Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

12 marca 2019

NR 172 (Marzec 2019)

Zabrakło staranności

0 157

Zarzutowi naruszenia zasady zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców powinno towarzyszyć wskazanie na naruszenie konkretnego przepisu ustawy oraz realne tego udowodnienie – przypomniała Krajowa Izba Odwoławcza na posiedzeniu pod przewodnictwem Danuty Dziubińskiej w sprawie o sygn. akt: KIO 2134/18.

Komenda Główna Policji prowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Modernizacja policyjnych sieci radiowych w 13 miastach i aglomeracjach miejskich do systemu standardu ETSI TETRA”. Zamawiający 5 października 2018 r. przekazał wykonawcy S. pismo zawierające informacje o terminie złożenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii aktualnych zaświadczeń o niekaralności lub dokumentów wygenerowanych elektronicznie przez system Platforma Ministerstwa Sprawiedliwości oraz oświadczeń o zachowaniu poufności, których wzór określa załącznik nr 10 do SIWZ dla osób wskazanych do udziału w wizjach lokalnych wraz z harmonogramem wizji. 

Wykonawca S. wniósł 15 października 2018 r. odwołanie, zarzucając zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 2 Pzp, tj. prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad równego tratowania i uczciwej konkurencji oraz proporcjonalności przez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na złożenie dokumentów wymaganych do przeprowadzenia wizji lokalnych oraz dostępu do dokumentacji masztów, w tym ekspertyz; niezachowanie terminu powiadomienia o wizji; nieuzasadnioną odmowę dopuszczenia przedstawicieli odwołującego do udziału w wizjach lokalnych, a ponadto zaniechanie przedstawienia ankiet dotyczących opisu lokalizacji posadowienia BS, interfejsów do innych sieci radiokomunikacyjnych.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu dopuszczenia go do wizji lokalnych oraz umożliwienia dostępu do dokumentacji; ponowienia – z udziałem odwołującego – wizji lokalnych, które odbyły się bez jego udziału; przekazania odwołującemu ankiet dotyczących opisu poszczególnych lokalizacji posadowienia BS, interfejsów do innych sieci radiokomunikacyjnych oraz dokumentacji masztów, w tym ekspertyz, na co najmniej dwa dni robocze przed wizjami lokalnymi w poszczególnych lokalizacjach; zwrotu kosztów. 

W uzasadnieniu odwołujący podał m.in., iż złożył w terminie akces dokonania wizji lokalnych. Zamawiający 5 października 2018 r. drogą elektroniczną skierował do niego pismo, w którym wyznaczono termin na przedłożenie następujących dokumentów: potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie aktualnego zaświadczenia o niekaralności lub alternatywnie dokument wygenerowany elektronicznie przez system Platforma Ministerstwa Sprawiedliwości oraz oświadczenie o zachowaniu poufności, którego wzór określa załącznik nr 10 do SIWZ. Do pisma załączono harmonogram wizji, zgodnie z którym miały one trwać od 12 października do 9 listopada 2018 r. Dokumenty miały zostać złożone do 10 października, następnie termin ten przesunięto na 11 października, na godz. 12.00. Wykonawca 11 października 2018 r. za pomocą poczty elektronicznej zwrócił się do zamawiającego o przesunięcie terminu na złożenie dokumentów na dzień następny. Zamawiający odmówił, ale złożenie dokumentów nastąpiło 12 października. Tego samego dnia zamawiający odmówił dopuszczenia S. do uczestnictwa w wizjach lokalnych. 

Odwołujący podkreślił, że w treści SIWZ nie określono terminu, w jakim należy złożyć dokumenty wymagane do udziału w wizji, tj. zaświadczenia o niekaralności oraz oświadczenia o zachowaniu poufności. Termin wyznaczony na 11 października jest arbitralnie ustalony, bez podstawy w treści SIWZ, która określa jedynie, że informacja o planowanym terminie wizji zostanie przekazana zainteresowanemu wykonawcy minimum pięć dni roboczych wcześniej. W związku z tym uzasadnione było oczekiwanie, że również na przedłożenie wymaganych dokumentów będzie miał pięć dni roboczych, a dokumenty te zostaną przedłożone w dniu pierwszej wizji, bezpośrednio przed jej rozpoczęciem. Zamawiający wyznaczył jednak termin krótszy niż pięć dni roboczych i wykonawca miał jedynie trzy dni na przygotowanie i złożenie dokumentów. W ocenie odwołującego termin ten jest obiektywnie niewystarczający. Z uwagi na liczne zadania realizowane przez pracowników i kooperantów na terenie całego kraju nie było możliwe wcześniejsze sporządzenie listy osób przeprowadzających wizję, bez znajomości terminu wizji w poszczególnych lokalizacjach. Liczba lokalizacji podlegających wizji to ponad 200 miejsc. 

Przeszkody elektroniczne

Wymóg fizycznego dostarczenia dokumentów znacznie skracał czas na ich uzyskanie i złożenie. Nie zmieniła tego możliwość uzyskiwania informacji o niekaralności w formie elektronicznej przez system e-Platforma. Aby wystąpić o zaświadczenie do KRK drogą elektroniczną, należy posiadać kwalifikowany podpis elektroniczny albo podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP. Wymóg ten istotnie ogranicza dostępność do informacji w formie elektronicznej. Informacje zasadniczo nie dotyczą członków organów wykonawców, ale szeregowych pracowników, którzy nie dysponują tego rodzaju instrumentami. Ponadto zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie: //ekrk.ms.gov.pl/ep-web/login zaświadczenie z KRK wydawane jest bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie siedmiu dni. Zatem nawet w przypadku skorzystania z drogi elektronicznej – przyjmując hipotetyczne i nierealne założenie, że pracownicy mają podpisy elektroniczne – mogłoby się okazać, że informacje zostaną wydane dopiero po 11 października. 

Również informacje o niekaralności pobierane w tradycyjny sposób nie zawsze są udostępniane „od ręki”. Odwołujący podkreślił, że informacje o niekaralności mogły uzyskać jedynie osoby, których te informacje dotyczą. Przepisy nie dają możliwości pozyskania tych informacji przez pracodawcę. Stanowiło to dodatkowe utrudnienie, szczególnie z uwagi na okoliczności wskazane wyżej, tj. brak wcześniejszych informacji o miejscach i terminach wizji, a więc brak możliwości ustalenia listy osób kierowanych do lokalizacji. Odwołujący stwierdził, iż zapewne uwzględniając okoliczności wskazane przez niego powyżej, ustawodawca przewidział w art. 26 ust. 1 Pzp 10-dniowy termin na złożenie dokumentów w postępowaniach, których wartość jest równa kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 lub je przekracza. Termin ten powinien być stosowany na zasadzie analogii, jako termin właściwy do przedłożenia dokumentów niezbędnych 
do udziału w wizji.

Ważne

Odwołujący zauważył, iż wizje miały odbywać się do 9 listopada 2018 r., zatem zamknięcie możliwości zgłoszenia udziału w wizji już 11 października 2018 r. nie jest niczym uzasadnione i godzi w interes prawny wykonawców. Dodatkowo jest to działanie niekorzystne dla samego zamawiającego. Wynika to z tego, że wykonawca nie musi być w ogóle zainteresowany wizjami odbywającymi się wcześniej, np. w drugiej dekadzie października. W konsekwencji dopuszczenie wykonawcy do udziału w wizji po 11 października w żadnej mierze nie narusza interesów zamawiającego i jest zgodne z treścią SIWZ. 

Ankiety nieudostępnione 

Zgodnie z SIWZ zamawiający przewidział udostępnianie ankiet dotyczących opisu lokalizacji i powinny one zostać przekazane wykonawcom przed terminami wizji, co wynika jednoznacznie np. z fragmentu: W przypadku wątpliwości co do danych zawartych w ankiecie zamawiający zaleca uczestnictwo wykonawcy w wizjach lokalnych. Zamawiający nie udostępnił tych ankiet przed rozpoczęciem wizji, co stanowi naruszenie postanowień SIWZ. Ponadto brak udostępnienia ankiet stanowi kolejny argument potwierdzający, że wyznaczony termin zgłoszenia osób wraz z dokumentami był zbyt krótki. 

Przed otrzymaniem ankiet wizje nie powinny się w ogóle rozpocząć. Ankiety z powodzeniem mogą zastąpić informacje pozyskiwane w toku wizji lub też mogą stanowić istotną pomoc w przygotowaniu do wizji. Dlatego jak najbardziej racjonalnym działaniem wykonawcy jest podjęcie decyzji o udziale w wizji (w ogóle lub w poszczególnych lokalizacjach) po zapoznaniu się z ankietami. W szczególności na przyporządkowanie konkretnych osób do poszczególnych lokalizacji wpływ mają informacje wynikające z ankiet. Ich brak  utrudniał odwołującemu przygotowanie do pozyskania dokumentów wymaganych do udziału w wizji. 

Dodatkowo odwołujący zauważył, że również termin na powiadomienie o pierwszej wizji nie został przez zamawiającego dochowany. Pierwsza wizja lokalna miała odbyć się 12 października, zatem przesłanie informacji w terminie minimum pięciu dni roboczych przed planowanym terminem wizji wymagało przesłania informacji najpóźniej 4 października. Wykonawca powinien mieć bowiem pełne pięć dni roboczych, a więc cały dzień 5 października 2018 r. oraz dni 8–11 października 2018 r. 

Na posiedzeniu zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której oświadczył, iż uwzględnia zarzut niezachowania terminu powiadomienia o wizji i zarzut zaniechania przedstawienia ankiet dotyczących opisu lokalizacji posadowienia BS, interfejsów do innych sieci radiokomunikacyjnych. W zakresie pozostałych zarzutów wniósł o oddalenie odwołania. Po uwzględnieniu dwóch zarzutów odwołujący cofnął w tym zakresie odwołanie. Rozpoznaniu KIO podlegały więc zarzuty wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na złożenie dokumentów wymaganych do przeprowadzenia wizji lokalnych oraz nieuzasadnionej odmowy dopuszczenia przedstawicieli odwołującego do udziału w wizjach. 

Ustalenia KIO

Ważne

W ocenie KIO zakreślony termin, w świetle wymogów SIWZ w tym zakresie znanych wykonawcom już na początku września, wynoszący trzy i pół dnia roboczego (pięć i pół dnia kalendarzowego), należy uznać za wystarczający do złożenia wymaganych dokumentów, a uchybienie temu terminowi mogło stanowić podstawę niedopuszczenia odwołującego do udziału w wizjach lokalnych. 


W związku z tym odwołanie podlega oddaleniu. Nie zostało wykazane, aby nastąpiło wyznaczenie przez zamawiającego zbyt krótkiego terminu na złożenie dokumentów wymaganych do przeprowadzenia wizji lokalnych, a w konsekwencji nie zostało wykazane, aby uchybienie temu terminowi przez odwołującego stanowiło nieuzasadnioną odmowę dopuszczenia jego przedstawicieli do udziału w wizjach lokalnych. 

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 1 września 2018 r. Odwołujący pismem z 13 września 2018 r. zgłosił akces dokonania wizji lokalnych w lokalizacjach posadowienia: SwMI, BS, terminali biurkowych, interfejsów do innych sieci radiokomunikacyjnych oraz oświadczył, że deklaruje gotowość dostarczenia dokumentów wymienionych w rozdziale IV pkt 2 SIWZ dla każdej z osób dopuszczonych do udziału w wizji lokalnej oraz dostępu do dokumentacji, niezwłocznie po przekazaniu przez zamawiającego informacji o planowanym terminie wskazanych czynności. 

Należy zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, iż SIWZ nie przewiduje odrębnego wezwania zamawiającego o przedłożenie ww. dokumentów dla osób wytypowanych do udziału w wizjach lokalnych. Jednak wskazanie na to, iż podstawą dopuszczenia zgłoszonych osób do udziału w wizji lokalnej będzie dostarczenie dokumentów dla tych osób, znajduje się w tym samym akapicie rozdziału IV pkt 2 SIWZ, co informacja o 14-dniowym terminie na zgłoszenie akcesu udziału w wizjach, liczonego od daty opublikowania ogłoszenia o zamówieniu. Według KIO należy przyjąć, iż nie stanowi jednoznacznie określonego terminu to, że zgłoszeniu akcesu udziału w wizjach miało towarzyszyć przedstawienie listy osób do tego upoważnionych przez wykonawcę wraz z dokumentami dotyczącymi tych osób, jak to zrozumieli inni wykonawcy, którzy listę osób i wymagane dokumenty złożyli już w pismach zawierających zgłoszenie udziału w wizjach lokalnych. 

Odwołujący natomiast w swoim piśmie z 13 września 2018 r., zawierającym akces udziału w wizjach, dał jedynie wyraz wiedzy o konieczności dostarczenia dokumentów, przy czym stwierdził, że uczyni to niezwłocznie po uzyskaniu informacji o planowanym terminie wskazanych czynności. Oznacza to, że zamawiający był up...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy