Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO , Otwarty dostęp

10 września 2019

NR 177 (Wrzesień 2019)

Zarzut nieprawidłowego poprawienia oferty

0 84

W praktyce rozpoznawania przez Krajową Izbę Odwoławczą środków ochrony prawnej można zauważyć oszczędne formułowanie przez odwołujących zarzutów, które dopiero na rozprawie ulegają konkretyzacji.

Czynność ta ogranicza się albo poprzez przywołanie podstawy prawnej – normy prawa materialnego lub przepisu procedury udzielenia zamówienia publicznego – albo poprzez ogólne, pobieżne odniesienie w treści uzasadnienia odwołania do określonej czynności faktycznej zamawiającego. Działanie takie z pewnością należy uznać za niezwykle ryzykowne, gdyż KIO – zgodnie z art. 192 ust. 7 Pzp1 – nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu.

Niezgodność oferty z SIWZ


Dość częstą sytuacją, o której mowa powyżej, jest formułowanie zarzutu wyłącznie naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp, czyli niezgodności treści oferty z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia i jednoczesne
kwestionowanie czynności poprawienia przez zamawiającego błędów oferty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 Pzp, bez jakiegokolwiek wskazania, na czym owa wadliwość poprawienia oferty miałaby polegać. 

Odwołujący uprawnienia do rozszerzającego zakresu zaskarżenia swojego odwołania wywodzą z treści art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp, który odwołuje się właśnie do art. 87 ust. 1 pkt 3 Pzp. Zgodnie bowiem z tym przepisem: (…) zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3.

WAŻNE!

Prawidłowe wniesienie środka ochrony prawnej, jakim jest odwołanie, powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, określać żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie odwołania (art. 180 ust. 3 Pzp). 

Dla uznania, iż zarzut został postawiony, konieczne jest, aby odwołujący wskazał w odwołaniu okoliczności faktyczne stanowiące podstawę i uzasadnienie jego postawienia. Nie wystarczy jedynie, iż na etapie odwołania będzie się on opierał na odesłaniu do przepisu, którego naruszenie podnosi. Podniesienie zarzutu jest postawieniem tezy – odwołujący, formułując ją, jest zobowiązany wskazać, jakie konkretne zachowanie zamawiającego lub zaniechanie przez niego działania, do którego powzięcia był zobowiązany na mocy ustawy, stanowi naruszenie konkretnego przepisu ustawy Pzp. 

Odwołujący jest zobowiązany w zarzucie wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem zamawiającego lub jego brakiem a obowiązującą normą prawną, sformułować tezę o naruszeniu tejże normy przez zamawiającego2.


Na przykładzie orzecznictwa KIO


Zgodnie z wyrokiem KIO z dnia 28 listopada 2018 r.: (…) nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutów nieskonkretyzowanych, odwołujących się ogólnie do zakresu doświadczenia wymaganego przez zamawiającego i wypełnianie ich treścią dopiero w toku rozprawy. Stanowisko takie z jednej strony zmierza do ominięcia przepisów określających terminy na kwestionowanie czynności zamawiającego, z drugiej – uniemożliwia stronie przeciwnej, nieznającej konkretnego zakresu faktycznego zarzutów, przygotowanie stanowiska i podjęcie inicjatywy dowodowej4.

Wykonawca, wnosząc odwołanie, ma obowiązek precyzyjnego wyrażenia swoich zastrzeżeń wobec czynności lub zaniechań zamawiającego, co oznacza konieczność określenia nie tylko podstawy prawnej zarzutu i żądania, ale również podstawy faktycznej – na tyle precyzyjnie, aby umożliwić stronie przeciwnej odniesienie się do tych zarzutów, a KIO – ocenę ich zasadności. Precyzyjne zakreślenie podstawy faktycznej zarzutu powinno nastąpić już w treści odwołania, nie zaś dopiero podczas rozprawy. 

Odwołujący powinien wskazać, które działanie wykonawcy, czyli dokładnie, które informacje podane w ramach wykazanego warunku udziału w postępowaniu prowadziły do faktycznego wywołania u zamawiającego mylnego wyobrażenia o okolicznościach odnoszących się do podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania, spełnienia warunków udziału w postępowaniu (art. 24 ust. 1 pkt 16 Pzp) bądź które mogły mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego (art. 24 ust. 1 pkt 17 Pzp). Uzasadnienie faktyczne przesłanek musi być podane, pozwala ono bowiem na wykazanie odwołującemu, że te informacje – szczegółowo wskazane przez odwołującego – które podał dany wykonaw-ca, wprowadziły zamawiającego w błąd.

WAŻNE!

KIO nie może domyślać się twierdzeń odwołującego, nie może poszukiwać argumentacji lub też wyinterpretowywać jej ze stanowiska odwołującego prezentowanego dopiero w trakcie rozprawy5.

Zaniechania w zakresie prawidłowego określenia zakresu zaskarżenia oraz tym samym należytego sformułowania zarzutów odwołania rodzą daleko idące konsekwencje dla samego odwołującego, ale również dla Krajowej Izby Odwoławczej. Jak wywiódł Sąd Okręgowy w Warszawie, w uzasadnieniu orzeczenia z 15 lipca 2011 r., należy podkreślić specyfikę postępowania toczącego się zarówno na skutek odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej, jak i skargi do sądu na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. W tej materii wypada zwrócić uwagę na kilka przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych, które wprowadzają wyraźne ograniczenia zakresu rozpoznania sprawy w stosunku do typowego procesu cywilnego. 


Przepisy Pzp


W zakresie postępowania odwoławczego art. 180 ust. 1 i 3 Pzp stanowi, że odwołanie, które powinno zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy.

W myśl art. 192 ust. 7 Pzp KIO nie może orzekać co do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu. Z jednej strony zostało więc wprowadzone przedmiotowe ograniczenie dla odwołującego się w postaci niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego, z drugiej dla KIO, która nie może orzekać co do zarzutów niezawartych w odwołaniu. 

Jeszcze szersze ograniczenia zostały przewidziane w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi na orzeczenie KIO. Zgodnie z art. 198f ust. 4 Pzp i art. 198d Pzp sąd nie tylko nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania, ale również w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi nie można rozszerzyć żądania odwołania ani występować z nowymi żądaniami.

Z analizy powyższych przepisów można wyciągnąć następujące wnioski dla niniejszej sprawy: 

  1. Zarówno granice rozpoznania sprawy przez KIO, jak i sąd, są ściśle określone przez zarzuty odwołania odnoszące się do decyzji o wykluczeniu z postępowania o zamówienie publiczne, opartej na konkretnej i precyzyjnej podstawie faktycznej. Sąd w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi jest związany podniesionymi w odwołaniu zarzutami i wyznaczonymi prz...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy