Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak udzielać zamówień

19 listopada 2018

NR 168 (Listopad 2018)

Podział zamówienia

0 212

Sama tożsamość przedmiotu zamówienia, możliwość przewidzenia go w określonym czasie oraz realizacja przez jednego wykonawcę nie przesądzają o podziale zamówienia na części, w celu uniknięcia stosowania przepisów Pzp.

Zgodnie z opinią Urzędu Zamówień Publicznych pt. Szacowanie wartości i udzielanie zamówień, w tym zamówień objętych projektem współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej dla ustalenia, czy w danym przypadku mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też z odrębnymi zamówieniami, konieczna jest analiza okoliczności konkretnego przypadku. 

Zamówienie jedno czy odrębne 

W celu ustalenia, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy z zamówieniami odrębnymi, należy posługiwać się takimi kryteriami jak:

  • podobieństwo przedmiotowe i funkcjonalne zamówienia – kryterium to powinno prowadzić do wyodrębnienia nie tylko zbliżonych przedmiotowo zamówień, lecz także zamówień, które mimo braku przedmiotowego podobieństwa tworzą funkcjonalną całość,
  • tożsamość czasowa zamówienia – możliwe udzielenie zamówienia w tym samym czasie, ewentualnie możliwość realizacji zamówienia w tym samym czasie,
  • możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. 

Innymi słowy, konieczne jest ustalenie, czy dany rodzaj zamówienia mógł być wykonany w tym samym czasie, przez tego samego wykonawcę. 

Ważne!

Z odrębnymi zamówieniami mamy do czynienia w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwe jego nabycie u tego samego wykonawcy (np. zakup mebli i sprzętu komputerowego). 

W przeciwnym przypadku, tzn. gdy udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie oraz dodatkowo istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy, należy uznać, iż mamy do czynienia z jednym zamówieniem, przy czym dla przyjęcia powyższej oceny nie ma istotnego znaczenia ustalenie źródeł finansowania danego zamówienia. 
Jeżeli zatem w tym samym czasie możliwe jest udzielenie podobnego przedmiotowo i funkcjonalnie zamówienia, które może być wykonane przez jednego wykonawcę, mamy do czynienia z jednym zamówieniem, bez względu na fakt, czy jest ono finansowane przez zamawiającego z jednego, czy też z kilku różnych źródeł (np. z wykorzystaniem środków pochodzących z programów finansowanych ze środków UE). 

Szacowanie wartości 

Wartość określonego powyżej zamówienia należy oszacować zgodnie z postanowieniami art. 32–35 Pzp. Urząd Zamówień Publicznych w przytoczonej opinii zwrócił uwagę, że: nie sam podział jednego zamówienia na części jest zakazany, ale taki, który zmierza do uniknięcia stosowania przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp właściwych dla zamówienia o określonej wartości szacunkowej.
W sytuacji, w której poszczególne zamówienia nie mogą być wykonane przez tego samego wykonawcę, pomimo że przedmiot zamówienia można zakwalifikować do tego samego kodu CPV, należy uznać, iż nie mamy do czynienia z jednym zamówieniem, lecz z kilkoma niezależnymi od siebie zamówieniami, których wartość będzie szacowana odrębnie, z zachowaniem reguł określonych w art. 32 i nast. Pzp. Ocena ta, z istoty rzeczy, zawsze będzie dokonywana w konkretnych okolicznościach. 

Korekta finansowa

Instytucja zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Opolskiego nałożyła na zamawiającego korektę finansową w wysokości 25% wartości wydatków kwalifikowanych w części współfinansowanej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej EFRR). Podstawą jej nałożenia było uznanie, że zamawiający udzielił zamówienia na dostawę aparatury naukowo-badawczej w dziewięciu odrębnych postępowaniach, przekraczając tym samym kwotę, która obligowała zamawiającego do udzielenia zamówienia w postępowaniu o wartości równej progom unijnym lub przekraczającej je. Zdaniem instytucji zarządzającej stanowiło to naruszenie art. 32 ust. 2 Pzp, gdyż

Ważne!

udzielając zamówień w częściach, strona zobowiązana była stosować art. 32 ust. 2 Pzp jak dla całości zamówienia. Niezastosowanie tego przepisu skutkowało naruszeniem art. 40 ust. 3 Pzp, poprzez niedopełnienie obowiązku przekazania ogłoszenia o zamówieniu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. 

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zamawiający wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych przez instytucję zarządzającą. W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrok WSA w Opolu

W wyroku z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Op 307/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odnosząc się do zarzutu instytucji zarządzającej, zwrócił uwagę, że 

Ważne!

dla uznania, że w świetle art. 32 ust. 2 Pzp doszło do zakazanego podziału zamówienia na części i w konsekwencji nieprawidłowego ustalenia jego wartości, w pierwszej kolejności konieczne jest uzgodnienie, czy mamy do czynienia z jednym zamówieniem, 
tj. stwierdzenie tożsamości poszczególnych zamówień stanowiących przedmiot odrębnych postępowań.

WSA podkreślił, że: (…) chodzi tu o tożsamość przedmiotową odnoszącą się do tożsamego rodzaju i przeznaczenia przedmiotu zamówienia, tożsamość czasową dotyczącą możliwości udzielenia zamówienia w tym samym czasie oraz tożsamość podmiotową sprowadzającą się do ustalenia możliwości wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Przy ocenie, czy dokonano zakazanego podziału zamówienia na części, należy zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, takie jak przewidywalność udzielenia zamówienia, jego rodzaj, właściwość świadczeń, jakie mają być treścią umowy, oraz inne elementy charakterystyczne dla przedmiotu zamówienia.
W ocenie WSA należy jednak mieć na uwadze, że w świetle art. 32 ust. 2 Pzp sama tożsamość przedmiotów zamówień, możliwość ich przewidzenia w określonej perspektywie czasowej oraz realizacji przez jednego wykonawcę nie przesądzają o nieprawidłowości przeprowadzonej procedury zamówień publicznych. Niedopuszczalny jest tylko taki podział, który dokonuje się w celu uniknięcia stosowania przepisów Pzp. Oznacza to sytuację, gdy zamawiający w celu uniknięcia stosowania przepisów Pzp świadomie dokonuje podziału zamówienia. 
Tego aspektu nie uwzględniła instytucja zarządzająca, dokonując ustaleń i oceny w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzającej, że poprzez udzielenie zamówienia na dostawę aparatury naukowo-badawczej w dziewięciu odrębnych postępowaniach w sprawie doszło do naruszenia przez stronę skarżącą art. 32 ust. 2 Pzp 
i w konsekwencji naruszenia art. 40 ust. 3 i art. 95 ust. 2 Pzp, nie wynika, aby instytucja zarządzająca analizowała okoliczność, czy celem podziału zamówienia na części i w konsekwencji przyjęcia, w jej ocenie, niewłaściwej wartości zamówienia, był bezpośredni zamiar uniknięcia stosowania Pzp. 
Ustalenia stanowiące podstawę dokonanej oceny, a także zakres argumentacji organu, zdaniem WSA, nie były wystarczające do stwierdzenia, że poszczególne zamówienia nie mogły być samodzielne. Ocena tożsamości przedmiotowej i czasowej poszczególnych zamówień charakteryzuje się znacznym deficytem, a w kwestii możliwości wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę instytucja zarządzająca wypowiedziała się arbitralnie, nie powołując żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, że faktycznie istnieją na rynku przedsiębiorcy, którzy byli w stanie zrealizować łącznie wszystkie zamówienia. 
Instytucja zarządzająca nie odniosła się przy tym do zarzutów odwołania, w których wskazywano na brak takiej możliwości oraz zasadność podziału zamówienia z uwagi na zróżnicowanie kodów CPV. 
Biorąc pod uwagę przedmiot poszczególnych zamówień, można zgodzić się – stwierdził WSA – że ogólnoużytkowe przeznaczenie aparatury objętej...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy