Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak udzielać zamówień

12 kwietnia 2019

NR 173 (Kwiecień 2019)

Kryterium oceny ofert w usłudze ubezpieczenia

0 145

Kryterium oceny ofert to jeden z najistotniejszych elementów decydujących o konkurencyjności postępowań o zamówienie publiczne. Ich bilans decyduje bowiem o wyborze najlepszej propozycji i przesądza o realizacji danego zamówienia publicznego. Dlatego stosowanie art. 91 ustawy – Prawo zamówień publicznych od zawsze budzi kontrowersje, szczególnie w odniesieniu do sytuacji, w której jedynym kryterium jest cena.

Mimo że przepis art. 91 Pzp był wielokrotnie zmieniany, nadal nie realizuje w pełni zamierzeń ustawodawcy, choć nowelizacja ustawy – Prawo zamówień publicznych z 22 czerwca 2016 r.  okazała się drogą w najwłaściwszym kierunku. 

Nadużywanie kryterium ceny

Analizując zmiany legislacyjne, jakim podlegał art. 91 Pzp w latach 2014 i 2016, oraz podejście zmawiających do jego stosowania w obszarze usługi ubezpieczenia, należy stwierdzić, że największe wątpliwości budziła kwestia powszechnego stosowania przez zamawiających kryterium najniższej ceny. Wiązało się to zbyt często z pomijaniem kryteriów pozacenowych, które – jak wynika z praktyki – w niektórych usługach, a zwłaszcza robotach budowlanych, często owocowały zakupem przedmiotu zamówienia niespełniającego oczekiwań zamawiających. Dochodziło również do skrajnych sytuacji, w których wykonawcy nie byli w stanie wykonać swoich umów w zaproponowanej zamawiającemu cenie ofertowej. 

Z jednej strony notowaliśmy liczne przypadki skrajne, takie jak upadłość wykonawców (szczególnie w obszarze robót budowlanych), którzy w efekcie zaoferowania niskich cen, braku waloryzacji wynagrodzenia oraz niekorzystnych zmian rynkowych (np. wzrost cen materiałów budowlanych) nie poradzili sobie z realizacją wygranych zamówień, a co za tym idzie – z kontynuacją działalności swoich firm. Z drugiej strony nabywane przez zamawiających w ten sposób dostawy, usługi czy roboty budowlane prezentowały niską jakość, co niejednokrotnie powodowało konieczność wydatkowania dodatkowych środków, zmierzających do uzyskania oczekiwanego efektu końcowego. W ten sposób proces właściwego zarządzania środkami publicznymi bywał zaburzony. Tymczasem ustawa – Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r. od zawsze umożliwiała ustalanie dodatkowych kryteriów – innych niż cena, a związanych stricte z przedmiotem zamówienia. 
 

Ważne

Niechęć w stosowaniu kryteriów jakościowych, potwierdzona badaniami Urzędu Zamówień Publicznych, to przede wszystkim obawa o brak precyzyjnego i jednoznacznego postawienia takich kryteriów, a co za tym idzie – narażenie się na podważanie ich ze strony wykonawców albo kontrolujących. 


Nowelizacja 2014

Aby ograniczyć negatywne zdarzenia związane z nadużywaniem kryterium ceny jako jedynego przy ocenie ofert, ustawodawca podjął dwie próby zmiany podejścia rynku zamówień publicznych do powszechniejszego stosowania kryteriów jakościowych. Zgodnie z nowelą z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustawodawca dokonał istotnej zmiany art. 91 Pzp poprzez wprowadzanie – obok najniższej ceny – obowiązku zastosowania co najmniej jednego kryterium pozacenowego. Kryterium najniższej ceny zostało zarezerwowane wyłącznie do zamówień wystandaryzowanych oraz powszechnie dostępnych. Niestety, efekt tej zmiany nie przysporzył oczekiwanych rezultatów, gdyż zgodnie z raportem Urzędu Zamówień Publicznych z maja 2017 r. w ramach kryteriów pozacenowych stosowano przede wszystkim gwarancję, warunki płatności czy termin realizacji zamówienia, i tylko po to, by formalnie wypełnić wolę implementującego.  

Kryteria jakościowe dotyczące parametrów technicznych czy funkcjonalności, związane z doświadczeniem/wiedzą, były stosowane rzadko i nie przekraczały najczęściej wagi 20%. W ten sposób doszło do wypaczenia woli ustawodawcy oraz celu wprowadzonych zmian. 
 

Ważne

Zamiast zadbać o otrzymanie usługi, produktu czy roboty budowlanej o oczekiwanej jakości, zamawiający uznali, że wystarczy jedynie iluzorycznie potraktować obowiązek nałożony przez ustawodawcę, byle tylko przepis został zastosowany. 


Nowelizacja 2016

Dopiero nowelizacja z 2016 r. przynosząca znaczne ograniczenia w stosowaniu kryterium cenowego dla zamawiających rządowych i samorządowych pozwoliła dostrzec pozytywny kierunek zmian w podejściu rynku zamówień publicznych do przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 91 ust. 2a Pzp zamawiający, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 Pzp (sektor finansów publicznych i inne państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz związki jednostek, o których mowa wcześniej), kryterium ceny mogą zastosować jako jedyne kryterium oceny ofert lub kryterium o wadze przekraczającej...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy