Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z orzecznictwa KIO

25 czerwca 2018

NR 164 (Czerwiec 2018)

Aktualność potwierdzona

0 222

W ocenie Izby wystarczające jest obecnie przedstawienie dokumentu aktualnego na dzień jego złożenia,  z datą po dniu składania wniosków, z poświadczeniem stanu faktycznego na dzień wystawienia dokumentu, o ile zachowuje on swą aktualność na dzień składania wniosków (ofert), rozumianą jako brak sprzeczności treściowej z oświadczeniem składanym wstępnie w ramach JEDZ. Tę interpretację, znaną z wcześniejszych wyroków, potwierdziła KIO podczas rozprawy o sygn. akt: 280/18 pod przewodnictwem Anny Kuszel-Kowalczyk.

Zamawiający prowadził w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na świadczenie usług zmian i utrzymania rozwiązań w ruchu kolejowym.

Zamawiający 5 lutego 2018 r. unieważnił postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp, jednocześnie zawiadamiając o wykluczeniu wykonawcy K. Do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło 14 lutego 2018 r. odwołanie tego wykonawcy, w którym zarzucono zamawiającemu naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 12 oraz 89 ust. 1 pkt 5 Pzp przez bezpodstawne wykluczenie odwołującego z postępowania i przyjęcie, iż nie wykazał on braku podstaw do wykluczenia z postępowania w zakresie niekaralności członków organu zarządzającego, nadzorczego oraz prokurentów, a także podmiotu zbiorowego zarówno dla samego wyko- nawcy K., jak i podmiotu B., użyczającego mu zasoby, i w konsekwencji uznania oferty przez niego złożonej za odrzuconą. Ponadto zarzucono zamawiającemu naruszenie art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp przez bezpodstawne uznanie, iż nie ma w tym postępowaniu ofert niepodlegających odrzuceniu, a przez to unieważnienie go.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia postępowania, dokonania ponownej oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w uzasadnieniu odwołania. Odwołujący podkreślił, że ma interes prawny we wniesieniu odwołania, ponieważ zaskarżona czynność zamawiającego narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, uniemożliwiając mu uzyskanie tego zamówienia. Ewentualne uwzględnienie odwołania może spowodować, że oferta odwołującego zostanie wybrana jako najkorzystniejsza. Bezpodstawne działanie zamawiającego uniemożliwia uzyskanie przez odwołującego przedmiotowego zamówienia. Oznacza to, że odwołujący w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy może ponieść szkodę.

Przedstawiając argumentację stanowiącą podstawę do wniesienia odwołania, K. wskazał, że 5 lutego 2018 r. otrzymał pismo zawierające informację o unieważnieniu postępowania. Podstawą do unieważnienia postępowania była okoliczność wskazana w art. 93 ust. 1 pkt 1 Pzp, tj. niezłożenie żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu. Jednocześnie zamawiający wskazał, że obaj wykonawcy, którzy złożyli oferty w tym postępowaniu (czyli zarówno odwołujący, który przedstawił najkorzystniejszą ofertę w odniesieniu do zawartych w SIWZ kryteriów oceny ofert, jak i drugi wykonawca, którego oferta przewyższała budżet zamawiającego), zostali wykluczeni de facto na tej samej podstawie. Złożyli oni dokumenty potwierdzające fakt niepodlegania wykluczeniu z uwagi na niekaralność w stosunku do członków organu zarządzającego, nadzorczego lub prokurenta, a także w stosunku do wykonawcy jako podmiotu zbiorowego, z datą ich wystawienia po upływie składania ofert, co powoduje – zdaniem zamawiającego – iż nie mogą one potwierdzić wskazanych okoliczności, co z kolei skutkuje koniecznością wykluczenia wykonawcy.

Po nowelizacji ustawy Pzp z 2016 r. obowiązek złożenia aktualnych dokumentów nie musi być równoznaczny z obowiązkiem złożenia dokumentów wystawionych przed upływem terminu składania ofert.

Termin składania ofert upływał 5 stycznia 2018 r. i w tym dniu K. złożył swoją ofertę. Zamawiający 19 stycznia 2018 r. wezwał odwołującego, którego oferta przedstawiała najkorzystniejszy bilans ceny i pozostałych kryteriów oceny ofert, do przedłożenia – na podstawie przepisu art. 26 ust. 3 Pzp – szeregu dokumentów, które nie zostały dołączone do oferty, w tym informacji z Krajowego Rejestru Karnego dla osób i firmy w zakresie zarówno dotyczącym samego wykonawcy, jak i podmiotu, na zasobach którego polega. Aktualne dokumenty zostały przez wykonawcę złożone w wyznaczonym terminie, przy czym wszystkie pochodzące z KRK opatrzone były datą po złożeniu ofert (stosownie 22 lub 23 stycznia 2018 r.), lecz przed datą wyznaczoną przez zamawiającego na uzupełnienie dokumentów (tj. 24 stycznia 2018 r.).

LAKONICZNE STWIERDZENIE

W tej sytuacji zamawiający uznał, iż dokumenty mające potwierdzić fakt niepodlegania wykluczeniu wystawione po dacie składania ofert nie potwierdzają tej okoliczności. Zamawiający w żaden sposób nie umotywował swojej decyzji prócz lakonicznego stwierdzenia złożenia dokumentów wystawionych po dacie składania ofert. W tej sytuacji odwołujący mógł domyślać się jedynie, że zamawiający, zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej w stanie prawnym sprzed nowelizacji, stoi na stanowisku, iż dokumenty z KRK z datą wystawienia po upływie terminu składania ofert mogą nie potwierdzać faktu skazania w stosunku do osób i podmiotów, dla których ewentualne zatarcie skazania nastąpiłoby w okresie pomiędzy datą składania ofert a datą wyznaczoną na ich składanie.

Takie stanowisko po zmianie przepisów nie ma już racji bytu. Odwołujący wskazuje, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu ma przepis art. 26 ust. 3 Pzp, zgodnie z którym: jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, oświadczenia lub dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia, lub do udzielania wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia, lub udzielenia wyjaśnień oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

Ważne!

Dodajmy, że treść art. 26 ust. 3 Pzp koresponduje ściśle z treścią przepisu art. 26 ust. 1 Pzp, który również odnosi się do składania dokumentów w toku postępowania (czyli już po upływie terminu składania ofert) i wyraźnie odwołuje się do tego, aby jako aktualne przyjmować wszystkie dokumenty wystawione przed upływem daty wyznaczonej przez zamawiającego. Jeśli zatem przyjąć, iż obecnie zasadą jest to, że aktualność dokumentów odnoszących się do potwierdzenia niepodlegania wykluczeniu została przez ustawodawcę ustalona w taki sposób, iż za aktualne uznaje się dokumenty wystawione nie wcześniej niż trzy lub sześć miesięcy przed upływem terminu składania ofert, najpóźniejszą zaś datą ich wystawienia ma być data przypadająca po upływie terminu składania ofert.

 Brak obecnie jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, że ważność dokumentów jest interpretowana inaczej. Odwołujący przywołał również orzecznictwo Izby dotyczące spornego zagadnienia, a ponadto powołał stanowisko doktryny, podnosząc, że wyraźnie wskazuje ono na okoliczność, iż po nowelizacji ustawy Pzp z 2016 r. obowiązek złożenia aktualnych dokumentów nie musi być równoznaczny z obowiązkiem złożenia dokumentów wystawionych przed upływem terminu składania ofert. W komentarzach eksperci stwierdzają: Do wejścia w życie przepisów nowelizacji z 22 czerwca 2016 r. dokumenty przedstawione przez wykonawców w wyniku wezwania ich do uzupełnienia powinny były potwierdzać spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub spełnianie przez oferowane dostawy, usługi czy roboty budowlane wymagań zamawiającego w dniu, w którym upłynął termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub termin składania ofert. Po nowelizacji przepis nie nakłada takiego obowiązku. Uzupełniane oświadczenia oraz dokumenty powinny być aktualne na dzień ich złożenia.

USTALENIA KIO

Zamawiający przedłożył pisemną odpowiedź na odwołanie i wniósł o oddalenie odwołania, przedstawiając stosowną argumentację. Po przeprowadzeniu rozprawy KIO ustaliła, że przedstawiony przez strony postępowania stan faktyczny sprawy nie jest pomiędzy nimi sporny i jest zgodny z dokumentacją. Uporządkowała też następujące po sobie czynności i ich skutki. Oto zgodnie z rozdziałem XII pkt 1–7 specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający zobowiązał wykonawców do złożenia aktualnego na dzień składania ofert oświadczenia stanowiącego potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz że spełnia warunki udziału w postępowaniu – w formie jednolitego dokumentu, określając jednocześnie zakres podmiotowy i przedmiotowy tego dokumentu.

Intencją ustawodawcy była ocena sytuacji podmiotowej wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia na podstawie jak najbardziej aktualnych informacji.

W tym samym rozdziale XII SIWZ zamawiający, na podstawie art. 26 ust. 2f Pzp, wezwał wykonawców do złożenia wraz z ofertą, w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia, informacji z KRK w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt. 13 lit. a–c, 14 i 21 Pzp, z wyłączeniem w zakresie przestępstwa określonego w art. 24 ust. 1 pkt 13 lit. d Pzp oraz odnośnie do skazania za wykroczenie na karę aresztu, w zakresie określonym przez zamawiającego na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 5 i 6 Pzp, wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert.

W związku z niezłożeniem wraz z ofertą m.in. tej informacji zamawiający 19 stycznia 2018 r. wezwał odwołującego – na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp – do uzupełnienia tych dokumentów w odniesieniu do firmy odwołującego oraz urzędujących członków organu zarządzającego, a także organu nadzorczego, ponadto w odniesieniu do firmy B. oraz urzędujących członków organu zarządzającego i prokurentów tej firmy, na której zdolnościach odwołujący polegał w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu. Termin wyznaczony przez zamawiającego na uzupełnienie przedmiotowych dokumentów upływał 24 stycznia 2018 r. Odwołujący w ślad za pismem z 23 stycznia 2018 r. złożył wszystkie wymagane dokumenty/informacje z KRK (fakt niekwestionowany przez strony). Nosiły one datę wystawienia 22 i 23 stycznia 2018 r., czyli zostały wystawione po upływie terminu składania ofert przypadającym 5 stycznia 2018 r.

Ważne!

Zamawiający 5 lutego 2018 r. zawiadomił odwołującego o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 93  ust. 1 pkt 1 Pzp, w związku z faktem, że nie złożono w postępowaniu żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu oraz o wykluczeniu odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 12 Pzp i uznaniu jego oferty jako odrzuconej z uwagi na treść art. 89 ust. 1 pkt 5 Pzp. Jako podstawę faktyczną wykluczenia podał, że złożone w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacje z KRK zostały wystawione 22 stycznia 2018 r. (dla firmy B.) oraz 23 stycznia 2018 r. (dla firmy K.), w związku z tym przedstawione dokumenty nie potwierdzają braku podstaw do wykluczenia z postępowania na dzień składania ofert.

NARUSZENIE PRZEPISÓW

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów powołanych w odwołaniu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik postępowania, w związku z powyższym, zgodnie z art. 192 ust. 2 Pzp, uwzględnia odwołanie. W ocenie KIO na aprobatę zasługuje argumentacja przedstawiona w odwołaniu. Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sporu jest ustalenie, czy dokument informacj...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy