Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

17 września 2018

NR 166 (Wrzesień 2018)

Aktualność oświadczeń i dokumentów

0 212

Przepisy ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nakazywały, aby oświadczenia i dokumenty składane w postępowaniu o udzielenie zamówienia potwierdzały spełnianie warunków udziału i brak podstaw do wykluczenia najpóźniej na dzień, w którym upływał termin składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Ustawa nowelizująca wprowadziła regulację art. 26 ust. 1 Pzp, zgodnie z którą zamawiający przed udzieleniem zamówienia, którego wartość jest równa kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp lub przekracza je, wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp. Jednocześnie art. 25a ust. 1 Pzp nakazuje wykonawcy złożenie oświadczenia, że nie podlega wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału lub kryteria selekcji. 
Nowy stan prawny wymagał odpowiedzi na pytanie o aktualność orzecznictwa Izby ukształtowanego na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy. W początkowym okresie obowiązywania nowych przepisów został wyrażony pogląd opowiadający się za kontynuacją dotychczasowej linii orzeczniczej, zgodnie z którą oświadczenia i dokumenty składane zamawiającemu w wyniku wezwania dokonanego na podstawie art. 26 ust. 1 Pzp powinny być aktualne na dzień, w którym upływał termin składania wniosków lub ofert (wyrok z 8 marca 2017 r. sygn. akt: KIO 366/17). 

Ważne!

Izba wypracowała jednak jednolite stanowisko, w myśl którego dokumenty składane w wyniku wezwania zamawiającego w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 Pzp mają być aktualne na dzień złożenia, czyli mogą być wystawione po dacie składania ofert lub wniosków. 

W wyroku z 19 grudnia 2016 r., sygn. akt: KIO 2249/16, Izba uznała za błędne rozumowanie zasadzające się na tym, iż wykonawca zobowiązany jest legitymować się posiadaniem dokumentów według stanu obowiązującego w dniu składania ofert. KIO stanęła na stanowisku, że wykonawca może posługiwać się dokumentami odzwierciedlającymi stan po terminie składania ofert. 
Aktualność poszczególnych dokumentów została określona w rozporządzeniu w sprawie rodzajów dokumentów, gdzie podano jedynie dolne granice ich ważności. Rozporządzenie to wskazuje jedynie, kiedy najwcześniej może zostać wystawione takie zaświadczenie, nie reguluje natomiast kwestii, kiedy najpóźniej dokument może zostać sporządzony. Oznacza to, że 

Ważne!

nie można złożyć w celu potwierdzenia spełniania wymagań dokumentu starszego niż trzy miesiące przed upływem terminu składania ofert lub wniosków (w przypadku zaświadczenia z ZUS), ale dopuszczalne jest złożenie dokumentu bardziej aktualnego, tj. wystawionego po dacie składania ofert lub wniosków.

Uzasadnienie wyroków

Rozwinięciem wyżej przedstawionego rozumowania jest odwołanie się w wyroku z 9 marca 2017 r., sygn. akt: KIO 352/17, do intencji ustawodawcy unijnego przez przywołanie motywu 85 preambuły do dyrektywy klasycznej, zgodnie z którym 

Ważne!

istotne jest, by decyzje instytucji zamawiających opierały się na aktualnych informacjach, w szczególności jeśli chodzi o podstawy wykluczenia, z uwagi na to, że ważne zmiany mogą zachodzić dość szybko, np. w przypadku trudności finansowych, które sprawiałyby, że dany wykonawca staje się nieodpowiedni lub przeciwnie, z racji spłacenia w międzyczasie zaległych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. 

W wyroku tym wyrażono pogląd, że wymaganie, aby wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia, składając wraz z ofertą wstępne oświadczenie, jednocześnie dysponował kompletem dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań i brak podstaw wykluczenia nie później niż na dzień składania ofert lub wniosków, byłoby zaprzeczeniem celu nowelizacji Pzp, a także sprzeciwiałoby się intencjom ustawodawcy unijnego.  
Izba wskazała, że przedłożone, w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 Pzp, oświadczenia i dokumenty stanowią potwierdzenie okoliczności uprzednio wykazanych we wstępnym oświadczeniu, a przez fakt, że są aktualne na dzień ich złożenia, potwierdzają, że stan spełniania warunków udziału w postępowaniu przez wybranego wykonawcę i brak podstaw wykluczenia nie uległ zmianie i ma charakter ciągły.  
W wyroku z 19 października 2017 r., sygn. akt: KIO 2056/17, Izba również potwierdziła, że w obowiązującym stanie prawnym warunki udziału w postępowaniu oraz brak podstaw do wykluczenia muszą być spełnione już na dzień składania ofert lub wniosków i trwać przez całe postępowanie o udzielenia zamówienia publicznego. Natomiast dokumenty składane w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, o którym mowa w art. 26 ust. 1 lub 2 Pzp, mają być aktualne na dzień ich złożenia. 

Ważne!

KIO podkreśliła, że należy odróżnić pojęcie spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia od procedury dokumentowania tych okoliczności.

Prezentowany kierunek wykładni znajduje także uzasadnienie w treści art. 26 ust. 2f Pzp, który pozwala zamawiającemu, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia, na każdym etapie postępowania wezwać wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych oświadczeń czy dokumentów potwierdzających, że nie podlegają wykluczeniu, spełniają warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, a jeżeli zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio oświadczenia lub dokumenty nie są już aktualne – do złożenia aktualnych oświadczeń lub dokumentów. Zwrócono na to również uwagę w wyrokach z 19 października 2017 r., sygn. akt: KIO 2056/17, i z 9 m...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy