Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dokumenty wykonawców zagranicznych

10 września 2019

NR 177 (Wrzesień 2019)

Dokumenty o niekaralności wykonawców – na przykładzie Wielkiej Brytanii

0 66

Od wykonawców zagranicznych ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego na terenie Polski wymaga się przedstawienia zaświadczenia, 
a w niektórych przypadkach oświadczenia o niekaralności osób będących członkami zarządu lub rady nadzorczej.

Wykonawcy pochodzący z Polski, zgodnie z przepisem § 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia w celu potwierdzenia braków podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 24 ust. 1 pkt 13–14 i 21 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1986), zobowiązani są do przedstawienia na żądanie zamawiającego informacji z Krajowego Rejestru Karnego.  

Wykonawca mający siedzibę poza granicami Polski, w myśl przepisu § 7 rozporządzenia, powinien złożyć zamawiającemu informację z odpowiedniego rejestru albo – w przypadku braku takiego rejestru – inny równoważny dokument wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, bądź miejsce zamieszkania ma osoba, której dotyczy informacja albo dokument, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 13–14 
i 21 oraz ust. 5 pkt 5–6 Pzp.

WAŻNE!

Powyższa regulacja zrównuje wagę informacji z polskiego Krajowego Rejestru Karnego z informacjami poświadczonymi przez odpowiednie instytucje zagraniczne prowadzące rejestry karalności na terenie danego państwa. 

Warto zwrócić uwagę na przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia, w którym przewidziano okoliczność, że jeżeli w danym kraju żadna instytucja nie prowadzi takiego rejestru, wykonawca pochodzący z takiego kraju, w miejsce zaświadczenia wydanego przez uprawniony organ, może złożyć oświadczenie o niekaralności przed notariuszem lub przed organem sądowym, administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego właściwym ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania wykonawcy bądź miejsce zamieszkania tej osoby.

Szczególnie istotnym problemem okazała się sytuacja wykonawców pochodzących z Wielkiej Brytanii, gdzie istnieją dwa rodzaje zaświadczeń – wydawane przez Disclosure Scotland oraz Disclosure and Barring Service (dalej DBS). Zakres oświadczeń wydawanych przez te podmioty znacząco się różnił, stąd wynikła wątpliwość, które z tych oświadczeń jest wystarczające, aby stwierdzić brak przesłanek do wykluczenia wskazanych w art. 24 ust. 1 pkt 13–14 i 21 oraz ust. 5 pkt 5–6 Pzp.


Zakres informacji w brytyjskich rejestrach karnych


DBS wydaje dwa rodzaje zaświadczeń: standard lub enhanced. Zaświadczenia te wydawane są zgodnie z częścią V ustawy o Policji z 1997 r. Zaświadczenie typu enhanced jest najszerszym z możliwych do uzyskania zaświadczeń w zakresie niekaralności osoby fizycznej z rejestru DBS, jednak zakres informacji, których dotyczy, jest ograniczony. Zaświadczenia pochodzące z DBS stosowane są w Wielkiej Brytanii głównie na rynku pracy, w celu potwierdzenia niekaralności osób aplikujących na dane stanowisko. Zakres informacji o niekaralności gromadzonych przez DBS jest ograniczony wskazaną już wyżej ustawą o Policji i nie odpowiada katalo-
gowi przestępstw i wykroczeń podanych w art. 24 ust. 1 pkt 13–14 i 21oraz ust. 5 pkt 5–6 Pzp. Wskazała na to Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt: KIO 2596/15): 

(…) Rejestr DBS nie wystawia zaświadczeń z rejestru karnego dotyczących osób zarządzających, które mogłoby swym zakresem pokrywać się z zakresem wymaganych informacji, określonych w art. 24 ust. 1 
pkt 4–8 Pzp. Fakt, że zaświadczenie „Enhanced certificate” jest najszerszym z możliwych do uzyskania zaświadczeń w zakresie niekaralności osoby fizycznej z rejestru DBS, nie oznacza jednak, że jest to zaświadczenie odpowiednie w zakresie informacji o skazaniu za przestępstwa wymienione w art. 24 ust. 1 pkt 4–8 Pzp. W treści tego zaświadczenia jednoznacznie stwierdza się, że: (…) zaświadczenie wydaje się zgodnie z częścią V
ustawy o Policji z 1997 r., która podaje pewną liczbę przestępstw. Przestępstwa te obejmują fałszowanie lub zmienianie zaświadczeń, uzyskanie zaświadczeń podstępem i wykorzystanie zaświadczenia wydanego innej osobie jako własnego. Powyższe potwierdza, że omawiane zaświadczenie jest wydawane wyłączne w pewnym ograniczonym zakresie, związanym w szczególności z charakterem stanowiska lub pracy, o którą ubiega się dana osoba. Zauważyć należy, że wnioskodawcą w zakresie rejestru DBS jest pracodawca lub przyszły pracodawca. Zaświadczenie przedstawione przez odwołującego zostało wydane również w takim celu, tj. pod kątem funkcji określonej w treści zaświadczenia, która nie ma nic wspólnego z ubieganiem się danego podmiotu (w tym przypadku – odwołującego) o udzielenie zamówienia publicznego, co jednoznacznie potwierdza treść tego zaświadczenia.

WAŻNE!

Zgodnie ze stanowiskiem KIO wyrażonym w tym wyroku jedynym odpowiednim zaświadczeniem o niekaralności wydanym przez podmiot brytyjski byłoby zaświadczenie pochodzące z Disclosure Scotland. 


KIO w dalszej części uzasadnienia wyroku wskazała: Disclosure Scotland jest instytucją właściwą do wydawania zaświadczeń w zakresie informacji o skazaniu za przestępstwa wymienione w art. 24 ust. 1 pkt 4–8 ustawy – Prawo zamówień publicznych. Jak wynika ze złożonych dokumentów, co jednoznacznie potwierdza w szczególności treść opinii prawnej z dnia 7 lipca 2015 r. wydanej przez Ambasadę Brytyjską, podstawowe zaświadczenie o niekaralności (Basic Disclosure) wydane przez Disclosure Scotland, wydawane jest na podstawie art. 112 ustawy o policji z 1997 r. W treści zaświadczenia ujmuje się informacje o wyrokach skazujących w sprawach karnych wydanych przeciwko osobie, której wniosek dotyczy, lub wzmiankę o braku ich istnienia. 

WAŻNE!

Zaświadczenie z Disclosure Scotland, dotyczy niezatartych skazań z obszaru całego Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii. Podstawowe zaświadczenie o niekaralności (zawierające informacje o wszystkich niezatartych wyrokach) wydawane przez Disclosure Scotland jest dokumentem właściwym do stwierdzenia jakichkolwiek niezatartych skazań dla zapewnienia zgodności z ustawą – Prawo zamówień publicznych, wdrażającą art. 45 dyrektywy 2004/18/EC.

Jest ono zbieżne z informacją zawartą w polskim KRK, gdyż w przypadku zaświadczenia uzyskanego z KRK rejestr wystawiający zaświadczenie, poprzez stwierdzenie „nie figuruje”, potwierdza, iż dana osoba w żadnym z możliwych rodzajów przestępstw nie jest skazana. Analogicznie, Disclosure Scotland, wystawiając zaświadczenie z informacją: „Wnioskodawca nie figuruje w rejestrze osób skazanych”, potwierdza, że osoba, dla której wystawiane jest to zaświadczenie, nie jest skazana za jakiekolwiek przestępstwo, w tym należy rozumieć też katalog przestępstw określonych przepisami art. 24 ust. 1 pkt 4–8 Pzp. W przypadku wnioskodawcy, którego miejsce zamieszkania znajduje się w Anglii, wniosek rozpatrywany jest zgodnie z art. 112 ustawy o Policji z 1997 r., z uwzględnieniem długości okresów resocjalizacji, o których mowa w art. 5 ustawy o resocjalizacji przestępców z 1974 r., mających zastosowanie w Anglii i Walii.

Z treści przytoczonego orzeczenia wynika, że KIO niejako zrównała moc dowodową informacji z KRK i informacji pochodzącej od Disclosure Scotland. Na pogląd wyrażony w niniejszym wyroku KIO powoływała się w swoim orzecznictwie wielokrotnie. Warto również zauważyć, że DBS w Wielkiej Brytanii nie wydaje zaświadczeń potwierdzających brak karalności na potrzeby postępowania w sprawach dotyczących zamówień publicznych, nie zawiera również pełnego katalogu przestępstw, a jedynie te, które są istotne z punku widzenia pracodawcy, gdyż jak już wcześniej wskazano, zaświadczenie to ma służyć głównie pracodawcom, w celu pozyskania informacji o karalności aplikujących i już świadczących na jego rzecz pracę. Natomiast Disclosure Scotland jest instytucją obejmującą swoim zakresem cały obszar Zjednoczonego Królestwa i zbiera dane z trzech rejestrów: Scottish Criminal History System (Szkocki Rejestr Karny), UK-wide Police National Computer (Brytyjski Krajowy Komputer Policyjny), Access NI (Rejestr Irlandii Północnej). Zasadne jest zatem zrównanie informacji pochodzących z Disclosure Scotland do informacji pochodzącej z KRK.


Oświadczenie własne wykonawcy 


Częstą praktyką wśród wykonawców mających siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami Polski stało się składanie oświadczeń własnych o niekaralności przed notariuszem, w miejsce zaświadczenia odpowiedniej instytucji lub obok zaświadczenia o węższym zakresie informacji, np. obok zaświadczenia z DBS. 

WAŻNE!

Należy pamiętać, że oświadczenie takie ma charakter posiłkowy – może być zaakceptowane przez zamawiającego jedynie w sytuacji, kiedy w państwie pochodzenia lub zamieszkania wykonawcy żadna z instytucji nie prowadzi rejestru karnego. 


Do takiego stanowiska przychyliła się KIO w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r. (sygn. akt: KIO 2821/14). W niniejszej sprawie jeden z wykonawców, na potwierdzenie braku podstaw do wykluczenia wskazanych w art. 24 ust. 1 pkt 13–14 i 21 oraz ust. 5 pkt 5–6 Pzp, złożył oświadczenie prezesa firmy dokonane w obecności notariusza, iż prezes firmy, zamieszkały w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy