Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

10 grudnia 2018

NR 169 (Grudzień 2018)

Zatrzymanie wadium

0 31

Celem przepisu art. 46 ust. 4a Pzp jest ograniczenie możliwości dokonywania zmów przetargowych polegających na porozumieniu wykonawców prowadzącym do udzielenia zamówienia temu, kto zaoferuje najwyższą cenę. W orzecznictwie zwraca się uwagę na sankcyjny i dyscyplinujący wykonawców charakter instytucji zatrzymania wadium przez zamawiającego oraz konieczność oceny zaistnienia przesłanek zatrzymania wadium przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności danej sprawy.

Na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1986) zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 i 3a Pzp, z przyczyn leżących po jego stronie, nie złożył oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1 Pzp, pełnomocnictw lub nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez wykonawcę jako najkorzystniejszej. Zamawiający jest obowiązany do zatrzymania wadium niezależnie od formy, w jakiej zostało ono złożone. Zatrzymanie to jest bezterminowe. Zamawiający jest obowiązany zatrzymać wadium wraz z odsetkami tylko wówczas, gdy było ono przechowywane na oprocentowanym rachunku bankowym. 
Należy podkreślić, że art. 46 ust. 4a Pzp opiera się na zasadzie winy wykonawcy. Obowiązek zatrzymania wadium powstaje tylko w przypadku zawinionego działania. W każdym przypadku podlegają zatem badaniu przyczyny niewykonania wezwania, o którym mowa w art. 26 ust. 3 Pzp. 
Interpretacja art. 46 ust. 4a Pzp wymaga zatem uwzględnienia jego celu, który określony został na wstępie. 

W opinii sądów 

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt: P 47/11, Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że z wykluczenia wykonawcy nie można jednak wywodzić automatycznego obowiązku zatrzymania wadium. Zatrzymanie wadium nie jest dopuszczalne np. jeżeli uzyskanie określonych dokumentów zależało od zachowania osób trzecich. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego za nieuzupełnienie dokumentu obciążające wykonawcę powinno się uznawać dopiero działanie fraudem in lege, czyli celowe uzupełnienie dokumentu w sposób nieprawidłowy. 

Ważne!

Zatrzymanie wadium na podstawie art. 46 ust. 4a Pzp uzasadnia zatem tylko zawinione działanie wykonawcy polegające na celowym niewykonaniu wezwania zamawiającego do złożenia dokumentów i oświadczeń (lub nieuzupełnienia dokumentów i oświadczeń). Tym samym nie każde uchybienie może być kwalifikowane jako niewykonanie wezwania na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp. Obowiązek zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 4a Pzp nie zachodzi w przypadku, gdy niezłożenie przez wykonawcę żądanych przez zamawiającego dokumentów zgodnie z art. 26 ust. 3 Pzp było następstwem okoliczności, na które obiektywnie rzecz ujmując, przy dochowaniu należytej staranności, wykonawca nie miał i nie mógł mieć wpływu.

W wyroku z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt: I ACa 789/13, Sąd Apelacyjny w Białymstoku zwrócił natomiast uwagę, że do przyjęcia zawinienia wykonawcy konieczna jest jego całkowita bierność, umyślność i celowość oraz nasilenie złej woli w niepodporządkowaniu się wezwaniu zamawiającego.
W wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt: I ACa 275/14, Sąd Apelacyjny w Białymstoku zwrócił uwagę, że: poprzestanie na li tylko literalnym brzmieniu przepisu art. 46 ust. 4a Pzp prowadzi do pominięcia jego celu, polegającego na sankcjonowaniu nieuczciwych zachowań przedsiębiorców w toku postępowania przetargowego. U źródła nowelizacji dokonanej na mocy ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 171, poz. 1058) legła potrzeba przeciwdziałania zmowom wy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy