Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

25 lipca 2019

NR 176 (Lipiec 2019)

Sankcje przez instrukcję?

0 68

Czy zastosowanie się do zaleceń Urzędu Zamówień Publicznych może być uznane za lekkomyślność lub niedbalstwo? Zgodnie z art. 154 pkt 10 i 13 Pzp Prezes Urzędu Zamówień Publicznych przygotowuje i upowszechnia przykładowe wzory umów w sprawach zamówień publicznych, regulaminów oraz innych dokumentów stosowanych przy udzielaniu zamówień. Wydaje opinie prawne i instrukcje z zakresu stosowania przepisów ustawy Pzp.

Zdokumentu wydanego przez Prezesa UZP pt. „Instrukcja wypełniania. Jednolity europejski dokument zamówienia – JEDZ (European Single Procurement Document –ESPD) – aktualna na dzień 14 lutego 2018 r.” (w skrócie „Instrukcja wypełniania JEDZ”) wynika, że wykonawca, odpowiadając na pytanie, czy może potwierdzić, że nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji: 

  • nie zataił tych informacji; 
  • jest w stanie niezwłocznie przedstawić dokumenty potwierdzające wymagane przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający;
  • nie przedsięwziął kroków, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia – powinien złożyć oświadczenie odnośnie do wprowadzenia w błąd zamawiającego w niniejszym postępowaniu. 

Tak też uczynił odwołujący, wypełniając dokument JEDZ. Zamawiający wezwał odwołującego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia zawartego w JEDZ, a w szczególności dotyczących odpowiedzi na pytanie, czy był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji kryteriów kwalifikacji, w kontekście zaznaczenia przez odwołującego odpowiedzi „nie” oraz treści uzasadnienia wyroku z dnia10 października 2017 r., sygn. akt: KIO 2003/17. Odwołujący w nawiązaniu do zobowiązania zamawiającego zaprzeczył m.in. jakoby był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji kryteriów kwalifikacji. Ponadto wskazał, że przesłanki wykluczenia określone w art. 24 ust. 1 pkt 16 lub 17 Pzp znalazły swoje zastosowanie w konkretnym postępowaniu i tylko w tym postępowaniu mogły bezpośrednio skutkować wykluczeniem. 

W ocenie odwołującego sam fakt wykluczenia go z konkretnego postępowania stanowi wystarczającą sankcję dla podmiotu, którego pracownik popełnił błąd przy redagowaniu wykazu osób, a przepis określający okres obowiązywania wykluczenia nie wskazuje podstawy wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 16 lub 17 Pzp.

Tymczasem zamawiający wykluczył z postępowania wykonawcę na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 16 i 17 Pzp. W wyroku z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt: KIO 1470/18, Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, uznając, że zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 16 i 17 Pzp nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Skargi wniesione przez odwołującego i Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na wyrok KIO 1470/18 Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił (wyrok z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt: XII Ga 772/18).
 

Ważne

W całej tej sprawie warto jednak zwrócić uwagę na kilka aspektów. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej: stosowanie się do instrukcji JEDZ opracowanej przez Urząd Zamówień Publicznych nie zwalniało wykonawcy od posługiwania się doświadczeniem życiowym. Instrukcja JEDZ nie jest bowiem aktem prawnym, a tylko wskazaniem, pomocą przy wypełnieniu. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że: odwołujący nie wskazał w treści instrukcji miejsc, z których wynikałoby, że instruujący sugerował zamieszczenie odpowiedzi „nie” zamiast „tak”. Swoisty wywiad, którym jest JEDZ, mimo wielokrotnego użycia czasu teraźniejszego nie odnosi się tylko do jednego, bieżącego postępowania, a ogólnie dotyczy całej sytuacji wykonawcy, który sporządza JEDZ. Podobnie często używa się czasu teraźniejszego w samej ustawie Pzp. W przypadku odniesienia się do jakiegoś konkretnego faktu stosowany jest odpowiedni zaimek wskazujący lub szczególna konstrukcja zdania.


Instrukcja pomocnicza

Warto przypomnieć, że odwołujący wskazał: Wykonawca, wypełniając formularz JEDZ i składając oświadczenia określonej treści, posługiwał się aktualną „Instrukcją wypełniania JEDZ”, opracowaną przez Urząd Zamówień Publicznych. Przedmiotową instrukcję, zgodnie z wyjaśnieniami UZP, należy traktować jako materiał pomocniczy dla wykonawców i zamawiających, który może być przydatny w związku z procesem udzielania zamówień publicznych. Instrukcja ta zgodnie z informacją Urzędu może podlegać uzupełnieniu lub modyfikacji, w celu ułatwienia stosowania formularza JEDZ, mając na względzie praktyczne aspekty związane z oceną wykonawców, jak również aktualne orzecznictwo w tym zakresie. Zgodnie z zapisami w powyższej instrukcji (str. 43) zawarto pytanie: „Czy wykonawca może potwierdzić, że nie jest winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji”. W rubryce zawierającej wskazówki Urzędu co do sposobu wypełnienia tej części dokumentu stwierdzono, że: „W tym miejscu formularza wykonawca składa oświadczenie odnośnie do wprowadzenia w błąd zamawiającego w niniejszym postępowaniu”.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała również: Brak rubryki w samym formularzu JEDZ na złożenie oświadczenia o dokonaniu samooczyszczenia nie uniemożliwia złożenia takiego oświadczenia jako dodatku do formularza JEDZ czy samej oferty, a dla zaznaczenia istotności takiego oświadczenia zamówienia może wpisać odnośnik, co mimo braku miejsca w formularzu nie może być niemożliwe. Następnie zgodnie z odnośnikiem można dołączyć dowolnej wielkości oświadczenie czy dokumenty dowodzące realności przedstawionego stanowiska.
 

Ważne

Trudno zgodzić się i z tym stanowiskiem Krajowej Izby Odwoławczej. JEDZ jest standardowym formularzem określonym w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej wydanym na podstawie art. 59 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 80 ust. 3 dyrektywy 2014/25/UE. Dokument JEDZ jest ustandaryzowanym formularzem. Zarówno „Instrukcja wypełniania JEDZ”, jak i przepisy Pzp nie przewidują zastąpienia braku rubryki w formularzu JEDZ złożeniem oświadczenia o dokonaniu samooczyszczenia, jako dodatku do formularza JEDZ lub oferty. Zresztą skąd miałby to wiedzieć wykonawca? Takiego sposobu wypełniania formularza JEDZ nie przewiduje ustawa Pzp, ani „Instrukcja wypełniania JEDZ”. 


Nadmiar zaświadczeń

W wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt: KIO 99/17; KIO 100/17, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę: Jak wskazano w motywie 84 dyrektywy klasycznej wykonawcy, a w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa, za jedną z głównych barier dla udziału w postępowaniach uznają konieczność przedstawienia znacznej liczby zaświadczeń i innych dokumentów dotyczących kryteriów wykluczenia i kwalifikacji. Tym samym ustawodawca unijny, jako remedium na powyższe trudności, postanowił wprowadzić standardowe zaktualizowane oświadczenie własne w postaci jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, którego wdrożenie może uprościć procedurę, zarówno dla wykonawców, jak również instytucji zamawiających.

W art. 59 dyrektywy 2014/24/UE zostało podniesione, iż JEDZ jest dokumentem przedstawianym wyłącznie elektronicznie, obejmującym zaktualizowane ustandaryzowane i formalne oświadczenie własne wykonawcy, które stanowi dowód wstępny zastępujący zaświadczenia wydawane przez organy publiczne lub podmioty trzecie wobec wykonawcy na potwierdzenie, że dany wykonawca nie podlega wykluczeniu na podstawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 57 dyrektywy, spełnia warunki udziału w postępowaniu określone w art. 58 dyrektywy w zakresie kompetencji do prowadzenia działalności zawodowej, sytuacji ekonomicznej i finansowej oraz zdolności technicznej i zawodowej, a także potwierdzającym w postępowaniach dwuetapowych, że wykonawca spełnia obiektywne warunki, na których opiera się prekwalifikacja. 

Dodatkowo dokument ten określa również organ publiczny lub podmiot trzeci odpowiedzialny za wystawienie dokumentów potwierdzających informacje w nim zawarte, które mogą być uzyskane przez zamawiającego bezpośrednio z bezpłatnych krajowych baz danych w poszczególnych państwach członkowskich lub zamawiający może na dowolnym etapie postępowania zwrócić się do wykonawców o przedłożenie wszystkich bądź niektórych dokumentów potwierdzających informacje ujęte w formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej: Artykuł 24 ust. 1 pkt 16 i 17 Pzp nie precyzuje, do jakiego okresu się odnosi, dlatego wyciąganie wniosku, że dotyczy tylko bieżącego postępowania jest nieuzasadnione. Przeciwnie, do wnioskowania odwołującego, ogólne postanowienia przepisów należy także ogólnie tłumaczyć, dlatego normy te należy stosować do całokształtu działań wykonawcy, a nie tylko do działań w trakcie badanego postępowania zamówieniowego.

Kwestia doświadczenia

Krajowa Izba Odwoławcza uznała również, że: stosowanie się do instrukcji UZP w zakresie wypełniania JEDZ nie zwalnia od...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy