Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zmowy przetargowe

Artykuły | 11 maja 2018 | NR 161
79

Zawarcie zmowy przetargowej stanowi podstawę wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 pkt 20 Pzp z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę, który z innymi wykonawcami zawarł porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji między wykonawcami w postępowaniu o udzielenie zamówienia, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych środków dowodowych. 

W kontekście przytoczonej podstawy wykluczenia w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje się, że podstawę do uznania, że między wykonawcami doszło do zawarcia zmowy przetargowej, mogą stanowić następujące okoliczności:

  • podobieństwa między ofertami wykonawców,
  • wystąpienie w toku postępowania zachowań wykonawców polegających na celowym nakierowaniu działań zamawiającego na wykluczenie lub odrzucenie oferty któregoś z nich,
  • istnienie między wykonawcami powiązań o charakterze rodzinnym lub biznesowym,
  • dotychczasowe działania podejmowane także w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.

W orzecznictwie wskazuje się, że przypisanie wykonawcy zawarcia zmowy przetargowej może nastąpić na podstawie samych poszlak i domniemań faktycznych, a nie wyłącznie dowodów.

Ważne!

Orzecznictwo uwzględnia założenie przyjęte w unijnym prawie zamówień publicznych (art. 57 ust. 4 lit. d dyrektywy 2014/24/UE), w którym jest mowa nie o dowodach, lecz o wiarygodnych przesłankach.

Z orzecznictwa KIO wynika, że w świetle art. 20 ust. 1 pkt 20 Pzp dopuszczalne jest zastąpienie dowodu domniemaniem faktycznym i pośrednie wykazanie, że w danym postępowaniu doszło do zawarcia zmowy przetargowej. Zauważyć przy tym należy, że w przepisie mowa jest o stosownych środkach dowodowych. Chodzi zatem o takie środki dowodowe, które najlepiej pasują, są najbardziej odpowiednie do wykazania istnienia zmowy przetargowej.

Do stwierdzenia powstania zmowy przetargowej może dojść zarówno w przypadku wydania decyzji stwierdzającej istnienie zmowy przetargowej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak również gdy konkretny zamawiający w danym przypadku stwierdzi, że wykonawcy dokonali pomiędzy sobą porozumienia, które utrudniło konkurencję. Jako przykłady analizy dotyczące zaistnienia zmowy przetargowej należy wskazać następujące sytuacje:

Wyrok KIO z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt: KIO 2025/17

Izba zgodziła się z zamawiającym, że wszystkie okoliczności oraz dowody wskazują, iż w tym postępowaniu zostało zawarte porozumienie pomiędzy wykonawcami N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz M. Sp. z o.o. z siedzibą w S.

Zgodzić należało się z zamawiającym, że pomiędzy spółkami: odwołującego i przystępującego N. istnieją powiązania rodzinne. Prezesem zarządu firmy N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest pani J.K., zaś prezesem zarządu firmy M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jest pan R.K. Jak wynika ze złożonych dowodów, obie firmy mają swoje siedziby w S., zaś oddziały tych spółek mieszczą się pod tym samym adresem w R. Nie ulega również wątpliwości, że obie spółki zawarły w tym samym dniu umowy spółek przed tym samym notariuszem. Bezsporne jest również to, że gwarancje ubezpieczeniowe zapłaty wadium obydwu wykonawców są wystawione przez tego samego gwaranta w tym samym dniu, z gwarancją pod kolejnymi numerami.

Ponadto, co jest istotne w tej sprawie, wykonawca N. Sp. z o.o. z siedzibą w S., dwukrotnie wzywany do złożenia dokumentów i oświadczeń potwierdzających spełnienie warunków udziału oraz braku podstaw do wykluczenia, nie uzupełnił brakujących dokumentów.

Ważne!

Zgodzić należało się z zamawiającym, że brak reakcji wykonawcy – na dwukrotne wezwanie zamawiającego – którego oferta została uznana za najkorzystniejszą wskazuje na świadome działanie doprowadzenia do wykluczenia go z postępowania i wyboru przez zamawiającego oferty droższej – powiązanej z tym wykonawcą.

Na uwagę zasługuje również fakt, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu na niniejsze zamówienie oferty zostały złożone przez wykonawcę M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz P. Sp. z o.o., jednak obie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp w związku z wadliwie wniesionym wadium. Oba wadia zawierały identyczne błędy. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że wykonawca P. Sp. z o.o., który poprzednio startował w tym postępowaniu jako wykonawca, w obecnym postępowaniu występuje jako podwykonawca firmy N. Sp. z o.o.

Nie ulega również wątpliwości, że oddział wykonawcy P Sp. z o.o. również mieści się w R. pod tym samym adresem co oddział spółek N. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o. Zamawiający zwróci...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy