Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

18 lipca 2022

NR 204 (Lipiec 2022)

Sankcyjne podstawy wykluczenia – praktyka i wytyczne

0 300

Nowe samoistne podstawy wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia dotyczą zarówno rozporządzenia Rady Unii Europejskiej, jak i ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 835).

W dniu 9 kwietnia 2022 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE nr L 229 z 31 lipca 2014 r., s. 1), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Rady (UE) 2022/576 w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE nr L 111 z 8 kwietnia 2022 r., s. 1). 

POLECAMY

W art. 5k ust. 1 ww. rozporządzenia określono zakaz udzielania lub dalszego wykonywania wszelkich zamówień publicznych lub koncesji objętych zakresem dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, a także zakresem art. 10 ust. 1, 3, ust. 6 lit. a)–e), ust. 8–10, art. 11–14 dyrektywy 2014/23/UE, art. 7–8, art. 10 lit. b)–f) i lit. h)–j) dyrektywy 2014/24/UE, art. 18, art. 21 lit. b)–e) i lit. g)–i), art. 29–30 dyrektywy 2014/25/UE oraz art. 13 lit. a)–d), lit. f)–h) i lit. j) dyrektywy 2009/81/WE na rzecz lub z udziałem:

  1. obywateli rosyjskich lub osób fizycznych, lub prawnych, podmiotów lub organów z siedzibą w Rosji;
  2. osób prawnych, podmiotów lub organów, do których prawa własności bezpośrednio lub pośrednio w ponad 50% należą do podmiotu, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu; lub
  3. osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w imieniu albo pod kierunkiem podmiotu, o którym mowa w lit. a) lub b) niniejszego ustępu, w tym podwykonawców, dostawców lub podmiotów, na których zdolności polega się w rozumieniu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, jeśli przypada na nich ponad 10% wartości zamówienia.

Z kolei w dniu 16 kwietnia 2022 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 835). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych wyklucza się:

  1. wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisanego na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy; 
  2. wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r. poz. 593 i 655) jest osoba wymieniona w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisana na listę lub będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy; 
  3. wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106) jest podmiot wymieniony w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisany na listę lub będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy. 
     

Ważne

Wejście w życie ww. aktów prawnych nakłada na zamawiających nowe obowiązki związane z dostosowaniem treści m.in. ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji warunków zamówienia, a także z weryfikacją wykonawców pod kątem nowych podstaw wykluczenia z postępowania.  


Wytyczne Urzędu Zamówień Publicznych

W dniu 5 maja 2022 roku ukazały się wytyczne Urzędu Zamówień Publicznych dotyczące rozporządzenia i ustawy sankcyjnej w formie „Pytań i odpowiedzi”. Jak wskazano w wytycznych, podstawy wykluczenia określone w rozporządzeniu i ustawie sankcyjnej stanowią samoistne, obligatoryjne, dodatkowe w stosunku do przesłanek, o których mowa w art. 108 ustawy Pzp, podstawy wykluczenia wykonawców z udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.  
 

Ważne

Ze stanowiska Urzędu Zamówień Publicznych wynika, że obowiązek weryfikacji podstaw wykluczenia na podstawie rozporządzenia dotyczy wyłącznie postępowań o wartości równej lub przekraczających progi unijne, a obowiązek weryfikacji podstaw wykluczenia wynikających z ustawy dotyczy zarówno postępowań o wartości mniejszej niż progi unijne, jak i postępowań o wartości równej progom unijnym lub przekraczającej progi unijne. 


Zamawiający zobowiązany jest ponadto do weryfikacji podstaw wykluczenia wynikających z ustawy także w postępowaniach o wartości mniejszej niż 130 tysięcy złotych oraz w zamówieniach wyłączonych spod przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych.

Jak wskazano w wytycznych Urzędu Zamówień Publicznych, weryfikacja braku możliwości wykluczenia na podstawie przesłanek sankcyjnych – określonych zarówno w rozporządzeniu, jak i w ustawie – zamawiający może dokonać za pomocą wszelkich dostępnych podmiotowych środków dowodowych. Podmiotowym środkiem dowodowym służącym wykazaniu braku podstaw wykluczenia na obu ww. podstawach prawnych przykładowo może być: oświadczenie własne wykonawcy, odpis lub informacja z KRS lub CEIDG, roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe albo jego część, sprawozdanie zarządu z działalności jednostki albo jego część, informacja z Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. Przy czym wykonawcy mają obowiązek składania wraz z ofertą oświadczeń uwzględniających regulacje sankcyjne w ramach tzw. oświadczeń wstępnych, składanych na podstawie art. 125 ust. 1–2 ustawy Pzp. 

W postępowaniu o wartości równej progom unijnym lub przekraczającej progi unijne należy uwzględnić, że oświadczenie wstępne składane jest na formularzu JEDZ. Stąd w wypadku tych postępowań informacja o podstawach wykluczenia dotyczących przesłanek sankcyjnych wynikających z ustawy:

  • może zostać uwzględniona w Jednolitym Europejskim Dokumencie Zamówienia w części III – podstawy wykluczenia, w sekcji D – Inne podstawy wykluczenia, które mogą być przewidziane w przepisach krajowych państwa członkowskiego instytucji zamawiającej lub podmiotu zamawiającego (oprócz podstaw wykluczenia, o których mowa w art. 108 i ewentualnie w art. 109 ustawy Pzp),
  • ewentual...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy