Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdaniem eksperta

30 października 2018

NR 167 (Październik 2018)

Wadium w postępowaniach prowadzonych elektronicznie

0 15

W postępowaniach o udzielenie zamówienia o wartości równej progom unijnym lub większej, wszczętych od 18 października 2018 r., obowiązuje tzw. pełna elektronizacja. W takich zamówieniach wykonawcy muszą także zabezpieczyć „elektroniczną” ofertę wadium. Niezbędna jest więc analiza, czy w związku z elektronizacją zmieniają się też reguły wnoszenia wadium.

 

Przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1579 ze zm.) nie zawierają definicji wadium. Pod tym pojęciem rozumie się jednak określoną sumę pieniędzy lub odpowiednie zabezpieczenie zapłaty tej sumy, od których wniesienia zamawiający uzależnia dopuszczenie wykonawcy do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Obowiązek żądania przez zamawiającego wadium od wykonawców, w celu zabezpieczenia złożonej oferty, zachodzi – stosownie do art. 45 ust. 1 Pzp – w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, których wartość jest równa progom unijnym lub większa. W postępowaniach o wartości mniejszej od progów unijnych decyzja w tym zakresie należy do zamawiającego. 

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 8 Pzp zamawiający zamieszcza w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) wymagania dotyczące wadium. Ma prawo określenia podstawowych kwestii wiążących się z obowiązkiem wniesienia wadium, w tym:

  • wskazania kwoty wadium,
  • rachunku bankowego, na jaki wadium w formie pieniądza ma zostać wpłacone,
  • wskazanie sposobu złożenia wadium wnoszonego w formie innej niż pieniądz,
  • podania wymogów dotyczących wadium w formie innej niż pieniądz. 

Wykonawca ma możliwość wyboru formy, w jakiej wniesie wadium spośród form wymienionych w art. 45 ust. 6 Pzp. W praktyce najczęściej wybierana jest forma pieniądza bądź gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych, choć zdarzają się też przypadki wadium w postaci poręczeń, o których mowa w art. 45 ust. 6 pkt 2 i 5 Pzp. 

Wadium w pieniądzu

W przypadku wybrania przez wykonawcę formy wadium w postaci pieniądza wpłaca się je przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego. Dla dokonania przelewu w rozumieniu art. 45 ust. 7 Pzp niezbędne jest wystąpienie skutku w postaci uznania na rachunku odbiorcy (zamawiającego). Zlecenie zatem przez wykonawcę przelania odpowiedniej kwoty na wskazany przez zamawiającego rachunek przed upływem terminu składania ofert, w sytuacji gdy kwota ta zostanie zaksięgowana na rachunku zamawiającego po upływie terminu składania ofert, uznaje się za nieprawidłowe wniesienie wadium w formie pieniądza, skutkujące odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp (zob. np. wyrok KIO z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt: KIO 2584/17). 

Wadium – co należy podkreślić – powinno być wniesione przed upływem terminu składania ofert oznaczonego datą i godziną. Nie można natomiast żądać, aby było ono wniesione wcześniej. Co więcej, o prawidłowości wniesienia wadium w pieniądzu przed upływem terminu składania ofert nie przesądza fakt, czy do oferty załączono potwierdzenia jego wniesienia, czego niekiedy niestety zamawiający wymagają w SIWZ (np. w postępowaniach prowadzonych elektronicznie – skan przelewu potwierdzony za zgodność z oryginałem kwalifikowanym podpisem elektronicznym), gdyż decydujące znaczenie ma okoliczność, czy faktycznie środki pieniężne znalazły się w dyspozycji zamawiającego w wymaganym terminie.

Z orzecznictwa KIO

Wszelkie postanowienia SIWZ dotyczące załączania do oferty dowodów potwierdzenia wniesienia wadium (np. w formie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez wykonawcę) mają charakter zaleceń o charakterze formalnym, których niedopełnienie nie oznacza możliwości automatycznego uznania, że wadium nie zostało wniesione do upływu terminu składania ofert (zob. np. wyrok KIO 
z 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt: KIO 1390/16, zachowujący co do istoty aktualność).

Ważne!

Warto pamiętać, że nie ma możliwości wezwania wykonawcy do uzupełnienia wadium na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp. Przepis ten zobowiązuje bowiem zamawiającego do wezwania wykonawcy, ale tego, który nie złożył oświadczenia z art. 25a ust. 1 Pzp, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, gdy oświadczenia lub dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia, lub do udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Regulacja ta nie obejmuje więc dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium.

 

Wadium w formie gwarancji bankowej

W przypadku wadium w formie gwarancji bankowej należy uznać je za wniesione w sposób prawidłowy, jeżeli przed terminem składania ofert gwarancja znalazła się w posiadaniu zamawiającego (zob. art. 45 ust. 3 Pzp), dokument gwarantuje wypłatę kwoty w określonej przez zamawiającego wysokości (zob. art. 45 ust. 4 Pzp), zabezpiecza wypłatę wadium w okolicznościach wskazanych przez Pzp (zob. art. 46 ust. 4a i 5 Pzp), a także spełnia wymagani...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy