Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem eksperta

27 sierpnia 2018

NR 149 (Luty 2017)

Okres wykluczenia

0 44

Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r., nowelizującej Prawo zamówień publicznych, zmodyfikowane zostały regulacje dotyczące wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. 

Wśród licznych zmian dotyczących wykluczenia z postępowania wskazać należy wydzielenie, w ramach art. 24 ust. 7 Pzp, w którym zbiorczo uregulowano materię temporalnego obowiązywania, niektórych przesłanek eliminacyjnych przewidzianych w art. 24 ust. 1 oraz ust. 5 Pzp.

W kontekście analizowanego zagadnienia należy również zauważyć, że w wyniku nowelizacji wzrosła liczba przesłanek wykluczenia limitowanych czasowo, a także zwiększono spektrum metod wykorzystanych do wyznaczania okresu, w którym następuje wykluczenie.

Przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. regulacje Pzp dotyczące wykluczenia wykonawcy jedynie wyjątkowo odwoływały się do czynnika czasu, przy czym wyznaczenie okresu, w którym wykonawca podlegał eliminacji, nie stwarzało problemów. Wynikało to bezpośrednio z przyjętego sposobu zredagowania przepisów. Niektóre spośród nich termin rozpoczynający bieg okresu wykluczenia wiązały z dniem uprawomocnienia się wyroku (uchylony art. 24 ust. 1 pkt 10 i 11 Pzp, w którym posłużono się sformułowaniem: okres 1 roku od dnia uprawomocnienia się wyroku) lub dniem wszczęcia postępowania (uchylony art. 24 ust. 2a Pzp posługiwał się sformułowaniem: okres 3 lat przed wszczęciem postępowania). W efekcie wprowadzenia zmian precyzyjne wyznaczenie okresu, w którym wykluczeniu podlega wykonawca, może wywołać większe niż dotychczas problemy praktyczne.

Przesłanki wykluczenia limitowane czasowo

Artykuł 24 ust. 7 Pzp odwołuje się do niektórych spośród przesłanek wykluczenia. Znajdują się wśród nich zarówno przesłanki obligatoryjne (art. 24 ust. 1 Pzp), jak i fakultatywne (art. 24 ust. 5 Pzp).

Zestawienie tabelaryczne na str. 6 ukazuje, że ustawodawca przyjął trzy metody wyznaczenia terminu, do upływu którego następuje wykluczenie wykonawcy. Są nimi:

  1.  wskazanie konkretnego zdarzenia jako momentu początkowego oraz precyzyjne wskazanie okresu (liczby lat), w którym następuje wykluczenie;
  2.  odwołanie się do okresu (liczby lat) przewidzianego w orzeczeniu wydanym przez sąd;
  3.  wskazanie momentu początkowego w sposób ogólny oraz precyzyjne wskazanie okresu (liczby lat), w którym następuje wykluczenie.

Metody wyznaczenia okresu wykluczenia

Niezależnie od przyjętej metody wyznaczania terminu końcowego każdorazowo jego ustalenie wymaga wyznaczenia daty zdarzenia początkowego oraz dodania do niej odpowiedniej liczby lat.

Ważne!

Wprowadzając zmiany legislacyjne, całkowicie odstąpiono od liczenia okresu wykluczenia w tył (jak miało to miejsce np. w uchylonym art. 24 ust. 2a Pzp, w przypadku którego okres trzech lat liczono w tył, od dnia wszczęcia postępowania).

Obecnie ustawowo określone zdarzenie wyznacza moment rozpoczęcia biegu terminu, a datę końcową okresu, w którym następuje wykluczenie wykonawcy z postępowania, należy ustalić poprzez jej obliczenie.

W przypadku posłużenia się przez ustawodawcę pierwszą z wymienionych metod

Ważne!

precyzyjnie wskazanym momentem rozpoczynającym bieg okresu wykluczenia jest uprawomocnienie się orzeczenia albo uzyskanie przez decyzję przymiotu ostateczności.

Odwołanie się do tych zdarzeń upodabnia wskazaną metodę do wymienionej jako druga. Zastosowanie obu z nich skutkuje rozpoczęciem biegu okresu wykluczenia wraz z dniem uprawomocnienia się orzeczenia. Inne jest natomiast źródło wyznaczenia okresu (liczby lat), w którym następuje wykluczenie. W przypadku pierwszej metody jest nim bezpośrednio regulacja normatywna, z kolei w przypadku drugiej – indywidualny akt stosowania prawa.

Dzień uprawomocnienia się orzeczenia

Większość okresów wykluczenia rozpoczyna swój bieg od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. O uprawomocnieniu orzeczenia można mówić wówczas, gdy orzeczenie nie może być zmienione ani uchylone poprzez wniesienie środka odwoławczego lub zaskarżenia. Orzeczenie staje się prawomocne pierwszego dnia, w którym nie można co do niego wnieść środków odwoławczych lub zaskarżenia. Termin, w którym nastąpiło uprawomocnienie się orzeczenia, można odczytać z adnotacji o prawomocności, zamieszczanej przez sąd na orzeczeniu.

Uzyskanie prawomocności przez orzeczenie i stwierdzenie tej okoliczności przez sąd nie są zdarzeniami tożsamymi i – co ważne – w kontekście omawianego zagadnienia oddziela je upływ czasu. Niezbędne jest zatem zachowanie precyzji, by tych dwóch dat ze sobą nie pomylić, gdyż może skutkować to wadliwością decyzji o wykluczeniu wykonawcy z postępowania.

Ważne!

Dla prawidłowego wyeliminowania wykonawcy z postępowania równie istotne co wyznaczenie terminu rozpoczynającego okres wykluczenia jest określenie dnia kończącego  okres wykluczenia.

Dzień ten wyznacza granicę czasową, po nastąpieniu której wykluczenie wykonawcy nie będzie pozostawało w zgodności z regulacjami Pzp. Jeżeli orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego nie określa sposobu obliczania okresu wykluczenia wykonawcy z postępowania, zastosowanie znajdą regulacje art. 110–116 k.c. Zgodnie z art. 112 k.c. termin oznaczony w latach kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy