Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

25 czerwca 2018

NR 163 (Maj 2018)

Dokumenty w procedurze odwróconej

517

Zgodnie z art. 25a ust. 1 Pzp do oferty wykonawca dołącza aktualne na dzień składania ofert oświadczenie w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. 

Informacje zawarte w oświadczeniu stanowią wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, o których mowa w art. 51 ust. 2, art. 57 ust. 3 i art. 60d ust. 3 Pzp. Jeżeli wartość zamówienia jest równa kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp lub przekracza je, wykonawca składa oświadczenie w formie jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (JEDZ). „Wstępność” oświadczenia, o którym mowa w art. 25a Pzp, w tym JEDZ, należy rozumieć w ten sposób, że w składanym oświadczeniu wykonawca wstępnie zapewnia, że spełnia warunki udziału w postępowaniu i nie podlega wykluczeniu oraz że będzie w stanie, na żądanie i bez zwłoki, przedstawić zaświadczenia i inne rodzaje dowodów w formie dokumentów1 potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw wykluczenia. 

Przepisy art. 25a ust. 1 i 2 Pzp odnoszą się do „procedury odwróconej”, uregulowanej w art. 24aa ust. 1 Pzp. Zgodnie z art. 24aa ust. 1 Pzp zamawiający może w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego najpierw dokonać oceny ofert, a następnie zbadać, czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, o ile taka możliwość została przewidziana w specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub w ogłoszeniu o zamówieniu.

Przepis art. 24aa ust. 1 Pzp stanowi przeniesienie do Prawa zamówień publicznych przepisu art. 56 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE (W procedurach otwartych instytucje zamawiające mogą podjąć decyzje o rozpatrzeniu ofert przed sprawdzeniem, że nie ma podstaw wykluczenia, i przed weryfikacją spełnienia kryteriów kwalifikacji, zgodnie z przepisami art. 57–64. Jeżeli instytucje zamawiające korzystają z tej możliwości, zapewniają, by sprawdzenie niewystępowania podstaw wykluczenia i weryfikacja spełnienia kryteriów kwalifikacji przebiegały w sposób bezstronny i przejrzysty, tak aby żadnego zamówienia nie udzielono oferentowi, który powinien był zostać wykluczony na podstawie art. 57 lub który nie spełnia kryteriów kwalifikacji określonych przez instytucję zamawiającą. Państwa członkowskie mogą wyłączyć stosowanie procedury opisanej w akapicie pierwszym wobec określonych rodzajów zamówień lub w konkretnych okolicznościach lub ograniczyć jej stosowanie do takich rodzajów zamówień lub okoliczności). 

W procedurze odwróconej ustalenie, którego wykonawcy oferta została oceniona jako najkorzystniejsza (została najwyżej oceniona) nie oznacza, że z tym wykonawcą zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego. Umowę w sprawie zamówienia publicznego zawiera się bowiem z wykonawcą, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza. Użyte w art. 24aa ust. 1 pojęcie wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, nie jest tożsame z pojęciem wykonawcy, którego ofertę wybrano jako najkorzystniejszą. 

Pojęcie wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, jest natomiast tożsame z użytym w art. 26 ust. 1 i 2 Pzp pojęciem wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona. Oferta, która została oceniona jako najkorzystniejsza (oferta, która została najwyżej oceniona) to oferta, która po dokonaniu oceny ofert przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny lub kosztu i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego lub która najlepiej spełnia kryteria inne niż cena lub koszt, gdy cena lub koszt jest stała albo oferta z najniższą ceną lub kosztem, gdy jedynym kryterium oceny jest cena lub koszt. Ofertą najkorzystniejszą jest natomiast oferta, która została oceniona jako najkorzystniejsza, a następnie wybrana jako najkorzystniejsza. 

W procedurze odwróconej

Użyte w art. 26 ust. 1 i 2 Pzp wyrażenie zamawiający przed udzieleniem zamówienia nie oznacza, że zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, po wyborze najkorzystniejszej oferty, a przed udzieleniem zamówienia (podpisaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego).

Użyte w art. 26 ust. 1 i 2 Pzp wyrażenie zamawiający przed udzieleniem zamówienia (…), wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona należy natomiast odnieść do sytuacji, gdy po ocenie ofert, a przed wyborem najkorzystniejszej oferty, a tym samym przed udzieleniem zamówienia, zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, 
do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni (5 dni), terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp. W trybie przetargu nieograniczonego wybór najkorzystniejszej oferty nie może bowiem nastąpić przed stwierdzeniem, czy wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, spełnia warunki udziału w postępowaniu, nie podlega wykluczeniu z postępowania, a oferowane przez tego wykonawcę dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego. 

Jeżeli w procedurze odwróconej – po ustaleniu, którego wykonawcy oferta została oceniona jako najkorzystniejsza – zamawiający stwierdzi, że oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu lub w stosunku do tego wykonawcy będą zachodzić przesłanki wykluczenia, zamawiający odpowiednio odrzuca ofertę lub wyklucza wykonawcę z postępowania. Sam fakt oceny oferty wykonawcy nie niesie jeszcze ze sobą żadnych konsekwencji prawnych, a w szczególności nie wiąże w żaden sposób zamawiającego.

Procedura odwrócona polega na tym, że zamawiający w pierwszej kolejności dokonuje badania złożonych ofert w zakresie przesłanek odrzucenia oferty, a następnie dokonuje oceny ofert niepodlegających odrzuceniu na podstawie opisu kryteriów oceny ofert i wag tych kryteriów oraz sposobu oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Jeżeli zamawiający w postępowaniu żądał wadium, w pierwszej kolejności dokonuje sprawdzenia, czy wykonawca wniósł wadium. Jeżeli wykonawca nie wniósł wadium lub wadium zostało wniesione w sposób nieprawidłowy, zamawiający odrzuca ofertę tego wykonawcy na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp. Oferta odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b Pzp nie podlega badaniu w zakresie pozostałych przesłanek odrzucenia oraz ocenie.

W procedurze odwróconej w toku badania ofert zamawiający nie dokonuje natomiast badania, czy oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego. Zamawiający żąda oświadczeń lub dokumentów potwierdzających spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań przez niego określonych (oświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2), tylko od wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona (zob. art. 26 ust. 1 i 2 Pzp). 

Oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, należy rozpatrywać jako kwalifikowaną formę potwierdzenia zgodności oferowanego świadczenia z wymaganym przez zamawiającego. Oznacza to, że zadeklarowana przez wykonawcę treść oferty musi znaleźć potwierdzenie w dokumentach składanych przez wykonawcę w celu potwierdzenia spełniania przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego. W konsekwencji brak takiego potwierdzenia również jest podstawą do odrzucenia oferty jako niezgodnej z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia. 

Kryterium rozróżniającym i decydującym o odmiennej kwalifikacji oświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, jest cel ich składania oraz zakres informacji wynikający z ich treści. W praktyce mogą jednak wystąpić trudności przy kwalifikacji niektórych dokumentów przedmiotowych, jako odnoszących się bezpośrednio do treści oferty w rozumieniu art. 87 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp. Biorąc pod uwagę dosłowną treść art. 87 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp, można by uznać, że każdy dokument dookreślający treść oświadczenia woli wykonawcy (treść oferty) jest jednocześnie dokumentem, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, ponieważ potwierdza, że oferowana dostawa, usługa lub robota budowlana spełnia wymagania określone przez zamawiającego. Takie rozumowanie jest jednak niezgodne z art. 87 ust. 1 Pzp, który zakazuje jakichkolwiek zmian w treści oferty, z wyjątkiem okoliczności wskazanych w dalszych jednostkach redakcyjnych tego artykułu.

Należy przyjąć, że art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp dotyczą zagadnień różnych. Jeżeli oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, są składane w celu potwierdzenia, że oferowane przez wykonawcę dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego, wyjaśnianie treści tych oświadczeń i dokumentów następuje na podstawie art. 26 ust. 4 Pzp. Jeżeli oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 Pzp, są składane w celu dokonania oceny ofert, stanowią treść oferty, a wyjaśnianie ich treści następuje na podstawie art. 87 ust. 1 Pzp. 

Aktualność oświadczeń i dokumentów 

Użyte w art. 26 ust. 1 i 2 Pzp sformułowanie: wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni (5 dni), terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 oznacza, że składane przez tego wykonawcę oświadczenia lub dokumenty, co do zasady, muszą potwierdzać wstępne oświadczenie wykonawcy o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw wykluczenia, zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w art. 25a Pzp, w tym w JEDZ. 

W opinii „Dokumenty na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do wykluczenia (…)”X Urząd Zamówień Publicznych zwraca uwagę, że: oświadczenia lub dokumenty „aktualne” to takie, które oddają rzeczywistość w momencie ich złożenia, innymi słowy potwierdzają okoliczność, co do której wykonawca wcześniej złożył wstępne oświadczenie i która obecnie (w czasie teraźniejszym) występuje. Wezwanie zamawiającego o przedłożenie oświadczenia lub dokumentu implikuje odpowiedź wykonawcy, która ma być w czasie teraźniejszym prawdziwa i potwierdzać prawdziwe okoliczności – adekwatnie do całego toku postępowania.

W ocenie Urzędu Zamówień Publicznych: Oświadczenia lub dokumenty powinny potwierdzać, że „teraz” (w czasie teraźniejszym) stan faktyczny jest taki, o jakim zaświadcza dokument. Złożenie przez wykonawcę takiego oświadczenia lub dokumentu wskazuje, że ten stan, o którym zaświadcza dane oświadczenie lub dokument, nie uległ zmianie od dnia składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Oznacza to, że w procedurze odwróconej oświadczenia i dokumenty składane na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 1 i 2 Pzp, muszą potwierdzać spełnianie warunków udziału w postępowaniu oraz brak podstaw wykluczenia na dzień złoż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy