Rażące niedbalstwo jako przesłanka wykluczenia wykonawcy (1)

Jak udzielać zamówień

Rażące niedbalstwo należy do najbardziej nieostrych, a jednocześnie najdalej idących przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prawo zamówień publicznych wiąże z nim możliwość eliminacji wykonawcy w wypadku zarówno nienależytego wykonania wcześniejszego zamówienia, jak i wprowadzenia zamawiającego w błąd przy składaniu oświadczeń lub dokumentów. Granica między zwykłym niedbalstwem a jego kwalifikowaną postacią nie zawsze jest jednak oczywista, dlatego każda decyzja o wykluczeniu wymaga szczególnie ostrożnej i zindywidualizowanej oceny okoliczności sprawy. W artykule omówiono najważniejsze orzeczenia dotyczące pojęcia rażącego niedbalstwa oraz wskazano, jakie zachowania wykonawców mogą – lub nie mogą – uzasadniać zastosowanie art. 109 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Rażące niedbalstwo występuje jako przesłanka wykluczenia wykonawcy w dwóch przepisach 
ustawy – Prawo zamówień publicznych:

POLECAMY

  1. art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp – wykluczeniu z postępowania podlega wykonawca, który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, szczególnie gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał bądź nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów; 
  2. art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp – wykluczeniu z postępowania podlega wykonawca, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu albo kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który to wykonawca zataił te informacje bądź nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych środków dowodowych.  

Pojęcie to występuje również w innych aktach prawnych, np. w art. 827 § 1 Kodeksu cywilnego: Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie; w razie rażącego niedbalstwa odszkodowanie nie należy się, chyba że umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej lub zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności.
Należy również wskazać inne przepisy Kodeksu cywilnego: art. 757, art. 777 § 1, art. 788 § 1, art. 791 § 1, art. 801 § 1, art. 826 § 2, art. 849 § 2, art. 852, art. 855 § 4, art. 859 § 2, art. 981 § 1.

W artykule (w dwóch częściach) zostaną omówione orzeczenia dotyczące różnych zachowań lub zaniechań w związku ze stwierdzeniem lub z brakiem stwierdzenia przesłanki zaistnienia „rażącego niedbalstwa”. 

Przykład pierwszy: bezpodstawne wykluczenie z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Na wstępie należy wskazać wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 lutego 2023 r. (sygn. akt: KIO 373/23). Dotyczył on sytuacji, w której wykonawca – będąc przekonanym...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Przypisy