Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

5 listopada 2020

NR 187 (Listopad 2020)

Wyroki na szuKio.pl/ciekawe

0 182

Przedstawiamy poniżej wybór wyroków Krajowej Izby Odwoławczej, które zostały wydane w okresie od czerwca do sierpnia 2020 r. Ich analiza powinna ułatwić prawidłowe przygotowanie i prowadzenie postępowania o zamówienie publiczne.

Wykluczenie wykonawcy – KIO 1121/20

Aby zamawiający mógł wykluczyć wykonawcę na podstawie tzw. fakultatywnych przesłanek wykluczenia zawartych w art. 24 ust. 5 Pzp, musi to wskazać w ogłoszeniu o zamówieniu oraz w SIWZ zgodnie z art. 24 ust. 6 Pzp, art. 36 ust. 1 Pzp i art. 41 pkt 7 Pzp.

(…) zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu nie wymagał spełnienia warunków udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 ust. 5 Pzp. W związku z tym, że w postępowaniu o zamówienie publiczne postanowienia odnośnie do warunków udziału w postępowaniu muszą ze sobą ściśle korelować, to pominięcie w jednym z tych dokumentów postanowienia o warunkach zgodnych z art. 24 ust. 5 Pzp powoduje, że wykonawcy mogą pominąć te aspekty w swoich ofertach, a zamawiający nie może wyciągnąć w stosunku do takich wykonawców sankcji w postaci wykluczenia ich z postępowania. (…) zamawiający nie może uznać tego pominięcia za podstawę do wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 16 lub 17 Pzp. 

POLECAMY

Kalkulacja cen jednostkowych – KIO 1279/20 

Rozliczenie z wykonawcą ma nastąpić na podstawie cen wskazanych w kosztorysie, zatem ceny jednostkowe pełnią funkcję samodzielnych cen, na podstawie których naliczane jest wynagrodzenie. Każda z poszczególnych pozycji podlega badaniu i ocenie.

Odwołujący wskazywał, że pomimo iż poszczególne pozycje kosztorysu w zakresie zakupu materiałów zostały zaniżone, to oferta nie zawiera ceny nierealnej, co wynikać ma z okoliczności, że odwołujący przewidział zysk w wysokości 10% zamówienia netto (…). Trafnie w tym zakresie argumentował zamawiający, że: 

Ważne

w niniejszym postępowaniu zostało przewidziane rozliczenie kosztorysowe na podstawie zaoferowanych cen jednostkowych. W takim przypadku ceny jednostkowe nie są jedynie składnikiem ceny łącznej (wynagrodzenia wykonawcy), tak jak ma to miejsce w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego, lecz pełnią funkcję samodzielnych cen, na podstawie których naliczane jest wynagrodzenie. 


Wobec powyższego kalkulacja cen jednostkowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny całości oferty wykonawcy, jako obarczonej zarzutem rażąco niskiej ceny. (…) Oznacza to, że skoro zaniżone zostały poszczególne pozycje kosztorysu (…), to odwołujący nie będzie mógł otrzymać wynagrodzenia zgodnie z rynkową wartością materiałów, ale będzie musiał zadowolić się wynagrodzeniem znacząco poniżej poniesionych kosztów. Kalkulacja ceny przy przyjęciu zaniżonych cen wskazuje na cenę rażąco niską.

Wezwanie do uzupełnienia dokumentów – KIO 1506/20

Fakt, że zamawiający w wezwaniu, na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp, nie wskazał na nieprawidłową formę dokumentów złożonych w odpowiedzi na wezwanie z art. 26 ust. 2 Pzp, nie jest równoznaczny z tym, że zamawiający takie dokumenty zaakceptował.

Jakkolwiek faktycznie pożądane byłoby, aby zamawiający wzywał wykonawców do uzupełnienia dokumentów w sposób kompleksowy, to czynnościom zamawiającego w rozpoznawanej sprawie nie sposób zarzucić naruszenia przepisów ustawy Pzp. 

Zamawiający jest uprawniony do wezwania wykonawców do uzupełnienia czy wyjaśnienia oświadczeń lub dokumentów w każdym czasie, kiedy dostrzeże braki, błędy czy też poweźmie co do nich wątpliwości (z zastrzeżeniem, że wezwanie z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp ma charakter jednokrotny w stosunku do tych samych oświadczeń lub dokumentów składanych na potwierdzenie tych samych okoliczności). 
Tym samym nie sposób uznać za zasadne twierdzeń odwołującego, iż po stronie zamawiającego dojść miało do zmiany stanowiska co do kwalifikacji wymaganej formy dokumentów. Podkreślić należy, że kwestia prawidłowości formy złożonych dokumentów nie zależy od arbitralnej decyzji zamawiającego – musi mieć odzwierciedlenie w przepisach prawa oraz postanowieniach SIWZ (…).

Bez wpisu do rejestru – KIO 1559/20

Okoliczność, że w świetle zmiany przepisów ustawy o odpadach przystępujący przez pewien okres mógłby realizować zamówienie bez posiadania wpisu do rejestru (BDO), nie zmienia faktu, że nie spełnia ustalonego warunku udziału w postępowaniu.

Na powyższą ocenę nie ma wpływu podnoszona przez przystępującego okoliczność, iż przed upływem terminu składania ofert doszło do czasowego wyłączenia stosowania przepisów, które warunkowały prowadzenie działalności od posiadania wpisu do rejestru. Fakt, że na mocy art. 236b ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.), obowiązującego od dnia 16 maja 2020 r., określonym podmiotom w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r. umożliwiono rozpoczęcie prowadzenia działalności w zakresie m.in. zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego przed uzyskaniem wpisu do rejestru, po złożeniu stosownego wniosku, nie oznacza, że zmianie uległa treść warunku udziału w postępowaniu. Zamawiający nie dokonał modyfikacji treści warunku określonego w Rozdziale V pkt 3.1 tiret drugie SIWZ, a jego brzmienie nie było sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, zamawiający był bowiem co do zasady uprawniony wymagać, aby wykonawca realizujący usługę posiadał wpis do BDO w dacie składania ofert. Żaden z wykonawców, w tym przystępujący, nie sygnalizował potrzeby wprowadzenia modyfikacji SIWZ w związku z dodaniem art. 236b w ustawie o odpadach, podczas gdy obiektywnie istniała taka możliwość (termin składania ofert ustalono na 2 czerwca 2020 r.).

Sposób oceny ofert – KIO 1700/20

Zamieszczenie w formularzu oferty […] w treści oświadczenia nie mogło uzupełniać opisu sposobu oceny ofert w kryterium. Samo oznaczenie nie modyfikowało zakresu oceny, a jedynie odsyłało do SIWZ, gdzie wykonawcy powinni uzyskać pełną informację o kryteriach oceny ofert.

(…) wykonawcy deklarowali okresy gwarancji na przedmiot zamówienia, w tym na dwa elementy składowe (…). Oświadczenie z formularza oferty stanowiło podstawę do oceny ofert w kryterium „Gwarancja”, co potwierdził zamawiający w protokole oceny, w którym odnotowano pełną treść oświadczenia, a nie wyłącznie pierwszy jego fragment dotyczący okresu gwarancji na przedmiot zamówienia z oznaczeniem (…). 

Ważne

W ocenie składu orzekającego zamawiający nie miał podstaw do ograniczenia oceny deklaracji wykonawcy wyłącznie do pierwszej jej części (…). Przyjęcie, jak chciał tego zamawiający, iż znaczenie ma wyłącznie ogólny okres gwarancji, nie znajdowało uzasadnienia w postanowieniach § 18 ust. 2 pkt 3 SIWZ, do którego odesłanie zawarte było w formularzu oferty pod oznaczeniem (…). 


Należy podkreślić, że to postanowienia SIWZ w części opisującej zasady oceny ofert (§ 18 SIWZ) miały decydujące znaczenie dla określenia tych zasad. Nie intencje zamawiającego, ale konkretne postanowienia znane wykonawcom na etapie składania ofert miały wiążący charakter. Jeżeli nawet intencją zamawiającego było przyznanie maksymalnej liczby punktów za wydłużony okres gwarancji w sytuacji, gdy gwarancja dla części elementów przedmiotu zamówienia pozostała na poziomie minimalnym, to nie wyraził jej w zapisach § 18 SIWZ.

Kierowanie i nadzorowanie robotami budowlanymi – KIO 1599/20

Warunek udziału w postępowaniu odnosił się do doświadczenia „na stanowisku inspektora nadzoru, kierownika budowy lub kierownika robót”. Zatem nie wystarczyło, aby osoba wykonywała czynności takich osób, ale by formalnie zajmowała jedno z tych stanowisk.

Z Prawa budowlanego wynika, że pełnienie obowiązków kierownika budowy, czy też kierownika robót, potwierdzone zostaje wpisem do dziennika budowy lub zgłoszeniem do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w trakcie robót (art. 45 ust. 2 ustawy Pb). Osoby te są obowiązane potwierdzić podpisem przyjęcie powierzonych im funkcji. Jak stanowi art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego, dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Oznacza to, że właściwie tylko taki dokument, jakim jest dziennik budowy, potwierdza skład osobowy kadry z odpowiednimi uprawnieniami inżynierskimi, techniczno-budowlanymi, które zostały skierowane w ramach prac do nadzorowania i kierowania robotami budowlanymi na odpowiednich stanowiskach, np. kierownika robót lub kierownika budowy. Dlatego istotne w przedmiotowej sprawie jest to, kto pełnił ww. funkcje.

Odrzucenie ofert – KIO 1537/20

Nie można zaakceptować stanowiska, że możliwy jest wybór oferty zawierającej błędną stawkę VAT (wyższą od prawidłowej) w sytuacji, gdy taka oferta, pomimo błędu, jest korzystniejsza od innych ofert (obliczonych z zastosowaniem prawidłowej stawki VAT).

(…) przepis art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp nie przewiduje żadnych wyjątków od nakazu odrzucenia ofert (…). Skład orzekający Izby w pełni podziela zapatrywania prezentowane (…) w sprawach o sygn. akt KIO 1462/17 oraz KIO 1046/20 i 1065/20, zgodnie z którymi: W celu prawidłowego porównania cen ofert, złożonych w trybie zamówień publicznych, zamawiający powinien szczegółowo badać stawkę VAT wskazaną przez wykonawcę i to nie tylko ze względu na ewentualny obowiązek rozliczenia podatku w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT, ale również z uwagi na odpowiedzialność zamawiającego za prawidłowe przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. 

Ważne

Wskazanie zamawiającemu niewłaściwej stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny i zobowiązuje zamawiającego do odrzucenia oferty w oparciu na przepisie art. 89 ust. 1 pkt 6 (...) 


oraz zgodnie z literalnym brzmieniem art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp zamawiający ma obowiązek odrzucenia oferty zawsze, jeżeli stwierdzi błędy w obliczeniu ceny lub kosztu. Ustawodawca w żaden sposób nie dookreślił, jakie błędy skutkują odrzuceniem oferty, nie dokonał w tym zakresie żadnego zróżnicowania. Przyjąć zatem należy, że chodzi tutaj o każdy błąd polegający na zastosowaniu nieprawidłowej stawki VAT i to niezależnie od tego, czy wykonawca zastosował niższą cenę, czy też wyższą od prawidłowej.

Umowa dzierżawy – KIO 1434/20

Umowa przedwstępna nie dawała odwołującemu żadnych podstaw do wykazania dysponowania potencjałem udostępnionym przez spółkę D. jako własnym, ponieważ umowa przedwstępna przygotowuje i zapewnia dojście do skutku umowy przyrzeczonej.

Umowa przedwstępna dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie przenosi na dzierżawcę żadnych praw i obowiązków z tytułu przyszłej, planowanej dzierżawy. (…) Dopiero przyrzeczona umowa dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa mogła wywołać skutek w postaci przeniesienia potencjału spółki D. na lidera odwołującego. Tym samym Izba uznała, że do momentu zawarcia umowy przyrzeczonej odwołujący, wbrew swoim twierdzeniom, opierał się na potencjale podmiotu trzeciego w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu, mimo że w zakresie określonym w SIWZ, zamawiający wykluczył taką możliwość.

Omyłka w formularzu ofertowym – KIO 1312/20

Zamawiający słusznie uznał, że to dokument wyceny ofertowej miał znaczenie podstawowe. To ten dokument stanowić powinien punkt wyjścia dla oceny, czy omyłka w formularzu ofertowym była oczywista i w jaki sposób należało ją poprawić.

Nie można zgodzić się z argumentacją odwołującego, iż wycena ofertowa nie była podstawą kalkulacji ceny, a odwrotnie – wtórnym rozbiciem ceny na opracowania projektowe. Okoliczności przeciwne wynikają z dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia – w Rozdziale XIX ust. 9 SIWZ Zamawiający wprost wskazał, iż do formularza ofertowego należy wpisać kwoty z wycen ofertowych. Oznacza to, że to wycena ofertowa obrazowała rzeczywistą kalkulację ceny, a do formularza ofertowego należało jedynie przenieść ustalone w wycenie odpowiednie wartości. 

(…) stanowisko odwołującego, iż najpierw ustalił on cenę całkowitą i wskazał ją w formularzu ofertowym, a dopiero później dokonał jej rozbicia na poszczególne etapy oraz przeniósł kwoty za etapy do wycen, jest nie tylko sprzeczne z treścią SIWZ, która wymagała, aby do formularza ofertowego wpisać wartości z wycen, ale budzi także wątpliwości w kontekście zasad doświadczenia życiowego. (…) 

Odwołujący swoją argumentację o tym, że przedmiotowa omyłka (błędne przeniesienie danych pomiędzy dokumentami składającymi się na ofertę) nie stanowiła omyłki pisarskiej, oparł wyłącznie na okolicznościach związanych ze znaczeniem dokumentu wyceny dla postępowania, którą to argumentację Izba uznała za chybioną. 

Ryczałtowy charakter wynagrodzeni

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy