Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trudne interpretacje Pzp

15 maja 2018

NR 160 (Luty 2018)

Interes w uzyskaniu zamówienia

0 77

Dział VI Prawa zamówień publicznych zawiera regulacje dotyczące środków ochrony prawnej, jakie przysługują w polskim porządku prawnym określonym podmiotom względem czynności i zaniechań związanych ze stosowaniem ustawy Pzp.

Ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1020, dalej jako nowelizacja lipcowa) ustawodawca dokonał modyfikacji m.in. środków ochrony prawnej.

Do najbardziej istotnych zmian należy zaliczyć rozszerzenie katalogu czynności zamawiającego, na które przysługuje odwołanie w postępowaniach o wartości poniżej progów unijnych (por. art. 180 ust. 2 Pzp), wprowadzenie możliwości uwzględnienia przez zamawiającego jedynie części zarzutów odwołania (art. 186 ust. 3a–4a Pzp), a także zmodyfikowanie zasad rozdzielania kosztów postępowania (art. 186 ust. 6 Pzp).

Jednym ze środków ochrony prawnej jest odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, które przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy.

Odwołanie powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, określać żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie odwołania.

Zgodnie z przepisami Pzp środki ochrony prawnej przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu, a także innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy (art. 179 ust. 1 Pzp). Przepis ten nie uległ zmianie na skutek nowelizacji lipcowej, ale jego interpretacja już tak.

Warto zatem zaprezentować, jak obecnie rozumiane jest pojęcie interesu w uzyskaniu danego zamówienia w dwóch aspektach, a mianowicie:

  • w sytuacji, w której oferta odwołującego znajduje się na dalszej pozycji w rankingu oraz związane z tym kwestionowanie wszystkich ofert znajdujących się na wyższych pozycjach;
  • w sytuacji, w której odwołujący dąży do eliminacji wybranej przez zamawiającego oferty, w przypadku, w którym uwzględnienie odwołania skutkować będzie unieważnieniem całego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Zakwestionowanie poprawności oceny ofert

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym nie ma obowiązku zakwestionowania poprawności oceny wszystkich ofert sklasyfikowanych przez zamawiającego przed ofertą odwołującego.

Ważne!

Przed nowelizacją lipcową wykonawca bądź inna osoba uprawniona, wymieniona w art. 179 ust. 1 Pzp, powinna była wykazać interes, który przejawiał się w tym, że złożona przez nią oferta ma szanse zostać wybrana przez zamawiającego.

Powyższe w praktyce oznaczało, iż wykonawca musiał zakwestionować wszystkie oferty, które w zestawieniu sporządzonym przez zamawiającego znalazły się na wyższej pozycji. Wówczas interes w uzyskaniu danego zamówienia uzasadniany był utratą przez wykonawcę możliwości wyboru jego oferty jako najkorzystniejszej w konkretnym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Uznawano, iż interesu w uzyskaniu danego zamówienia nie miał wykonawca zajmujący w rankingu ofert trzecie lub kolejne miejsce, który nie kwestionował prawidłowości wszystkich ofert znajdujących się na wyższych pozycjach. W takim przypadku przyjmowało się, że odwołujący nie miał interesu, ponieważ nawet gdyby uwzględniono pozostałe jego zarzuty, nie uzyskałby on zamówienia.

Takie stanowisko prezentowane było w zasadzie jednolicie także przez składy orzekające Izby. A zatem przed nowelizacją lipcową odwołujący był zobowiązany do wykazania, iż w przypadku, w którym zamawiający postępowałby zgodnie z prawem, to odwołujący uzyskałby zamówienie, tj. podpisał umowę, o którą gra toczyła się w konkretnym postępowaniu. W praktyce oznaczało to, jak już wskazano powyżej, konieczność wyeliminowania z postępowania wszystkich ofert wykonawców, którzy zostali sklasyfikowani na wyższej pozycji niż odwołujący.

Po nowelizacji lipcowej sytuacja znacząco się zmieniła, przede wszystkim na skutek wprowadzenia art. 25a Pzp.

Ważne!

Zgodnie z dyspozycją art. 25a ust. 1 Pzp, która odnosi się do informacji zawieranych w oświadczeniu składanym w postępowaniach o wartości poniżej progów, do oferty lub wniosku wykonawca dołącza aktualne na dzień składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oświadczenie w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub SIWZ. Informacje zawarte w oświadczeniu stanowią wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu i kryteria selekcji, o których mowa w art. 51 ust. 2, art. 57 ust. 3 i art. 60d ust. 3 Pzp.

Oznacza to, że po nowelizacji lipcowej wstępny etap badania sytuacji podmiotowej wykonawców zaczyna się od złożenia jedynie oświadczeń w zakresie podstaw wykluczenia i spełniania warunków udziału w postępowaniu, względnie kryteriów selekcji w tych procedurach, w których zamawiający takie kryteria ustanawia.

Ważne!

Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 25a ust. 2 Pzp, jeżeli wartość zamówienia jest równa progom unijnym lub przekracza je, oświadczenie to wykonawca składa w formie jednolitego dokumentu.

A zatem art. 25a Pzp wprowadził nową kategorię dokumentów składanych wraz z ofertą (lub wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu) – oświadczenia własne wykonawcy (lub odpowiednio pozostałych członków

konsorcjum, podmiotów trzecich udostępniających swoje zasoby czy podwykonawców, o ile są weryfikowani), które powinny być składane w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (zob. szerzej Skubiszak-Kalinowska I., Wiktorowska E., Prawo zamówień publicznych. Komentarz, opubl.: WKP 2017).

Ważne!

Aktualnie zatem zamawiający, w toku badania i oceny ofert w zakresie zdolności podmiotowej wykonawców, dokonuje, co do zasady, pełnego badania wyłącznie wykonawcy, którego oferta została najpierw oceniona najwyżej, a następnie wybrana.

Powoduje to de facto niemożność zakwestionowania poprawności oceny wszystkich pozostałych ofert, a w konsekwencji formułowania zarzutów przez odwołującego sklasyfikowanego na dalszych pozycjach w stosunku do wykonawców sklasyfikowanych od pozycji drugiej w dół (zob. szerzej Skubiszak-Kalinowska I., Wiktorowska E., Prawo zamówień publicznych....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy