Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak udzielać zamówień , Otwarty dostęp

9 grudnia 2020

NR 188 (Grudzień 2020)

Komisja przetargowa w nowym Pzp

271

W dniu 1 stycznia 2021 r. wraz z wejściem w życie nowej ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019), istotnym zmianom ulegną zasady i procedury udzielania zamówień publicznych. Przeprowadzenie postępowań nie byłoby jednak możliwe bez wyznaczenia przez zamawiającego fachowego zespołu osób. Jest nim niewątpliwie Komisja przetargowa. 

Postaram się zatem przedstawić zmiany w zakresie zasad powoływania komisji przetargowej, jej składu, organizacji, zakresu obowiązków, a także podstaw wykluczenia z udziału w pracach komisji. 

POLECAMY

W nowym Pzp utrzymano generalną zasadę odpowiedzialności kierownika zamawiającego za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania, choć mogą za to odpowiadać też inne osoby w zakresie, w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz czynności związane z przygotowaniem postępowania. Jedynie dla skuteczności powierzenia osobie wykonywania czynności zastrzeżonych dla kierownika zamawiającego ustawodawca zaleca formę pisemną. 

Zmiana siatki pojęciowej używanej w nowym i starym Pzp ze zwrotu: jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 na jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne, nie wprowadziła jednak żadnych zmian w praktycznym zastosowaniu powyższego przepisu. 

Jeżeli przeanalizujemy treść definicji „progów unijnych” zawartą w art. 3 ust. 1 nowego Pzp, to spostrzeżemy, że zakresowo odpowiada ona dotychczasowej regulacji zawartej w art. 11 ust. 8 Pzp. Zatem dotychczasowa zasada progu wartości zamówienia, od której istnieje obowiązek powołania komisji przetargowej (KP), nie uległa zmianie.

Analogicznie do powyższych rozważań nie zmieniła się zasada fakultatywnego powoływania komisji przetargowej. Granicą jest wartość zamówienia nieprzekraczająca progu unijnego. Zatem w postępowaniach klasycznych uregulowanych w Dziale III nowego Pzp (art. 266 i nast.), czy też w zamówieniach w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa uregulowanych w Dziale VI (art. 395 i nast.) zamawiający będzie mógł zdecydować, czy powołać komisję przetargową, jeśli wartość zamówienia nie przekroczy progu unijnego. 

Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie zmian w charakterze komisji. Tak jak dotychczas może ona być powoływana do konkretnego postępowania lub mieć charakter stały. 

Nowe Pzp, jak już wspominałem, posługuje się odmienną od dotychczasowej siatką pojęciową. Mimo zmian legislacyjnych w treści i układzie przepisów ich zakres jednak się nie zmienił. Nowe brzmienie przepisu wydaje się czytelniejsze. 

Komisja, co do zasady, jako zespół pomocniczy (w zależności od trybu prowadzonego postępowania) dokonuje oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofert, a wynik tej oceny (propozycję wyboru najkorzystniejszej oferty lub unieważnienia postępowania) przedstawia kierownikowi zamawiającego do zatwierdzenia. 

Jeśli kierownik zamawiającego powierzył komisji inne czynności, np. związane z przygotowaniem postępowania, komisja przetargowa może być zobowiązana np. do sporządzenia opisu przedmiotu zamówienia, oszacowania
jego wartości, ustalenia warunków udziału w postępowaniu czy też kryteriów oceny ofert. 

W nowym Pzp utrzymano generalną zasadę odpowiedzialności kierownika zamawiającego za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania, choć mogą za to odpowiadać też inne osoby w zakresie, w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz czynności związane z przygotowaniem postępowania

 

Tabela 1. Obowiązek powoływania komisji przetargowej/charakter komisji

NOWE PZP (2021 r.) 

PZP obowiązujące (2020 r.)
Art. 53  Art. 19
1. Jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne, kierownik zamawiającego powołuje komisję do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, zwaną dalej „komisją przetargową”. 1. Kierownik zamawiającego powołuje komisję do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, zwaną dalej „komisją przetargową”, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8.
2. Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, kierownik zamawiającego może powołać komisję przetargową. 2. Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, kierownik zamawiającego może powołać komisję przetargową. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się.
3. Komisja przetargowa może mieć charakter stały lub być powoływana do przygotowania i przeprowadzenia określonych postępowań.  3. Komisja przetargowa może mieć charakter stały lub być powoływana do przygotowania i przeprowadzenia określonych postępowań.

Tabela 2. Definicja komisji/zakres obowiązków

NOWE PZP (2021 r.)

PZP obowiązujące (2020 r.)
Art. 54 Art. 20
1. Komisja przetargowa jest zespołem pomocniczym kierownika zamawiającego, powoływanym do oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofert, oraz do dokonywania innych, powierzonych przez kierownika zamawiającego, czynności w postępowaniu lub związanych z przygotowaniem postępowania.     1. Komisja przetargowa jest zespołem pomocniczym kierownika zamawiającego powoływanym do oceny spełniania przez wykonawców warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz do badania i oceny ofert.
2. Kierownik zamawiającego może także powierzyć komisji przetargowej dokonanie innych, niż określone w ust. 1, czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz czynności związanych z przygotowaniem postępowania o udzielenie zamówienia. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio.
2. Komisja przetargowa w szczególności przedstawia kierownikowi zamawiającego wyniki oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofert oraz propozycję wyboru najkorzystniejszej oferty albo unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia.     3. Komisja przetargowa w szczególności przedstawia kierownikowi zamawiającego propozycje wykluczenia wykonawcy, odrzucenia oferty oraz wyboru najkorzystniejszej oferty, a także w zakresie, o którym mowa w ust. 1, występuje z wnioskiem o unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia.

Tabela 3. Powołanie komisji przetargowej/skład/organizacja/biegli

NOWE PZP (2021 r.)

PZP obowiązujące (2020 r.)
Art. 55 Art. 21
1. Członków komisji przetargowej powołuje i odwołuje kierownik zamawiającego.   1. Członków komisji przetargowej powołuje i odwołuje kierownik zamawiającego.
2. Komisja przetargowa składa się z co najmniej trzech członków. 2. Komisja przetargowa składa się z co najmniej trzech osób.
3. Kierownik zamawiającego określa organizację, skład, tryb pracy oraz zakres obowiązków członków komisji przetargowej, mając na celu zapewnienie sprawności jej działania, indywidualizacji odpowiedzialności jej członków za wykonywane czynności oraz przejrzystości jej prac.  3. Kierownik zamawiającego określa organizację, skład, tryb pracy oraz zakres obowiązków członków komisji przetargowej, mając na celu zapewnienie sprawności jej działania, indywidualizacji odpowiedzialności jej członków za wykonywane czynności oraz przejrzystości jej prac.
4. Jeżeli dokonanie określonych czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wymaga wiadomości specjalnych, kierownik zamawiającego, z własnej inicjatywy lub na wniosek komisji przetargowej, może powołać biegłych.     4. Jeżeli dokonanie określonych czynności związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wymaga wiadomości specjalnych, kierownik zamawiającego, z własnej inicjatywy lub na wniosek komisji przetargowej, może powołać biegłych. Przepis art. 17 stosuje się.

W nowym Pzp utrzymano zarówno zasadę, że to kierownik zamawiającego powołuje i odwołuje członków komisji przetargowej, jak i zasadę co najmniej trzyosobowego składu komisji. Nie zmienił się również obowiązek nałożony na kierownika zamawiającego do określenia organizacji składu, trybu pracy oraz zakresu obowiązków członków komisji przetargowej w taki sposób, aby zagwarantowana została:

  • sprawność działania – np. wyznaczenie zbyt dużej liczby osób do komisji może powodować problemy z organizacją jej posiedzeń lub też wyznaczenie osób nieposiadających fachowej wiedzy właściwej do roli, jaka została im przypisana; 
  • indywidualizacja odpowiedzialności jej członków za wykonywane czynności – trzeba pamiętać, że ustawa wprowadza odpowiedzialność również innych osób niż kierownik zamawiającego w zakresie, w jakim powierzono im wykonywanie określonych zadań i obowiązków – dlatego niezmiernie ważne jest jasne i precyzyjne ustalenie zakresów obowiązków i uprawnień poszczególnych członków komisji – zazwyczaj dokonuje się tego poprzez przypisanie konkretnym osobom określonych funkcji w komisji, natomiast z zakres uprawnień i obowiązków dla każdej z funkcji określa się w regulaminie pracy komisji;
  • przejrzystość prac komisji przetargowej winna być określona poprzez ustalenie w regulaminie pracy komisji organizacji pracy, sposobu podejmowania decyzji przez komisję (w tym minimalne wymagane kworum), a także dokumentowania przebiegu prac.

W zakresie i zasadach powoływania biegłych ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie zmian legislacyjnych. 

Najwięcej zmian w komentowanych przepisach wprowadzono w zakresie kręgu osób podlegających wyłączeniu w przypadku występowania konfliktu interesów, a także przesłanek ich wyłączenia. 

Za trafne i potrzebne wydaje się rozdzielenie i osobne zdefiniowanie podstaw wykluczenia związanych z konfliktem interesów, od podstaw związanych z popełnieniem przez daną osobę określonych przestępstw. Konflikt występuje niewątpliwie, gdy dana osoba sama ubiega się o udzielenie zamówienia, czy też jest powiązana z wykonawcą, czy też reprezentującymi go osobami, co może budzić uzasadnione podejrzenia co do bezstronności i niezależności takiej osoby. 

O ile przesłanki występowania konfliktu interesów można, co do zasady, badać dopiero po ich ujawnieniu, np. po zadaniu pytań, czy też złożeniu ofert, to dopuszczenie osoby skazanej za określone przestępstwa do wykonywania czynności związanych z przygotowaniem i prowadzeniem postępowania godziłoby w zasady określone w art. 16–18 Pzp, w szczególności w zasadę niedyskryminacyjnego i równego traktowania wykonawców. 

Słusznie zatem ustawodawca wprowadził regułę, zgodnie z którą oświadczenia o popełnieniu określonych przestępstw składa się przed podjęciem czynności związanych z przygotowaniem lub przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia. Oznacza to, że oświadczenia takie będą musiały składać również osoby, które dotychczas nie były do tego zobowiązane, np. osoby odpowiedzialne za sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia.

Warunkiem wykluczenia jest oczywiście to, by nie nastąpiło jeszcze zatarcie skazania za popełnienie określonych w przepisie przestępstw. 

W zakresie przesłanek wykluczenia związanych z konfliktem interesów zasadą jest natomiast, że oświadczenie o ich istnieniu składa się niezwłocznie po powzięciu informacji o ich występowaniu, zaś oświadczenie o braku takich przesłanek, nie później niż przed zakończeniem postępowania. Zestawiając to z definicją postępowania określoną w art. 7 pkt 18 nowego Pzp, oświadczenie takie należy złożyć najpóźniej w dniu zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego lub unieważnienia postępowania.

Tabela 4. Wyłączenia/konflikt interesów

NOWE PZP (2021 r.)

PZP obowiązujące (2020 r.)
Art. 56   Art. 17
1. Kierownik zamawiającego, członek komisji przetargowej oraz inne osoby wykonujące czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia, po stronie zamawiającego, lub mogące wpłynąć na wynik tego postępowania lub udzielające zamówienia podlegają wyłączeniu, jeżeli po ich stronie występuje konflikt interesów.   1. [zdanie wprowadzające do wyliczenia – przyp. aut.] Osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia podlegają wyłączeniu, jeżeli: […].
2. Konflikt interesów występuje wówczas, gdy osoby wymienione w ust. 1:
1) ubiegają się o udzielenie tego zamówienia;
2) pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia, lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli albo pozostają we wspólnym pożyciu z wykonawcą, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;
3) w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia pozostawały w stosunku pracy lub zlecenia z wykonawcą, otrzymywały od wykonawcy wynagrodzenie z innego tytułu lub były członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;
4) pozostają z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do ich bezstronności lub niezależności w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia z uwagi na posiadanie bezpośredniego lub pośredniego interesu finansowego, ekonomicznego lub osobistego w określonym rozstrzygnięciu tego postępowania. 

ust. 1 pkt 1–4. Osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia podlegają wyłączeniu, jeżeli:
1) ubiegają się o udzielenie tego zamówienia;
2) pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli z wykonawcą, jego zastępcą praw...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy