Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

22 sierpnia 2018

NR 151 (Kwiecień 2017)

Zakres wyjaśnień

310

Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać aż do zamknięcia rozprawy – wskazuje art. 190 ust. 1 Pzp. Przepis ten znacząco wpływa na interpretację wyjaśnień, jakich zamawiający zażądał w kwestii domniemania rażąco niskiej ceny ofertowej. Interesującym tego przykładem była rozprawa odwoławcza z dnia 26 stycznia 2017 r. pod przewodnictwem Andrzeja Niwickiego (sygn. akt: KIO 59/17).

Wykonanie aplikacji komputerowej pozwalającej na prowadzenie telekonsultacji zdalnego sterowania innymi aplikacjami oraz planowania; zarządzania i koordynowania konsultacjami online – taki był przedmiot zamówienia publicznego w postępowaniu prowadzonym przez Instytut FPS, w ramach którego spółka E. wniosła odwołanie wobec czynności badania i oceny ofert oraz wyboru najkorzystniejszej oferty.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 90 ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp przez bezzasadne odrzucenie złożonej przez niego oferty. Z art. 90 ust. 3 wynika, że: zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Artykuł 89 ust. 1 pkt 4 wskazuje, że zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera ona rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności odrzucenia złożonej przezeń oferty, powtórzenie czynności badania i oceny ofert z udziałem tej oferty oraz uznanie jej za najkorzystniejszą.

Informując odwołującego o odrzuceniu złożonej przez niego oferty, jako podstawę prawną zamawiający wskazał art. 90 ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp, przy czym z uzasadnienia faktycznego odrzucenia tej oferty wynika, że zasadnicze znaczenie miały następujące okoliczności i ustalenia:

  • w treści udzielonych w trybie art. 90 ust. 1 Pzp wyjaśnień odwołujący nie wskazał precyzyjnego określenia jednego z istotnych czynników cenotwórczych;
  • w treści dodatkowych wyjaśnień odwołujący potwierdził cenę wymienionego elementu cenotwórczego, która według informacji zamawiającego, potwierdzonej treścią innych ofert i wyjaśnień w postępowaniu, odbiega znacznie (o ok. 50%) od ceny rynkowej;
  • odwołujący nie przedstawił żadnego dokumentu czy dowodu pozwalającego zamawiającemu na ustalenie, że odwołujący będzie w stanie nabyć dany element we wskazanej cenie;
  • złożone dodatkowo zastrzeżenie o alternatywnym sposobie realizacji również nie pozwala zamawiającemu na przyjęcie, że oferowana cena nie ma charakteru rażąco niskiej. Pozostaje ono w istotnej sprzeczności z treścią złożonych pierwotnie wyjaśnień, ponadto koszt jego zastosowania został całkowicie pominięty przez wykonawcę.

Wyczerpujące wyjaśnienia

Odwołujący stwierdził, iż zamawiający w sposób wadliwy dokonał oceny udzielonych wyjaśnień, uznając, że ich treść potwierdza zaoferowanie rażąco niskiej ceny. Zamawiający wezwał odwołującego do udzielenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Pzp. Treść wezwania miała charakter ogólny i pokrywała się z treścią tego artykułu. W odpowiedzi
E. udzielił obszernych wyjaśnień, w których odniósł się do każdego z punktów wezwania. Złożył w nich szczegółową kalkulację ceny oferty oraz przedstawił metodologię ukształtowania tej ceny, stosowaną przy tego rodzaju projektach informatycznych.

Poza wezwaniem do wskazania nazwy jednego z elementów oferty oraz potwierdzenia jego wyceny odwołujący nie był wzywany przez zamawiającego do przedstawienia jakichkolwiek dowodów, które miałyby potwierdzić, że będzie on w stanie nabyć ów element w podanej w kalkulacji cenie.

 

Ważne!

Treść udzielonych wyjaśnień miała charakter wyczerpujący. Potwierdzała, że w swojej wycenie odwołujący nie pominął żadnego z elementów wchodzących w zakres zamówienia, a w szczególności wyjaśnienia te prezentowały sposób ukształtowania ceny oferty. Taki sposób udzielenia wyjaśnień był szczególnie istotny z tej przyczyny, że w treści oferty zamawiający wymagał określenia jedynie ceny ryczałtowej za realizację zamówienia. Odwołujący potwierdził zatem, że zaoferowana cena ma charakter rynkowy, uwzględnia zysk wykonawcy i gwarantuje wykonanie całości zamówienia bez poniesienia straty.

W odpowiedzi na powyższe wyjaśnienia zamawiający skierował do odwołującego ponowne wezwanie w trybie art. 90 ust. 1 Pzp. Poprosił w nim o wskazanie nazwy, dostawcy/producenta i rodzaju (wersji) jednego z elementów wchodzących w zakres zamówienia oraz wezwał do potwierdzenia ceny tego elementu wskazanej w złożonej uprzednio kalkulacji ceny oferty.

W odpowiedzi na to wezwanie odwołujący w sposób precyzyjny wymienił nazwę, dostawcę/producenta i rodzaj (wersję) żądanego elementu. Stosownie do wezwania potwierdził ponadto przyjętą w kalkulacji cenę za wykonanie tegoż elementu. Zarazem wskazał na ewentualną możliwość zastosowania rozwiązania innego niż wymienione, jeżeli na etapie realizacji zamówienia okazałoby się, że możliwe jest jego zastosowanie. Odwołujący stwierdził, że w świetle treści dodatkowych wyjaśnień nie sposób przyjąć, że nie udzielił on odpowiedzi na powtórne wezwanie zamawiającego.

Ustalenia KIO

Uwzględniając powyższe i odnosząc się do uzasadnienia faktycznego odrzucenia oferty złożonej przez odwołującego, wskazać należy, co następuje.

Wbrew ustaleniom zamawiającego w treści udzielonych w trybie art. 90 ust. 1 Pzp wyjaśnień odwołujący wskazał wszystkie istotne czynniki cenotwórcze, w tym element, którego wycena jest kwestionowana przez zamawiającego. Okoliczność, w której wycena jednego z elementów kalkulacji odbiega od znanych zamawiającemu cen rynkowych, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że cena całej oferty jest rażąco niska. Skierowane do odwołującego wezwanie
w trybie art. 90 ust. 1 Pzp dotyczyło ceny całej oferty, a dodatkowe wezwanie miało na celu jedynie wyjaśnienie nazwy jednego z przyjętych w kalkulacji elementów oferty oraz potwierdzenie jego ceny.

Poza wezwaniem do wskazania nazwy jednego z elementów oferty oraz potwierdzenia jego wyceny odwołujący nie był wzywany przez zamawiającego do przedstawienia jakichkolwiek dowodów, które miałyby potwierdzić, że będzie on w stanie nabyć ów element w podanej w kalkulacji cenie. Zamawiający w sposób wadliwy ocenił wskazane w dodatkowych wyjaśnieniach oświadczenie odwołującego o ewentualnej możliwości zastosowania przy realizacji zamówienia alternatywnego rozwiązania w stosunku do jednego z elementów przyjętych w kalkulacji.

Ważne!

Zamawiający w sposób wadliwy ustalił, że treść udzielonych przez odwołującego w trybie art. 90 ust. 1 Pzp wyjaśnień potwierdza, że cena całej oferty jest rażąco niska. Dokonując takiej oceny, zamawiający całkowicie pominął istotę pojęcia rażąco niskiej ceny, którą stanowi cena przewidująca wykonanie zamówienia ze stratą, czyli poniżej realnych kosztów wykonawcy. Jak wynika z treści udzielonych przez odwołującego wyjaśnień, nie ma podstaw do ustalenia takiego charakteru zaoferowanej przez niego ceny.

W szczególności zamawiający nie miał żadnych podstaw do ustalenia, że wykonanie zamówienia przy zastosowaniu wskazanej w wyjaśnieniach wyceny kwestionowanego elementu spowoduje stratę po stronie odwołującego. Przedstawiona przez spółkę E. szczegółowa kalkulacja ceny oferty, zawierająca ceny jednostkowe (wymaga podkreślenia, że odwołujący nie był wzywany do złożenia szczegółowej kalkulacji ceny oferty), dawała zamawiającemu jednoznaczną podstawę do ustalenia, iż cena całej oferty nie jest rażąco niska, nawet przy hipotetycznym założeniu, że wycena jednego z wielu elementów składających się na przedmiot zamówienia została zaniżona. Jeżeli zamawiający miał co do tej wyceny wątpliwości, w tym co do poziomu uwzględnionego zysku, to winien był wezwać E. do udzielenia stosownych wyjaśnień. W przedmiotowym stanie faktycznym mamy do czynienia z sytuacją, w której odwołujący udzielił wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Pzp, a treść tych wyjaśnień nie potwierdza, że cena oferty jest rażąco niska.

KIO przypomina, iż zgodnie z art. 90 ust. 2 Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy. 

Kontrowersje stron

Na posiedzeniu KIO odwołujący złożył pismo procesowe z częścią zastrzeżoną jako tajemnica przedsiębiorstwa. W toku rozprawy poparł odwołanie w całości wraz z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy