Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa TSUE

17 sierpnia 2018

NR 153 (Czerwiec 2017)

Unijne przeszkody

0 53

Czy stosowne przepisy dyrektywy 89/665 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisów krajowych umożliwiających podjęcie decyzji o dopuszczeniu oferenta do przetargu? Wątpliwości w tej kwestii rozstrzygnął Trybunał Sprawiedliwości UE (czwarta izba) w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie oznaczonej C-391/15.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane (Dz. U. z 1989 r., L 395, s. 33), zmienionej dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., L 335, s. 31), zwanej dalej dyrektywą 89/665.

Wniosek ten został złożony w ramach sporu między konsorcjum Marina Internacional de Marbella a urzędem portowym Andaluzji, w przedmiocie zgodności z prawem decyzji urzędu o dopuszczeniu innego konsorcjum do udziału w zorganizowanym przez urząd przetargu publicznym na koncesję na roboty budowlane.

Postępowanie główne

Konsorcjum Marina w dniu 12 kwietnia 2011 r. wniosło do właściwego organu administracji szczególny środek odwoławczy w sprawach zamówień publicznych od decyzji komisji przetargowej o dopuszczeniu drugiego konsorcjum do udziału w przetargu o koncesję na roboty budowlane pod nazwą „Rozbudowa portu La Bajadilla w Marbelli”. Przetarg ogłosił urząd, który jest organem celowym, posiadającym niezależność funkcjonalną i osobowość prawną, należącym do ministerstwa robót budowlanych i mieszkalnictwa rządu Andaluzji, Hiszpania. Przetarg został ogłoszony w dniu 27 listopada 2010 r. Zgodnie z informacjami przekazanymi na rozprawie przed Trybunałem zamówienie miało wartość ok. 77 000 000 euro.

Dwa obecne w sporze głównym konsorcja były jedynymi biorącymi udział w tym przetargu oferentami. W odwołaniu Marina podniosła w istocie, że przez udział w przetargu drugiego konsorcjum naruszone zostały zarówno przepisy krajowe, jak i prawo Unii, ponieważ – po pierwsze – urząd miasta Marbella jest organem administracji publicznej, który nie jest uznawany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów krajowych i którego nie można uznać za podmiot gospodarczy, nie wypaczając przy tym reguł wolnej konkurencji i równości oferentów. Po wtóre – drugie konsorcjum nie spełniało wymaganych warunków wypłacalności gospodarczej i finansowej, gdyż podejmowane przez nie ryzyko finansowe miało pokrycie w budżecie tego miasta.

Ważne!

Decyzją z 3 dnia maja 2011 r. dyrektor generalny urzędu oddalił to odwołanie. Nawiązał przy tym do orzecznictwa Trybunału, a konkretnie do wyroku z dnia 23 grudnia 2009 r., CoNISMa (C-305/08, EU:C:2009:807), uznającego, że podmiot publiczny lub grupa podmiotów, które oferują usługi na rynku, nawet okazjonalnie, mają status oferenta. Ponadto dyrektor urzędu uznał, że wypłacalność finansowa drugiego konsorcjum została wykazana z uwzględnieniem wpływów budżetowych miasta Marbella.

Jak wynika z akt sprawy znajdujących się w posiadaniu Trybunału, sporne w postępowaniu głównym zamówienie zostało udzielone decyzją z dnia 6 czerwca 2011 r. drugiemu konsorcjum. Odwołanie administracyjne, które Marina wniosła od tej decyzji, zostało oddalone decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. Marina złożyła skargę administracyjno-sądową do wyższego trybunału sprawiedliwości Andaluzji na decyzję dyrektora generalnego urzędu z dnia 3 maja 2011 r. W skardze tej konsorcjum powtórzyło argumentację przedstawioną przed tym organem administracji w ramach szczególnego środka odwoławczego w sprawach zamówień publicznych, złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji i w związku z tym o stwierdzenie nieważności czynności późniejszych w stosunku do podjętych decyzji, w szczególności decyzji o udzieleniu spornego zamówienia drugiemu konsorcjum.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. strony zostały poinformowane przez sąd krajowy o możliwości istnienia podstawy niedopuszczalności skargi administracyjno-sądowej wynikającej z przepisów krajowych określających czynności, które mogą być przedmiotem szczególnego środka odwoławczego w sprawach zamówień publicznych. Zgodnie z tymi przepisami przedmiotem środka odwoławczego mogą być czynności przygotowawcze, które rozstrzygają bezpośrednio lub pośrednio w przedmiocie udzielenia zamówienia, uniemożliwiają dalszy bieg postępowania lub powodują brak możliwości obrony bądź nieodwracalną szkodę dla uprawnień lub uzasadnionych interesów.

Ważne!

Decyzja komisji przetargowej, która nie wyklucza oferenta, lecz przeciwnie, zezwala na jego udział w postępowaniu, nie stanowi decyzji, od której przysługuje środek odwoławczy, co nie wyklucza jednak możliwości zgłoszenia przez daną osobę zauważonych ewentualnie nieprawidłowości w celu podniesienia ich a posteriori, w drodze zakwestionowania czynności udzielenia danego zamówienia, która ma już charakter decyzji. Sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności tych przepisów z przepisami prawa Unii w dziedzinie zamówień publicznych w wykładni Trybunału, w szczególności wykładni z wyroku w sprawie Stadt Halle i RPL Lochau (C-26/03, EU:C:2005:5).

Pytania prejudycjalne

Z związku z tym wyższy trybunał sprawiedliwości Andaluzji postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

  1. Czy w świetle zasad lojalnej współpracy i skuteczności (effet utile) dyrektywy 89/665 jej art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 lit. a i b należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one obowiązywaniu przepisów krajowych, takich jak zawarte w art. 310 ust. 2 ustawy 30/2007 (…), w zakresie, w jakim przepisy te bronią dostępu do szczególnego środka odwoławczego w sprawach zamówień publicznych w odniesieniu do aktów przygotowawczych instytucji zamawiającej, takich jak decyzja o dopuszczeniu oferty złożonej przez oferenta, co do którego został podniesiony zarzut niespełnienia wymogów dotyczących poświadczenia zdolności technicznych i wypłacalności ekonomicznej określonych w przepisach krajowych i w przepisach Unii?
  2. Jeżeli na pierwsze pytanie zostanie udzielona odpowiedź twierdząca, to czy art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 lit. a i b dyrektywy 89/665 mają bezpośrednią skuteczność?

Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych, w ramach szczegółowych przepisów, które państwa członkowskie mogą ustanowić, przynajmniej dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia.

Ramy prawne

Trybunał przy rozpatrywaniu postawionych pytań uwzględnił następujące ramy prawne, poczynając od motywu drugiego dyrektywy 89/665 UE, który stanowi:

Istniejące przepisy, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym, dla zapewnienia stosowania [mające zapewniać skuteczne stosowanie dyrektyw dotyczących zamówień publicznych] nie zawsze są odpowiednie, by zapewnić zgodność z odpowiednimi przepisami prawa wspólnotowego, w szczególności na etapie, na którym naruszenia tych przepisów mogą być skorygowane.

Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Zakres zastosowania i dostępność procedur odwoławczych”, stanowi w ust. 1 i 3, że m.in. dyrektywa ta ma zastosowanie do zamówień, o których mowa w dyrektywie 2004/18/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
(Dz. U. z 2004 r., L 134, s. 114), chyba że takie zamówienia wyłączono zgodnie z art. 10–18 tej dyrektywy. Zamówienia w rozumieniu niniejszej dyrektywy obejmują zamówienia publiczne, umowy ramowe, koncesje na roboty budowlane i dynamiczne systemy zakupów. Państwa członkowskie przedsiębiorą niezbędne środki, aby zapewnić – w odniesieniu do zamówień objętych zakresem zastosowania dyrektywy 2004/18/WE – możliwość skutecznego, a w szczególności możliwie szybkiego odwołania od decyzji podjętych przez instytucje zamawiające, zgodnie z warunkami określonymi w art. 2–2f niniejszej dyrektywy, z powodu naruszenia...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy