Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kompendium nowego Pzp

22 czerwca 2020

NR 184 (Czerwiec 2020)

Prawa i obowiązki wykonawcy w nowej ustawie

40

Ustawa z dnia z 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2019), mająca obowiązywać od dnia 1 stycznia 2021 r., zmieniła definicję wykonawcy. Dotychczas wykonawcą była wyłącznie osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. W nowej ustawie rozszerzono tę definicję na wzór europejski, o osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która oferuje na rynku wykonanie robót budowlanych lub obiektu budowlanego, dostawę produktów lub świadczenie usług.

Definicja obejmie więc dodatkowo np. uczestnika wstępnych konsultacji rynkowych, przedsiębiorcę niezaproszonego do negocjacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki, czy byłego uczestnika postępowania o udzielenie zamówienia kwestionującego dopuszczalność zmian umowy w sprawie zamówienia publicznego zawartej z innym wykonawcą. 

Przedstawiona poniżej analiza nowej ustawy – Prawo zamówień publicznych ma na celu przybliżenie czynności w postępowaniu o zamówienie publiczne oraz praw i obowiązków wykonawcy. 

Język postępowania i negocjacji

Postępowanie o udzielenie zamówienia będzie prowadzone w języku polskim. Wykonawca będzie mógł złożyć wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ofertę wstępną, ofertę podlegającą negocjacjom, ofertę, oświadczenia lub inne dokumenty w jednym z języków powszechnie używanych w handlu międzynarodowym lub języku kraju, w którym zamówienie jest udzielane, tylko w przypadku, gdy zamawiający dopuści taką możliwość w dokumentach zamówienia lub w ogłoszeniu o zamówieniu.

Konsorcjum

Na podstawie art. 58 ust. 2 n. Pzp wykonawcy będą mogli wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku będą obowiązani ustanowić pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia nie będą zobowiązani do posiadania określonej formy prawnej w celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. 
Na żądanie zamawiającego, wskazane w istotnych warunkach zamówienia lub ogłoszeniu o zamówieniu (np. w trybie przetargu nieograniczonego), wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia będą obowiązani przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego złożyć kopię umowy regulującej współpracę tych wykonawców. 

Obligatoryjna forma oferty

W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości równej lub przekraczającej progi unijne oferty, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, wniosek o dopuszczenie do udziału w systemie kwalifikowania wykonawców, oraz oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, wykonawca będzie składać, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej. 

W postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości mniejszej niż progi unijne oferty, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji,  wykonawca również będzie składać, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

Katalogi elektroniczne

W przypadku gdy komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zamawiający będzie mógł:

  • wymagać złożenia oferty w postaci katalogu elektronicznego albo
  • wymagać dołączenia katalogu elektronicznego do składanej oferty, albo
  • przewidzieć obowiązek złożenia katalogu elektronicznego wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w dynamicznym systemie zakupów.

W takim przypadku wykonawca będzie obowiązany sporządzić katalog elektroniczny na potrzeby udziału w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego. 

Katalog elektroniczny to wykaz zamawianych produktów, robót budowlanych lub usług sporządzony przez wykonawcę zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia oraz w formacie nadającym się do zautomatyzowanego przetwarzania danych. Katalog elektroniczny będzie mógł zawierać także opisy i zdjęcia produktów, robót budowlanych lub usług oraz informacje o cenach. 

Wniesienie wadium w gwarancji i poręczeniu oraz zwrot wadium na wniosek wykonawcy

Jeżeli wadium będzie wnoszone w formie gwarancji lub poręczenia, o których mowa w art. 97 ust. 7 pkt 2–4 n. Pzp, wykonawca będzie przekazywać zamawiającemu oryginał gwarancji lub poręczenia w postaci elektronicznej.
Przepis art. 98 ust. 2 n. Pzp przewiduje natomiast możliwość złożenia wniosku o zwrot wadium. Wniosek taki będzie mógł złożyć wykonawca:

  • który wycofał ofertę przed upływem terminu składania ofert;
  • którego oferta została odrzucona;
  • po wyborze najkorzystniejszej oferty, z wyjątkiem wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza;
  • po unieważnieniu postępowania, w przypadku gdy nie zostało rozstrzygnięte odwołanie na czynność unieważnienia albo nie upłynął termin do jego wniesienia.

W takim przypadku zamawiający niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku będzie obowiązany zwrócić wadium. 
Złożenie wniosku o zwrot wadium będzie jednak powodować rozwiązanie stosunku prawnego z wykonawcą wraz z utratą przez niego prawa do korzystania ze środków ochrony prawnej, o których mowa w dziale IX nowego Pzp. 

Złożenie przez wykonawcę przedmiotowych środków dowodowych

Przedmiotowe środki dowodowe to środki służące potwierdzeniu zgodności oferowanych dostaw, usług lub robót budowlanych z wymaganiami, cechami lub kryteriami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia lub opisie kryteriów oceny ofert, lub wymaganiami związanymi z realizacją zamówienia. W obowiązującej
ustawie Pzp są to oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, które zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert (art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp). 

Na podstawie art. 106 n. Pzp zamawiający będzie mógł żądać przedmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają określone przez zamawiającego wymagania, cechy lub kryteria, pod warunkiem że będą one niezbędne do przeprowadzenia postępowania. Przedmiotowe środki dowodowe zamawiający będzie wskazywać w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. 

Na gruncie obowiązującej ustawy Pzp dokumenty potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, składa wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1pkt 2 Pzp, są składane w celu dokonania oceny ofert, np. gdy kryterium oceny ofert są parametry techniczne, a wartość takich parametrów będzie w specyfikacji technicznej urządzenia. W takim przypadku oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, stanowią treść oferty. 

Na podstawie art. 107 ust. 1 n. Pzp, jeżeli zamawiający będzie żądać złożenia przedmiotowych środków dowodowych, wykonawca będzie obowiązany złożyć je wraz z ofertą. Jeżeli wykonawca nie złoży przedmiotowych środków dowodowych lub złożone przedmiotowe środki dowodowe będą niekompletne, zamawiający będzie obowiązany wezwać wykonawcę do ich złożenia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, jednak tylko wtedy, gdy zostanie to przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. 

Zamawiający nie będzie obowiązany wzywać do złożenia lub uzupełnienia przedmiotowych środków dowodowych, gdy przedmiotowy środek dowodowy służył potwierdzeniu zgodności z cechami lub kryteriami określonymi w opisie kryteriów oceny ofert lub pomimo złożenia przedmiotowego środka dowodowego oferta będzie podlegać odrzuceniu albo będą zachodzić przesłanki unieważnienia postępowania. 

W celu potwierdzenia zgodności oferowanych robót budowlanych, dostaw lub usług z wymaganymi cechami, w opisie przedmiotu zamówienia, opisie kryteriów oceny ofert lub w wymaganiach związanych z realizacją zamówienia, zamawiający będzie mógł żądać etykiety. Etykieta to każdy dokument, w tym zaświadczenie lub poświadczenie, który potwierdza, że obiekt budowlany, produkt, usługa, proces lub procedura spełniają wymagania konieczne do uzyskania etykiety. W takim przypadku wykonawca będzie mógł złożyć każdą etykietę potwierdzającą, że dane roboty budowlane, dostawy lub usługi spełniają równoważne wymagania określonej przez zamawiającego etykiety.

Samooczyszczenie

W ramach procedury „samooczyszczenia” wykonawca będzie uprawniony do wykazania, że nie podlega wykluczeniu w okolicznościach określonych w art. 108 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 6 lub art. 109 ust. 1 pkt 2–10 n. Pzp. W takim przypadku wykonawca będzie obowiązany udowodnić zamawiającemu, że spełnił łącznie następujące przesłanki: 

  • naprawił lub zobowiązał się do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem, w tym poprzez zadośćuczynienie pieniężne;
  • wyczerpująco wyjaśnił fakty i okoliczności związane z przestępstwem, wykroczeniem lub swoim nieprawidłowym postępowaniem oraz spowodowanymi przez nie szkodami, aktywnie współpracując odpowiednio z właściwymi organami, w tym organami ścigania, lub zamawiającym;
  • podjął konkretne środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom, wykroczeniom lub nieprawidłowemu postępowaniu, w szczególności:
  • zerwał wszelkie powiązania z osobami lub podmiotami odpowiedzialnymi za nieprawidłowe postępowanie wykonawcy,

a) zreorganizował personel,
b) wdrożył system sprawozdawczości i kontroli,
c) utworzył struktury audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów,
d) wprowadził wewnętrzne regulacje dotyczące odpowiedzialności i odszkodowań za nieprzestrzeganie przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów.
Ponadto w przypadkach, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1–5 lub 7 n. Pzp, wykonawca będzie mógł oczekiwać od zamawiającego, że nie wykluczy go z postępowania, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób oczywisty nieproporcjonalne. W  szczególności gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, w stosunku do którego otwarto likwidację, ogłoszono upadłość, którego aktywami zarządza likwidator lub sąd, zawarł układ z wierzycielami, którego działalność gospodarcza jest zawieszona albo znajduje się on w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w przepisach dotyczących wszczęcia tej procedury, jest wystarczająca do wykonania zamówienia.
Przypadki, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1–5 lub 7 n. Pzp, dotyczą wykluczenia wykonawcy:

  • który naruszył obowiązki płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 3 n. Pzp1, chyba że wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami, lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności (art. 109 ust. 1 pkt 1 n. Pzp);
  • który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy (art. 109 ust. 1 pkt 2 n. Pzp):

a) będącego osobą fizyczną skazaną prawomocnie za przestępstwo przeciwko środowisku, o którym mowa w rozdziale XXII Kodeksu karnego lub za przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o której mowa w rozdziale XXVIII Kodeksu karnego, lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego,
b) będącego osobą fizyczną prawomocnie skazaną za wykroczenie przeciwko prawom pracownika lub wykroczenie przeciwko środowisku, jeżeli za popełnienie tego czynu wymierzono karę aresztu, ograniczenia wolności lub karę grzywny,
c) wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną;

  • jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo lub wykroczenie, o którym mowa w pkt 2 lit. a lub b (art. 109 ust. 1 pkt 3 n. Pzp);
  • w stosunku do którego otwarto likwidację, ogłoszono upadłość, którego aktywami zarządza likwidator lub sąd, zawarł układ z wierzycielami, którego działalność gospodarcza jest zawieszona albo znajduje się on w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w przepisach miejsca wszczęcia tej procedury (art. 109 ust. 1 pkt 4 n. Pzp);
  • który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w szczególności gdy w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów (art. 109 ust. 1 pkt 5 n. Pzp);
  • który, z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady (art. 109 ust. 1 pkt 7 n. Pzp).

Sposób spełniania 

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy