Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trudne interpretacje Pzp

20 sierpnia 2018

NR 152 (Maj 2017)

Uproszczenia w zakresie kultury

0 325

Przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych przewidują kilka udogodnień w udzielaniu zamówień przez instytucje kultury, pozwalających na specyficzną dla tych zamawiających elastyczność w realizacji zadań. 

W pierwszej kolejności instytucje kultury zazwyczaj dokonują ustalenia, czy zamówienie kwalifikuje się jako możliwe do udzielenia bez stosowania ustawy Pzp, na podstawie art. 4d ust. 1 pkt 2 Pzp. Dotyczy to jednak tylko zamówień, których wartość przekracza 30 000 euro i jest mniejsza niż próg unijny, a ich przedmiotem są dostawy lub usługi z zakresu działalności kulturalnej związanej z:

  • organizacją wystaw, koncertów, konkursów, festiwali, widowisk, spektakli teatralnych, przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturalnej lub
  • gromadzeniem materiałów bibliotecznych przez biblioteki lub muzealiów,
    – jeżeli zamówienia te nie służą wyposażaniu zamawiającego w środki trwałe przeznaczone do bieżącej obsługi jego działalności.

Ze względu na to, że instytucje kultury mają trudności w ustaleniu spełnienia okoliczności zezwalających na powołanie się na art. 4d ust. 1 pkt 2 Pzp, warto przypomnieć, że przy ocenie dopuszczalności jego zastosowania znaczenie ma nie rodzaj nabywanych dostaw lub usług (z wyjątkiem muzealiów i materiałów bibliotecznych), ale cel, w jakim są one nabywane. Instytucja kultury musi więc przede wszystkim wykazać bezpośredni związek zamówienia z działalnością kulturalną oraz wymienionymi enumeratywnie przedsięwzięciami, które w ramach tej działalności są wykonywane.

Specyfika wielu zamówień udzielanych przez instytucje kultury, o ile są objęte przepisami ustawy Pzp, pozwala na korzystanie przy ich udzielaniu z niekonkurencyjnego trybu, jakim jest zamówienie z wolnej ręki. Najczęściej chodzi o sytuacje – zmodyfikowane w wyniku nowelizacji ustawy Pzp – gdy dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę:

  • z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze lub związanych z ochroną praw wyłącznych, jeżeli nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne lub rozwiązanie zastępcze, a brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia (art. 67 ust. 1 pkt 1 Pzp),
  • w przypadku udzielania zamówienia w zakresie działalności twórczej lub artystycznej (art. 67 ust. 1 pkt 1a Pzp) .

Usługi w zakresie kultury jako społeczne

Znowelizowana w 2016 r. ustawa Pzp wprowadziła dodatkową możliwość skorzystania z uproszczonych reguł zamawiania usług społecznych i innych szczególnych usług. Należy zauważyć, że usługi społeczne to usługi wymienione w załączniku XIV do dyrektywy klasycznej 2014/24/UE. Wśród nich znajdują się usługi w zakresie kultury oznaczone konkretnymi kodami Wspólnego Słownika Zamówień (CPV).

Do katalogu usług społecznych nie zalicza się więc wszelkich usług w zakresie kultury, lecz tylko te, które są oznaczone kodami CPV w przywołanym wyżej załączniku do dyrektywy. Oznacza to konieczność każdorazowego sprawdzenia przez instytucję kultury, czy usługa, którą chciałoby się zlecić według reżimu uproszczonego, ma wymagany kod CPV.

Usługami kultury należącymi do tzw. usług społecznych są w szczególności usługi oznaczone następującymi kodami CPV:

  • od 92000000-1 do 92700000-8 (np. usługi artystyczne, usługi świadczone przez producentów teatralnych, autorów, kompozytorów, animatorów kultury, orkiestry rozrywkowe, ochrony wystaw i eksponatów),
  • 79950000-8 (usługi w zakresie organizowania wystaw, targów i kongresów),
  • 79952000-2 (usługi w zakresie organizacji imprez),
  • 79952100-3 (usługi w zakresie organizacji imprez kulturalnych),
  • 79953000-9 (usługi w zakresie organizacji festiwali),
  • 79956000-0 (usługi w zakresie organizacji targów i wystaw).

Istotna wartość zamówienia i rodzaj usługi

Możliwość udzielenia zamówienia na usługi kultury (społeczne) z wykorzystaniem art. 138o ust. 2–4 Pzp zachodzi wtedy, gdy wartość zamówienia ustalona zgodnie z ogólnymi zasadami szacowania określonymi w ustawie Pzp jest mniejsza niż 750 000 euro. Jest to uprawnienie instytucji kultury, a nie obowiązek, o czym świadczy użyte w art. 138o ust. 1 sformułowanie: może udzielić zamówienia, stosując.

Ważne!

Jeżeli dana instytucja się na to zdecyduje to – znając specyfikę prowadzonego postępowania – sama określa szczegółowe rozwiązania prawne procedury, w ramach której udzieli w przyszłości zamówienia publicznego na usługi społeczne. Musi jednakże przestrzegać przy udzieleniu usług w zakresie kultury, jako usług społecznych, zasad przejrzystości, obiektywizmu oraz niedyskryminacji. Wnioskując a contrario – nie ma zakazu udzielenia takich usług w „standardowy sposób”, czyli np. w trybie przetargu niegraniczonego.

Przykład

Muzeum prowadzi postępowanie na usługi społeczne w zakresie kultury o wartości mniejszej niż 750 000 euro. Zamieszcza ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). Do upływu terminu składania ofert nie zostaje złożona oferta. Zamawiający ponawia ogłoszenie o zamówieniu w BIP. Złożone zostają trzy oferty, wszystkie podlegają odrzuceniu na podstawie niespełnienia warunków stawianych w ogłoszeniu, niezbędnych dla prawidłowej realizacji zamówienia. W takiej sytuacji muzeum może (nie musi) ponowić ogłoszenie o zamówieniu w trybie art. 138o Pzp. Skoro dotychczas prowadzone przez zamawiającego – na podstawie art. 138o Pzp – procedury zmierzające do udzielenia zamówienia na usługi społeczne okazały się nieefektywne, uzasadnione jest rozważenie ich udzielenia w „standardowy sposób”, czyli np. w trybie przetargu niegraniczonego. Można założyć, że wówczas będzie zainteresowana tymi usługami większa liczba wykonawców, choćby ze względu na obowiązek upublicznienia ogłoszenia o zamówieniu w oficjalnym publikatorze (np. w Biuletynie Zamówień Publicznych), a nie tylko na stronie podmiotowej BIP (stronie internetowej).

Wymogi formalne

W praktyce pojawia się wiele wątpliwości dotyczących kwestii formalnych przy udzielaniu usług społecznych do kwoty 750 000 euro. Ma to związek z faktem, że tylko art. 138o Pzp określa zasady prowadzenia takiego „podprogowego” postępowania na usługi społeczne. Jeden więc ogólny przepis ma stanowić wskazówkę postępowania przez instytucje kultury. Dlatego wiele trzeba odczytywać z wymogu nałożonego na zamawiającego w postaci przede wszystkim zapewnienia przejrzystości, obiektywizmu i niedyskryminacji.

W przypadku udzielania zamówienia na społeczne usługi w zakresie kultury o wartości mniejszej niż 750 000 euro instytucja kultury nie zamieszcza ogłoszenia o zamówieniu w BIP ani w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W art. 138o Pzp wskazuje się bowiem, że ogłoszenie o zamówieniu, które zawiera informacje niezbędne z uwagi na okoliczności jego udzielenia, zamieszcza się na stronie podmiotowej BIP, a jeżeli nie ma strony podmiotowej BIP – na stronie internetowej. Ogłoszenie zamieszczane w BIP lub na stronie internetowej nie jest ogłoszeniem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ani pkt 2 Pzp.

W art. 138o ust. 3 Pzp wymienia się minimalne wytyczne dotyczące treści ogłoszenia o zamówieniu, a mianowicie:

  • termin składania ofert uwzględniający czas niezbędny do przygotowania i złożenia oferty,
  • opis przedmiotu zamówienia,
  • określenie wielkości lub zakresu zamówienia,
  • kryteria oceny ofert.

Ważne!

Niezwłocznie po udzieleniu zamówienia zamawiający jest zobowiązany zamieścić na stronie podmiotowej BIP, a jeżeli nie ma takiej strony – na stronie internetowej, informację o udzieleniu zamówienia, podając nazwę albo imię i nazwisko podmiotu, z którym zawarł umowę w sprawie zamówienia publicznego. Natomiast w przypadku nieudzielenia zamówienia zamawiający ma obowiązek niezwłocznie zamieścić na stronie podmiotowej BIP, a jeżeli nie ma takiej strony – na stronie internetowej, informację o nieudzieleniu zamówienia.

Specyfikacja czy „inny dokument”

Przepisy ustawy Pzp nie nakładają obowiązku sporządzenia przy udzielaniu usług społecznych o wartości mniejszej niż 750 000 euro specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Niemniej jednak instytucja kultury może ją sporządzić lub też przygotować podobny dokument, niekoniecznie tak nazwany. Ważne jest, aby do wykonawców dotarł jasny przekaz, że dotyczy postępowania prowadzonego na podstawie art. 138o Pzp, a więc według własnej procedury określonej przez zamawiającego. To przekłada się bowiem w znacznym stopniu na uprawnienia i obowiązki wykonawców zainteresowanych takim zamówieniem. Tymczasem nie są rzadkie przypadki zamieszczanych w BIP specyfikacji istotnych warunków zamówienia zawierających informacje mogące wywoływać wątpliwości co do trybu procedowania, w postaci np. sformułowania „postępowanie jest prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie art. 138o Pzp”.

Instytucja kultury nie jest związana – jak wskazuje UZP na swojej stronie internetowej (...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy