Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

4 lutego 2020

NR 181 (Styczeń 2020)

Wokół wizji lokalnej

55

Wymaganie przez zamawiającego wykonania przez potencjalnych wykonawców wizji lokalnej oraz złożenia potwierdzenia jej wykonania narusza art. 25 ust. 1 Prawa zamówień publicznych oraz zasadę równego traktowania wykonawców i w konsekwencji zasadę równej konkurencji – art. 7 ust. 1 tej ustawy – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Wsprawie rozpoznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt: I GSK 3157/18, zarząd Województwa Łódzkiego określił gminie kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 28 384,21 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez gminę z naruszeniem procedur z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2019 r. o finansach publicznych (t.j. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm.). Chodziło o realizację projektu termomodernizacji budynku urzędu gminy. 

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas czynności kontrolnych stwierdzono naruszenie art. 25 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, ponieważ zażądano od wykonawców oświadczenia o zapoznaniu się z terenem budowy przez wizję lokalną. W myśl art. 25 ust. 1 Pzp w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie: 

  • warunków udziału w postępowaniu,
  • wymagań określonych  przez zamawiającego wobec oferowanych dostaw, usług lub robót budowlanych – zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.


Dodatkowe obowiązki


W związku z tym naruszeniem przewidziano obciążenie postępowania 5% korektą finansową. W ocenie zarządu województwa zamawiający może żądać od wykonawców jedynie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Nałożenie na wykonawców dodatkowych obowiązków, chociażby w postaci dokonania wizji lokalnej, narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców przez zaniechanie prawidłowego i wyczerpującego opisu przedmiotu zamówienia.

Naruszenie to mogło doprowadzić do sytuacji, w której uprzywilejowani byli oferenci posiadający siedzibę bliżej miejsca wykonania przedmiotu zamówienia, co jest równoznaczne z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której wykonawcy oferujący niższe ceny nie złożyli ofert ze względu na wymóg przeprowadzenia wizji lokalnej. Mogło zatem potencjalnie dojść do uszczerbku w budżecie UE w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy ceną zaoferowaną przez wybranego wykonawcę a ceną oferowaną przez podmioty, które nie wzięły udziału w postępowaniu przetargowym ze względu na konieczność złożenia oświadczenia o przeprowadzeniu wizji lokalnej. Wobec faktu, że ustalenie konkretnego rozmiaru szkody w sprawie nie było możliwe, zastosowano metodę wskaźnikową.

Gmina złożyła skargę od decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W ocenie sądu pierwszej instancji organ prawidłowo wskazał, że już na etapie składania ofert wszyscy wykonawcy musieli być zaznajomieni z terenem budowy na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej. Z postanowień SIWZ oraz ogłoszenia o zamówieniu wynika, że zamawiający nie dopuszczał możliwości złożenia oferty w inny sposób niż na załączonym do SIWZ wzorze. Ponadto wykonawca, składając ofertę, musiał zaparafować wzór umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, w którym znajdowało się oświadczenie o dokonaniu wizji lokalnej.

Ważne!

Każdy oferent, chcąc wziąć udział w postępowaniu przetargowym, musiał zatem przeprowadzić wizję lokalną, by móc złożyć formularz ofertowy, a tym samym oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym. W ocenie WSA powyższa sytuacja jednoznacznie wskazuje, iż przeprowadzenie wizji lokalnej nie było jedynie sugestią, lecz obowiązkiem potencjalnego wykonawcy. W ocenie sądu zamawiający nie powinien żądać od wykonawców, aby przeprowadzili wizję lokalną w celu prawidłowego przygotowania oferty. Zobowiązanie do przeprowadzenia wizji lokalnej nie może nakładać obowiązku zdobycia wszelkich informacji koniecznych do przygotowania oferty.

Konsekwencją stwierdzenia naruszenia art. 25 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp przez wymóg złożenia oświadczeń, które nie były niezbędne do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, co mogło utrudnić uczciwą konkurencję oraz nie zapewniało równego traktowania wykonawców, jest nałożenie korekty na poziomie 5% wydatków kwalifikowalnych w ramach zamówienia. 

W konsekwencji sąd uznał, że część środków wypłaconych gminie na podstawie umowy o dofinansowanie została wykorzystana z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. 
 

Skarga do NSA


Gmina odwołała się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oznacza to, że zamawiający określa tylko te warunki udziału w postępowaniu, które są niezbędne do zapewnienia należytego wykonania zamówienia. Celem art. 25 Pzp jest ograniczenie żądań zamawiającego do zakresu niezbędnego do prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Postępowanie o udzielenie zamówienia jest procedurą sformalizowaną, nie powinno to jed...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy