Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

20 maja 2018

NR 160 (Luty 2018)

Zasadzki nadinterpretacji

0 258

W sprawie o sygn. akt: KIO 2115/17 odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszanie tak fundamentalnych reguł Pzp, jak równe traktowanie wykonawców i zasady uczciwej konkurencji. Jednak uzasadnienie tych zarzutów oparł w znacznym stopniu na domniemaniach wysnuwanych na podstawie informacji internetowych i nadinterpretacji zapisów SIWZ. Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej pod przewodnictwem Agaty Mikołajczyk z godną uwagi precyzją, analizując punkt po punkcie, wykazał brak potwierdzenia każdego z licznych zarzutów.

Wprowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem była dostawa mebli i krzeseł biurowych dla Izby Administracji Skarbowej w P., wykonawca OP, składając odwołanie, stwierdził, że zamawiający dokonał czynności wyboru oferty najkorzystniejszej wykonawcy FB z naruszeniem przepisów ustawy Pzp, bowiem ta oferta jako niezgodna ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp. Ponadto odwołujący wskazał na naruszenie art. 91 ust. 1 Pzp, ponieważ jego zdaniem zamawiający niezasadnie zaniechał wyboru oferty odwołującego, która na podstawie kryteriów oceny ofert uzyskała 84,5 pkt. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej FB i odrzucenie tej oferty oraz nakazanie mu wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.

Wybór z wątpliwościami

W uzasadnieniu podnoszonych zarzutów odwołujący wskazał na liczne okoliczności faktyczne i prawne. Przede wszystkim wybór oferty wykonawcy FB jako najkorzystniejszej narusza art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 91 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 Pzp. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 oferta niezgodna z treścią SIWZ podlega odrzuceniu, chyba że kwalifikuje się do poprawienia w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3. W przypadku oferty FB nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, co więcej, zamawiający nie skorzystał z przywołanej normy i nie wykonał czynności polegającej na uprawnionej modyfikacji treści oferty. Zatem w zakresie zgodności zaoferowanych produktów z SIWZ zamawiający oceniał ofertę złożoną przez tego wykonawcę w szczególności na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 89, art. 7 ust. 1 Pzp, a także innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa mającymi tu zastosowanie.

Nie sposób zgodzić się z tym, że zamawiający, wymagając w SIWZ zaoferowania produktów posiadających nazwane certyfikaty, w toku badania i oceny ofert stwierdza, że brak tych certyfikatów jest zgodny z SIWZ.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 Pzp zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą spośród zgodnych z SIWZ na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w SIWZ. Odwołujący podkreśla, że zamawiający jednoznacznie i precyzyjnie opisał właściwości poszczególnych produktów, podając ich wymiary, funkcjonalności, technologię wykonania, rodzaj i wytrzymałość materiałów, normy i certyfikaty itp.

Wobec tego każdy z oferentów miał obowiązek złożenia oferty zawierającej produkty odpowiadające opisowi przedmiotu zamówienia w każdym parametrze wskazanym i sprecyzowanym przez zamawiającego. Tylko taka oferta podlegała kwalifikacji na podstawie kryteriów określonych w SIWZ. Oferta wykonawcy FB nie spełnia kryterium zgodności z SIWZ, tym samym podlega odrzuceniu zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp i z tego powodu nie mogła zostać wybrana jako najkorzystniejsza – art. 91 ust. 1 Pzp.

Nierówne traktowanie

Powyższe dowodzi, iż zamawiający naruszył również art. 7 ust. 1 Pzp przez nierówne traktowanie wykonawców, tj. wadliwy wybór oferty podlegającej odrzuceniu i uniemożliwienie zdobycia zamówienia przez odwołującego, który złożył ofertę zgodną z SIWZ (fakt zgodności oferty odwołującego z SIWZ stwierdził zamawiający w informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej). Nierówne traktowanie wykonawców polega również na swobodnej interpretacji dokumentów złożonych przez FB. Nie sposób zgodzić się z tym, że zamawiający, wymagając w SIWZ zaoferowania produktów posiadających nazwane certyfikaty, w toku badania i oceny ofert stwierdza, że brak tych certyfikatów jest zgodny z SIWZ.

Po zapoznaniu się z treścią oferty FB odwołujący stwierdził szereg nieprawidłowości, w tym dyskwalifikujące wady, o czym niezwłocznie poinformował zamawiającego, który skierował drugie wezwanie do FB o wyjaśnienie i uzupełnienie oferty. Analiza wyjaśnień prowadzi do wniosku, że oferta nie spełnia wymagań określonych w SIWZ, co więcej, doszło do nieuprawnionej zmiany jej treści, a ponadto wykonawca nie dopełnił obowiązku dowodowego. Odwołujący wskazał na szczegółowy opis niezgodności, które na mocy z art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp powinny skutkować odrzuceniem oferty FB.

W kwestii zaniechania wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej przypomina on, że po zakończeniu procedury badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu zamawiający uznał jego ofertę za zgodną z SIWZ i na podstawie kryteriów oceny określonych przez siebie przyznał jej 84,5 pkt. Maksymalną liczbę 100 pkt zamawiający przyznał jednak ofercie wykonawcy FB, która w ocenie odwołującego podlega odrzuceniu jako niezgodna z treścią SIWZ. Wobec tego w przypadku uwzględnienia odwołania w tym zakresie uzasadnione staje się żądanie wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.

Sprzeciw zamawiającego

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, wskazując na szereg okoliczności. W SIWZ jednoznacznie podał on dokumenty, których wymagał po otwarciu ofert. Obok dokumentów podmiotowych (potwierdzenie spełniania warunków udziału i braku podstaw wykluczenia) wyszczególnił tam również dokumenty przedmiotowe wymagane na potwierdzenie spełniania przez oferowane dostawy wymagań określonych przez zamawiającego. Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej tak jednoznacznie sprecyzowane zapisy SIWZ powodują, że dokumenty takie podlegają reżimowi art. 26 ust. 1– 4 Pzp (zob. wyrok z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt: KIO 954/17).

Zgodnie z art. 26 ust. 3 jeżeli dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia bądź udzielenia wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym. Dyspozycja przepisu art. 26 ust. 3 Pzp ma charakter obligatoryjny i w sytuacji zaistnienia przesłanek w nim wskazanych nakazuje zamawiającemu wezwanie wykonawcy. Według zamawiającego wobec tak jednoznacznych zapisów SIWZ możliwość uzupełnienia lub poprawienia dokumentów przedmiotowych złożonych przez FB jest w pełni uzasadniona i zgodna z przepisami Pzp. Nieuzasadniony jest tym samym zarzut odwołującego, że przy dokonywaniu czynności, o której mowa w art. 26 ust. 3 Pzp, doszło do zmiany treści oferty. Oferta FB pozostaje niezmienna i wyrażona została w złożonym formularzu ofertowym oraz cenowym. Jego zdaniem odwołujący niezasadnie próbuje wywieść, że zamawiający udostępnił na podstawie art. 96 ust. 3 Pzp w trakcie prowadzonego postępowania dokumenty przedkładane przez innego wykonawcę, traktując je jako stanowiące treść oferty.

Stanowisko wykluczające możliwość złożenia dokumentów równoważnych stanowić będzie nieuprawnioną nadinterpretację postanowień prowadzącą w konsekwencji do naruszenia art. 7 Pzp.

Ważne!

Wywodzenie przez odwołującego charakteru dokumentów składanych w postępowaniu na podstawie czynności faktycznej zamawiającego jest nieuzasadnione, tym bardziej że pozostaje ono w sprzeczności z jednoznacznymi zapisami SIWZ i przepisami Pzp. Dokumenty udostępniane przez zamawiającego stanowią bowiem elementy oferty w rozumieniu zbioru dokumentów przedkładanych przez wykonawcę w postępowaniu przetargowym w celu potwierdzenia spełniania wymogów podmiotowych i przedmiotowych, a nie treść oferty w rozumieniu art. 66 ust. 1 k.c.

Dwa tryby

Zamawiający podkreślił, że ustawodawca uregulował dwa odrębne tryby umożliwiające wykonawcom poprawienie dokumentów składanych w postępowaniu, w zależności od charakteru tych dokumentów. Czym innym jest poprawienie treści oferty, które reguluje przepis art. 87, a czym innym tryb określony w art. 26 ust. 1–4 Pzp, regulujący możliwość poprawienia dokumentów podmiotowych i przedmiotowych, określonych w art. 25 ust. 1 Pzp. A taki właśnie charakter mają dokumenty przedmiotowe wymagane przez zamawiającego na potwierdzenie, że oferowane dostawy spełniają wymagania SIWZ.

Zgodnie z art. 26 ust. 3 jeżeli dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia bądź udzielenia wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym.

Zamawiający zwrócił uwagę na brak konsekwencji i rozbieżne stanowiska odwołującego w toku prowadzonego postępowania, uzależnione wyłącznie od jego miejsca w rankingu ofert. W prowadzonym i jeszcze niezakończonym postępowaniu w części zamówienia dotyczącej krzeseł biurowych, w której oferta odwołującego została oceniona najwyżej, nie ma on zastrzeżeń co do możliwości składania wyjaśnień, uzupełniania czy poprawiania dokumentów przedmiotowych, pomimo że zamawiający konsekwentnie, zgodnie z zasadą równego traktowania wykonawców, stosuje do nich ten sam tryb wezwań i wyjaśnień określony w art. 26 ust. 4 Pzp. Odwołujący nie jest producentem mebli ani krzeseł biurowych, ale ma status firmy handlowej pośredniczącej pomiędzy zamawiającymi a producentami czy hurtownikami mebli/krzeseł biurowych.

W złożonych w części II zamówienia wyjaśnieniach odwołujący także potwierdza prawidłowość swojej oferty, pomimo że jej przedmiot odbiega od standardowych wymiarów proponowanych modeli krzeseł w powszechnie dostępnych ofertach handlowych. Natomiast w części I zamówienia, dotyczącej mebli biurowych, w której oferta odwołującego została oceniona jako druga w kolejności po ofercie najkorzystniejszej, kwestionuje on możliwość wykonania ich przez FB, który – w przeciwieństwie do odwołującego – nie jest firmą handlową, ale bezpośrednim producentem oferowanych mebli, wykonywanych na indywidualne zamówienie, odbiegających od jego standardowej wersji.

Ważne!

W ocenie zamawiającego nieuprawniona jest stosowana przez odwołującego nadinterpretacja zapisów SIWZ i oferty złożonej przez FB, oparta na informacjach internetowych dotyczących powszechnej, ogólnodostępnej oferty handlowej tego wykonawcy, a nie na zindywidualizowanej ofercie przygotowanej dla potrzeb prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wykonawca FB, składając ofertę w przedmiotowym postępowaniu, zobowiązał się wykonać zamówienie zgodnie z indywidualnymi wymaganiami zamawiającego określonymi w SIWZ.

Zamawiający uznał, że postawione zarzuty nie zostały udowodnione przez odwołującego. Oparte są na nieuzasadnionych domniemaniach, wysnuwanych na podstawie informacji internetowych, na celowym przeinaczaniu zapisów SIWZ lub ich świadomej nadinterpretacji mającej stworzyć wrażenie niezgodności z SIWZ oferty i dokumentów złożonych przez wykonawcę FB i błędnej oceny tej of...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy