Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

8 czerwca 2021

NR 193 (Czerwiec 2021)

Z pełnomocnikiem zwanym liderem

10

Przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019 ze zm.), z jednej strony, podobnie jak w ubiegłym roku, dopuszczają możliwość wspólnego ubiegania się przez wykonawców o udzielenie zamówienia publicznego (konsorcjum), z drugiej natomiast wprowadzają kilka całkiem nowych lub znacząco zmodyfikowanych rozwiązań, wymagających nowego podejścia zarówno zamawiających, jak i wykonawców.

Uprawnienie wykonawców do wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia wynika wprost z nowego Pzp. Niezbędne jest jednak wówczas ustanowienie przez nich pełnomocnika, zwanego często liderem. Zakres pełnomocnictwa zależy od woli konsorcjantów (poszczególnych wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia) i może – stosownie do art. 58 ust. 2 nowego Pzp – obejmować:

POLECAMY

  • reprezentowanie ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo
  • reprezentowanie ich w postępowaniu i zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Pełnomocnictwo stanowi dla zamawiającego źródło informacji nie tylko odnośnie do podmiotu uprawnionego do występowania w imieniu grupy wykonawców, lecz pozwala także na ich identyfikację oraz przesyłanie wszelkiej korespondencji tylko pełnomocnikowi. Jednocześnie z art. 58 ust. 3 nowego Pzp wynika zakaz wymagania przez zamawiającego, aby wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia posiadali określoną formę prawną w celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Kopia umowy regulującej współpracę konsorcjum

Na szczególną uwagę zasługuje przewidziana w art. 59 nowego Pzp możliwość żądania przez zamawiającego kopii umowy regulującej współpracę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, o ile została wybrana oferta konsorcjum. Wyraźnie zatem wskazano, że może to być kopia umowy, a nie musi być to oryginał. Poza tym takiej kopii umowy można żądać dopiero przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego. Jeżeli zamawiający chciałby skorzystać z tej możliwości, zasadne jest zamieszczenie odpowiedniego postanowienia w tym zakresie, np. w postępowaniu prowadzonym w trybie podstawowym lub w trybie przetargu nieograniczonego w specyfikacji warunków zamówienia, w rozdziale zawierającym informacje o formalnościach, jakie muszą zostać dopełnione po wyborze oferty w celu zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (zob. art. 134 ust. 1 pkt 19 i art. 281 ust. 1 pkt 18 nowego Pzp).

Oświadczenie wstępne

W przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie przez wykonawców każdy z nich ma obowiązek dołączyć do oferty albo do wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 nowego Pzp. Oświadczenia te potwierdzają brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji w zakresie, w jakim każdy z wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Dotyczy to nie tylko zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, lecz także – na mocy art. 266 nowego Pzp – zamówień o wartości mniejszej niż progi unijne.
 

Ważne

W postępowaniu o wartości mniejszej niż progi unijne wymaga się złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 nowego Pzp, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej (tj. postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym) lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.


Natomiast oświadczenie na formularzu JEDZ (tj. w postępowaniu o wartości równej lub przekraczającej progi unijne) składane jest pod rygorem nieważności wyłącznie w formie elektronicznej (tj. postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym). Warto wskazać, że w części II.A JEDZ – „Informacje na temat wykonawcy” – podaje się wyłącznie wykonawcę, którego JEDZ dotyczy. Wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie (tzw. konsorcjum) wskazuje się bowiem w dalszej części formularza (ostatnie pozycje części II.A JEDZ), gdzie wykonawca składający JEDZ ma obowiązek udzielić odpowiedzi na pytanie: „Czy wykonawca bierze udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia wspólnie z innymi wykonawcami?” 

(np. w ramach konsorcjum). Jeżeli udzieli odpowiedzi „Tak”, pojawia się informacja o obowiązku złożenia odrębnych JEDZ przez każdego z konsorcjantów. Ponadto każdy z konsorcjantów musi w tym polu wskazać w JEDZ, jaką rolę odgrywa w grupie, tj. czy jest liderem (pełnomocnikiem), czy też partnerem konsorcjum, za jakie zadania jest odpowiedzialny (np. wykonuje świadczenie główne, obsługę administracyjną, sporządzenie dokumentacji do realizacji zamówienia), pozostałych wykonawców biorących wspólnie udział w postępowaniu, a w stosownych przypadkach nazwę grupy biorącej udział.

Brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału

Podkreślić należy, że przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Każdy z konsorcjantów musi wykazać, że nie zachodzą wobec niego obligatoryjne podstawy wykluczenia z postępowania, a także fakultatywne, o ile te ostatnie zostały określone przez zamawiającego.
 

Ważne

Przepisy nowego Pzp nie zawierają wprost wymogu, aby każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia spełniał co najmniej jeden warunek udziału w postępowaniu. Co do zasady zatem warunki udziału w postępowaniu mogą być przez konsorcjum spełnione łącznie.


Niemniej jednak zgodnie z art. 117 ust. 1 nowego Pzp zamawiający może określić inny sposób spełnienia warunków przez pojedynczego wykonawcę, a inny przez konsorcjum. Wskazuje się bowiem, że zamawiający może określić szczególny, obiektywnie uzasadniony sposób spełniania przez konsorcjum warunków udziału w postępowaniu, o ile jest to uzasadnione charakterem zamówienia i jest proporcjonalne. 
Stosunkowo dużo problemów w praktyce wywoływała dotychczas ocena spełniania przez konsorcjum warunku posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności gospodarczej lub zawodowej. Wątpliwości te eliminuje się w art. 117 ust. 2 nowego Pzp, z którego wynika, że:
 

Ważne

warunek dotyczący uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o którym mowa w art. 112 ust. 2 pkt 2 nowego Pzp (np. posiadania zezwolenia, koncesji), jest spełniony, jeżeli co najmniej jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia ma uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej i zrealizuje roboty budowlane, dostawy lub usługi, do których realizacji te uprawnienia są wymagane.


Przepis ten odnosi się zatem do każdego rodzaju zamówienia, o ile warunek udziału w postaci uprawnień zostanie określony przez zamawiającego.
 

Ważne

Niezmiernie duże znaczenie ma też nowe wymaganie w przypadku warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia zawarte w art. 117 ust. 3 nowego Pzp. Zgodnie z nim wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia mogą polegać na zdolnościach tych z wykonawców, którzy wykonają roboty budowlane lub usługi, do których realizacji te zdolności są wymagane. W przypadku tych warunków udziału ustawodawca ograniczenie odniósł tylko do zamówień na roboty budowlane i usługi. Regulacją art. 117 ust. 3 nowego Pzp nie objęto natomiast dostaw.


Niestety zauważa się już w praktyce, że zamawiający nie dostrzegają różnic zakresowych przywołanego art. 117 ust. 2 i 3 nowego Pzp. W konsekwencji niejako automatycznie w każdym postępowaniu (wbrew przepisom) wymagają złożenia – stanowiącego nowość w zamówieniach – oświadczenia z art. 117 ust. 4 nowego Pzp w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.

Oświadczenie konsorcjum z art. 117 ust. 4 nowego Pzp

Stosownie do art. 117 ust. 4 nowego Pzp w przypadku, o którym mowa w art. 117 ust. 2 i 3 nowego Pzp, wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni wykonawcy.

Przepis ten odnosi się do dwóch regulacji (ust. 2 i ust. 3) dotyczących różnych warunków udziału w postępowaniu i różnych rodzajów zamówień. Dlatego zamawiający nie powinien wymagać, np. w zamówieniu na dostawy, w którym nie określił warunku udziału w postępowaniu w postaci posiadania uprawnień, choć wymaga np. wykazania się doświadczeniem, składania przez konsorcjum wykonawców oświadczenia z art. 117 ust. 4 nowego Pzp.

Niezależnie od powyższego warto zwrócić uwagę, że dołączenie do oferty w trybie art. 117 ust. 4 nowego Pzp oświadczenia przez konsorcjum nie oznacza, że takie oświadczenie stanowi treść oferty. W przypadku zatem, gdy zamawiający ma wątpliwości odnośnie do treści takiego oświadczenia, może na podstawie art. 128 ust. 4 nowego Pzp żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących jego treści.

Z art. 117 ust. 4 nowego Pzp nie wynika niestety w sposób jednoznaczny, jaki jest charakter oświadczenia składanego przez wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia. Niemniej jednak, niezależnie od jego kwalifikacji, przy ocenie dopuszczalności jego poprawienia, uzupełnienia, zasadne jest kierowanie się art. 128 ust. 1 nowego Pzp. Przepis ten określa, że jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 nowego Pzp, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne, lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie, lub zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania.

Oznacza to, że nawet gdyby oświadczenie z art. 117 ust. 4 nowego Pzp nie było zakwalifikowane jako podmiotowy środek dowodowy sensu stricto (zdania nie są jak dotąd w tym aspekcie jednolite), to i tak art. 128 ust. 1 nowego Pzp znajdzie w jego przypadku zastosowanie, ponieważ obejmuje on swym zakresem nie tylko podmiotowe środki dowodowe, ale także „inne dokumenty lub oświadczenia”. W konsekwencji oświadczenie to podlega – co do zasady – uzupełnieniu lub poprawieniu.
 

Ważne

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy