Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

25 czerwca 2018

NR 164 (Czerwiec 2018)

Środki ochrony prawnej na usługi społeczne

0 300

Dyrektywa 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE oraz podział usług na priorytetowe i niepriorytetowe, wprowadziła nową kategorię usług, tzw. zamówienia na usługi społeczne.

Włączenie tego rodzaju usług z pełnego zakresu stosowania dyrektywy jest uzasadnione, ponieważ usługi hotelowe i restauracyjne, świadczenia społeczne, usługi zdrowotne, detektywistyczne i ochroniarskie, pocztowe, prawne niewyłączone ze stosowania ustawy Pzp z uwagi na swój charakter mają szczególny wymiar transgraniczny. Posiadają bowiem specyficzne właściwości w poszczególnych państwach członkowskich. Ich cechy zależą od wewnętrznych regulacji prawnych, tradycji kulturowych, kontekstu ich udzielania, charakteru podmiotów je świadczących, jak również od właściwości samych podmiotów, które je zamawiają.

W wyniku implementacji przepisów dyrektywy 2014/24/UE wprowadzono szczególny system udzielania zamówień publicznych na tego typu usługi. Nowelizacja ustawy – Prawo zamówień publicznych z czerwca 2017 r. wprowadziła do działu III nowy rozdział 6, zawierający przepisy dotyczące zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi.

Ważne!

Zgodnie z art. 138h Pzp przedmiotem zamówienia na usługi społeczne są usługi wymienione w załączniku XIV do dyrektywy 2014/24/UE. Zostały one opisane za pomocą kodów CPV, co znacznie ułatwia ustalenie, czy mamy do czynienia z usługą społeczną, czy nie.

Specjalną procedurę udzielania tych zamówień ustawodawca przewidział w ww. przepisach, jeżeli wartość zamówienia jest równa wyrażonej w złotych równowartości kwoty lub przekracza ją:

  • 750 000 euro – w przypadku zamówień innych niż zamówienia sektorowe lub zamówienia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa;
  • 1 000 000 euro – w przypadku zamówień sektorowych.

Tryb udzielania zamówień publicznych o wartości równej progom wynikającym z art. 138g Pzp lub przekraczającej je nie budzi większych wątpliwości i problemów interpretacyjnych. Zawiera odniesienia do bezpośredniego stosowania przepisów ustawy Pzp w zakresie ogólnych regulacji dotyczących udzielania zamówień publicznych, podanych w ustawie. Kwestia udzielania zamówień na usługi społeczne poniżej progów ustawowych stwarza problemy interpretacyjne i powszechnie budzi kontrowersje.

Przepisy ustawy Pzp zobowiązują zamawiającego udzielającego podprogowych zamówień społecznych jedynie do przeprowadzenia postępowania w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminujący.

Społeczne poniżej progów

Procedura dotycząca zamówień społecznych poniżej progów ustawowych została zawarta w jednym przepisie o charakterze blankietowym. Precyzuje on jedynie minimalne wymogi, do których powinien zastosować się zamawiający.

Ważne!

Zgodnie z art. 138o ust. 1 Pzp zamawiający udzielający zamówienia na usługi społeczne o wartości poniżej progów ma możliwość udzielenia zamówienia zgodnie z określoną przez siebie procedurą, spełniającą minimalne wymogi określone w art. 138o ust. 2–4 Pzp. Znając najlepiej specyfikę danego postępowania, sam określa szczegółowe rozwiązania prawne – procedury, w ramach których udzieli w przyszłości zamówienia publicznego na usługi społeczne.

Przepisy ustawy Pzp zobowiązują zamawiającego udzielającego podprogowych zamówień społecznych jedynie do przeprowadzenia postępowania w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminujący.

Istnieje swoboda w tworzeniu procedur, na podstawie których będą udzielane tego rodzaju zamówienia, oraz możliwość dostosowania jej do własnych potrzeb i uwarunkowań, ale jednocześnie istnieje ryzyko występowania zbyt liberalnych zapisów i uchylania się od odpowiedzialności zamawiającego za błędnie przyjęte regulacje.

Zamawiający może określić zasady wykluczania wykonawców, oceny ofert, unieważniania postępowania w sposób odmienny od zasad ogólnych, przewidzianych w ustawie Pzp. Prawidłowość prowadzenia tego typu postępowań podlega jednak weryfikacji, z perspektywy zachowania przez zamawiającego zasad przejrzystości, obiektywizmu i niedyskryminacji.

Opinia UZP – orzecznictwo KIO

Czy wykonawca, składając ofertę w postępowaniu prowadzonym zgodnie art. 138o Pzp, może złożyć odwołanie? Według Urzędu Zamówień Publicznych: Zamawiający zobowiązany jest w tym zakresie jedynie do uwzględnienia norm zawartych w art. 138o ust. 2–4 znowelizowanej ustawy Pzp, które to przepisy nie przewidują odesłania do stosowania przepisów działu VI ustawy Pzp, tak jak to jest w przypadku zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi o wartościach przekraczających kwoty, o których mowa w art. 138g Pzp. Uwzględniając powyższe, uznać należy, że wykonawcy uczestniczącemu w takim postępowaniu nie przysługuje odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. W przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o art. 138o Pzp zamawiającego nie wiążą przepisy ustawy Pzp, z wyjątkiem reguł wskazanych w ust. 2–4 powyższego artykułu, a co za tym idzie – zasadne wydaje się twierdzenie, że wykonawca nie ma możliwości skorzystania ze środków odwoławczych przewidzianych w dziale VI Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrywała powyższą kwestię i w wyroku z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt: KIO 1227/17, stwierdziła:

(…) W przedłożonej do akt sprawy dokumentacji zamawiający stwierdza, że wykonawcom (…) w prowadzonym postępowaniu nie przysługują środki ochrony prawnej. W istocie, w tej procedurze – ustalonej według kompetencji zamawiającego – zamawiający nie przewidział w specyfikacji [ani w zaproszeniu] środków ochrony prawnej według działu VI Pzp. Izba podkreśla, że zamawiającego, w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o art. 138o Pzp, wiążą bezwzględnie przepisy ustawy Pzp, tylko w zakresie reguł wskazanych w ust. 2–4 powyższego artykułu i tym samym w przypadku tego postępowania wykonawca, wobec zakresu wyznaczonego przez zamawiającego, nie ma możliwości skorzystania ze środków odwoławczych określonych w dziale VI Pzp (…).

W wyroku KIO 1127/17 z dnia 27 czerwca 2017 r. Izba stwierdziła natomiast, że mimo iż wartość zamówienia dla usługi społecznej nie przekroczyła progu 750 000 euro (usługa dożywiania uczniów), KIO wydała orzeczenie, merytoryczne traktując, że w procedurze takiej mają zastosowanie przepisy Pzp w zakresie środków ochrony prawnej.

Prezes UZP (skarżący) wniósł do sądu okręgowego skargę na powyższe orzeczenie, w uzasadnieniu której wskazuje m.in.:

(…) w przepisie art. 138o Pzp ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia odwołania oraz nie odesłał do stosowania przepisów działu VI Pzp (regulującego zagadnienie środków ochrony prawnej), tak jak uczynił to w przepisie art. 136l Pzp (dotyczącego zamówień na usługi społeczne powyżej progów, o których mowa w art. 138g ust. 1 Pzp). Skarżący wskazał także, że przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania nie regulują kwestii wysokości wpisu od odwołania wnoszonego od czynności podjętych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi społeczne poniżej progów wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp.

Zamawiającego, w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o art. 138o Pzp, wiążą bezwzględnie przepisy ustawy Pzp, tylko w zakresie reguł wskazanych w ust. 2–4 powyższego artykułu i tym samym w przypadku tego postępowania wykonawca, wobec zakresu wyznaczonego przez zamawiającego, nie ma możliwości skorzystania ze środków odwoławczych określonych w dziale VI Pzp.

Zgodnie z treścią art. 180 ust. 1 Pzp odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy.

Sąd Okręgow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy