stosowania podstawowego w Prawie zamówień publicznych środka ochrony prawnej, jakim jest odwołanie. 

Czy nie spowoduje to wydłużenia postępowania odwoławczego? Szczególnie że nie uległ zmianie obowiązek przekazania kopii odwołania zamawiającemu przed upływem terminu do wniesienia odwołania w taki sposób, aby mógł się z nim zapoznać jeszcze przed upływem tego terminu. Oznacza to, że zamawiający może mieć wiedzę o odwołaniu i jego treści nawet kilka dni przed wpływem odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej. 


Terminy na wniesienie odwołania 


Ustawodawca przewiduje dwie podstawowe kategorie zamówień, uzależniając od nich długość terminów do wniesienia odwołania. Pierwszą kategorią są odwołania dotyczące zamówień, których wartość jest równa progom unijnym albo przekracza je. W tej sytuacji zainteresowany ma 10-dniowy termin na wniesienie odwołania, od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, albo termin 15-dniowy od dnia wysłania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana w sposób inny niż elektroniczny. Drugą kategorię stanowią odwołania dotyczące zamówień o wartości nieprzekraczających progów unijnych. Dla tych odwołań przewidziano terminy pięciodniowy i 10-dniowy w zależności od tych samych czynników jak powyżej. 

Dla odwołań od treści ogłoszenia wszczynającego postępowanie o udzielenie zamówienia lub konkurs bądź od treści dokumentów zamówienia przewidziano następujące terminy: 

  • 10 dni od dnia publikacji ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub zamieszczenia dokumentów zamówienia na stronie internetowej, w przypadku zamówień, których wartość jest równa progom unijnym albo przekracza je;
  • 5 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych lub dokumentów zamówienia na stronie internetowej, w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż progi unijne.

Odwołanie w innych przypadkach niż opisane wyżej wnosi się w terminie 10 dni (w zamówieniach równych progom unijnym lub przekraczających je) lub 5 dni (w zamówieniach poniżej progów unijnych) od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia odwołania.

Pozostałe terminy związane z wniesieniem odwołań dotyczących braku publikacji ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy, nieprzesłaniu zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty lub niezaproszeniu wykonawcy do złożenia oferty w ramach dynamicznego systemu zakupów bądź umowy ramowej nie uległy zmianom. Regulacje dotyczące terminów są więc zbliżone do dotychczas obowiązujących zasad w tym zakresie.


Wymogi formalne odwołania


W projekcie nowego Prawa zamówień publicz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy