Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

27 września 2018

NR 147 (Grudzień 2016)

Zamówienie w sytuacji wyjątkowej

0 35

Decydując się na skorzystanie z art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, zamawiający powinien każdorazowo uwzględnić, iż tryb zamówienia z wolnej ręki jest narzędziem ostatecznym. Przy wykładni art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, poza dotychczasowym orzecznictwem krajowym, należałoby się również odwołać do dyrektywy 2014/24/UE, w szczególności przepisu art. 32 ust. 2 lit. c, regulującego przesłanki zastosowania tzw. procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji. 

Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych nie wprowadziła zmian do brzmienia art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, określającego przesłanki udzielenia zamówienia z wolnej ręki w tzw. sytuacji wyjątkowej. Zamawiający nadal może udzielić zamówienia z wolnej ręki, gdy ze względu na wyjątkową sytuację, niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia.

Uprawnienie zamawiającego do udzielenia zamówienia na podstawie wymienionego wyżej artykułu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących warunków:

  • wystąpienia wyjątkowej sytuacji,
  • tego, aby przedmiotowa sytuacja nie wynikała z przyczyn leżących po stronie zamawiającego,
  • niemożności wcześniejszego przewidzenia ww. sytuacji,
  • konieczności natychmiastowego wykonania zamówienia,
  • braku możliwości zachowania terminów określonych dla innych trybów.

Przy interpretacji art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, poza dotychczasowym orzecznictwem krajowym, odwołać należałoby się obecnie także do dyrektywy 2014/24/UE, w szczególności przepisu art. 32 ust. 2 lit. c, regulującego przesłanki zastosowania tzw. procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji.

Wyjątkowość sytuacji

W orzecznictwie wyjątkowość sytuacji, o której mowa w przepisie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, utożsamia się z reguły z rzadkością występowania zjawiska, szczególnością, osobliwością dotyczącą okoliczności nadzwyczajnych, to jest takich, które nie mają charakteru typowych, przeciętnie spotykanych i statystycznie oczekiwanych. Niezależnie od powyższego, wyjątkowość nie powinna kojarzyć się tylko z anomaliami pogodowymi czy siłami wyższymi (uchwała KIO z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt: KIO/KD 2/15).

Ważne!

Cech wyjątkowości, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, odmówiono np. zaburzeniom geologicznym w kopalni węgla kamiennego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt: V SA/Wa 1404/10).

Przyczyny nieleżące po stronie zamawiającego

W świetle brzmienia art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp nie powinno budzić wątpliwości, że poza spełnieniem pozostałych przesłanek, o których mówi analizowany przepis, sytuacja wymagająca udzielenia zamówienia z wolnej ręki nie może być spowodowana działaniem lub zaniechaniem zamawiającego, lecz konsekwencją zdarzeń o charakterze w zasadzie zewnętrznym.

Ważne!

Zastosowanie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp nie będzie uzasadnione, jeśli konieczność udzielenia zamówienia zaistnieje w związku z nieprawidłowym prowadzeniem postępowania przez zamawiającego.

Nieprzewidywalność sytuacji

Przy ocenie nieprzewidywalności uzasadniającej zastosowanie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp istotniejszy będzie nie generalny charakter zdarzenia (sytuacji), lecz to, jakie wywołało ono konsekwencje i na ile powyższe konsekwencje mogły być w danej sprawie przewidziane przez zamawiającego.

Nieprzewidywalność sytuacji, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, nie należy odnosić tylko do możliwości zaistnienia danej sytuacji, ale raczej badać stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tej sytuacji oraz związaną z tym racjonalność i zasadność uprzedniego przedsięwzięcia określonych środków związanych ze skutkami wystąpienia danego hipotetycznego zdarzenia oraz ponoszenia nakładów z tym związanych (uchwała KIO z dnia 6 stycznia 2015 r., sygn. akt: KIO/KD 115/14).

W uchwale z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt: KIO/KD 22/16, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że nieprzewidywalność okoliczności w kontekście zastosowania zamówienia z wolnej ręki z art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp powinna być zawsze oceniana indywidualnie, w konkretnym stanie faktycznym. Jak stwierdziła Izba: (…) Za nietrafne uznaje się również jakiekolwiek generalizacje, że nienależyte wykonanie umowy i konieczność odstąpienia od umowy z tego tytułu są okolicznościami przewidywalnymi, bo przecież w warunkach rynku mogą wystąpić i faktycznie występują. Na tej samej zasadzie można twierdzić, że przewidywalną okolicznością są rozmaite klęski żywiołowe, które przecież w danych warunkach geograficznych czy klimatycznych mogą wystąpić i faktycznie występują, a podmioty w tych warunkach działające winny się liczyć z ich wystąpieniem. (…) Zamawiający, wszczynając postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, winien uwzględnić wszystkie czynności i procedury z tym związane, w tym również...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy