Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak udzielać zamówień

25 czerwca 2018

NR 164 (Czerwiec 2018)

Ubezpieczenie od cywilnej odpowiedzialności

0 412

Kwestie dotyczące polisy OC w zamówieniach publicznych można rozpatrywać w dwóch kontekstach: jako spełnianie warunku udziału w postępowaniu, jakie stawia zamawiający, lub jako zabezpieczenie realizacji kontraktu – umowy.

Regulacje związane z tematyką polisy OC w zamówieniach publicznych zostały wymienione zarówno w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 z późn. zm.), jak i w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz. U., poz. 1126). Rozporządzenie w sprawie dokumentów posługuje się nową nomenklaturą w odniesieniu do dokumentów, jakich może żądać zamawiający, na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Katalog otwarty czy zamknięty

W odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu dotyczących sytuacji finansowej lub ekonomicznej zamawiający może wymagać w szczególności posiadania przez wykonawcę odpowiedniego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Celem żądania polisy ubezpieczeniowej od wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego jest ocena ich sytuacji ekonomicznej i finansowej, dokonywana na etapie przeprowadzenia procedury udzielenia zamówienia publicznego.

Katalog wymieniony w art. 22c ust. 1 Pzp jest katalogiem otwartym, o czym świadczy sformułowanie „w szczególności”. Wydaje się zatem, iż zamawiający może badać zarówno zdolność finansową, jak i ekonomiczną również w innych aspektach niż wymienione w ust. 1. Jest to jednak rozważanie czysto teoretyczne, gdyż pamiętać należy o tym, że na potwierdzenie swoich wymagań zamawiający może żądać jedynie dokumentów wymienionych w rozporządzeniu o dokumentach, a w nim znajduje się już katalog zamknięty.

W celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących sytuacji ekonomicznej lub finansowej zamawiający, na podstawie rozporządzenia w sprawie dokumentów, może żądać dokumentów potwierdzających, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na sumę gwarancyjną określoną przez zamawiającego.

Ważne!

Potwierdzeniem posiadania przez wykonawcę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej może być wyłącznie dokument, z którego wynika, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na sumę gwarancyjną określoną przez zamawiającego.

Zdaniem KIO

Ratio legis wprowadzenia jako dokumentu potwierdzającego spełnianie warunku ekonomicznego polisy ubezpieczenia OC, w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, polega na tym – stwierdzono w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt: KIO/UZP161/09 – że potwierdza wiarygodność ekonomiczną wykonawcy, który ubezpieczając swoją działalność, z jednej strony wykazuje się odpowiedzialnością profesjonalisty dbającego o bezpieczeństwo własne i swoich kontrahentów, z drugiej wykazuje, iż znajduje się w sytuacji finansowej i ekonomicznej pozwalającej mu na poniesienie kosztów ubezpieczenia.

(…) Polisa OC w ramach wykazania spełniania warunku nie służy do zabezpieczenia realizacji zamówienia. Nie jest to ubezpieczenie danej inwestycji czy przedsięwzięcia gospodarczego, które jest przedmiotem zamówienia. Takie ubezpieczenie może być żądane przy zawarciu umowy, jako dodatkowy sposób zabezpieczenia realizacji zamówienia poza ustawowo przewidzianym zabezpieczeniem wykonania umowy (...).

Przedstawiony powyżej pogląd jest poglądem dominującym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Zdarzają się jednak zamawiający, którzy żądają na potwierdzenie warunku udziału w postępowaniu posiadania przez wykonawcę polisy OC ważnej przez cały okres realizacji zamówienia. Nie są to jednak – moim zdaniem – właściwe praktyki.

W pewnym sensie potwierdza to wyrok KIO z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt: KIO 2056/17, zgodnie z którym: (…) polisa kontraktowa, co do zasady, nie może być uznawana jako potwierdzająca spełnianie warunku udziału w postępowaniu polegającego na posiadaniu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Przyjęcie takiej polisy mogłoby w skrajnych przypadkach prowadzić do tego, że wykonawca, który w ogóle normalnie nie prowadzi działalności związanej z przedmiotem zamówienia, ale zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pod przyszłe konkretne zamówienie, byłby zweryfikowany pozytywnie, niezależnie od rzeczywistej oceny działalności gospodarczej, jaką prowadzi.

Rodzaj działalności a wartość polisy

Polisa OC, złożona wraz z ofertą, powinna potwierdzać, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia.

Ważne!

Polisa ubezpieczeniowa odpowiedzialności cywilnej nie musi być tożsama z pełnym zakresem działalności ujawnionym w KRS wykonawcy. Wystarczy, że ubezpieczenie odnosi się do faktycznie wykonywanej przez firmę działalności (wyrok KIO z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt: KIO/UZP 429/08). Przedmiotem badania przez zamawiającego powinno być tylko ubezpieczenie wykonawców w zakresie działalności związanej z przedmiotem zamówienia1.

W sytuacji gdy mamy do czynienia z jednorodnym, nieskomplikowanym zamówieniem, przedmiot zamówienia jest równoznaczny z rodzajem ubezpieczonej działalności. Natomiast w przypadku zamówień skomplikowanych, w których zakres kontraktowanego świadczenia jest rodzajowo zróżnicowany, może się okazać, że ubezpieczenie pokrywa się tylko częściowo z przedmiotem zamówienia.

Ważne!

W orzecznictwie i doktrynie utrwala się pogląd, że przedmiot zamówienia nie musi całkowicie mieścić się w ramach działalności, od której wykonawca jest ubezpieczony.

W wyroku KIO z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt: KIO 2444/2016, stwierdzono m.in.: Głównym celem żądania polisy ubezpieczeniowej od wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia jest ocena sytuacji ekonomicznej i finansowej zgodnie z postawionym warunkiem. Co istotne, polisa nie służy w tym przypadku do potwierdzenia ubezpieczenia przedmiotu zamówienia.

Podobnie wypowiedziała się KIO w wyroku z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt: KIO 797/14: Polisa OC powinna swym zakresem obejmować przedmiot pozostający w związku z przedmiotem zamówienia, co nie oznacza, że powinny być one tożsame.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt: III SA/Lu 510/15, stwierdzono: (…) za nieuprawnione należy uznać stanowisko organu wyrażające pogląd o zbieżności wartości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia z warto...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy