Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

25 czerwca 2018

NR 164 (Czerwiec 2018)

Dokumenty w procedurze odwróconej (2)

0 359

Zgodnie z art. 25a ust. 1 Pzp do oferty wykonawca dołącza aktualne na dzień składania ofert oświadczenie w zakresie wskazanym przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Kontynuując prezentację opinii w tej kwestii, zapoczątkowaną w majowym numerze „Monitora Zamówień Publicznych”, odnieśmy się do aktualności polis i dokumentów finansowych.

AKTUALNOŚĆ POLISY OC

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt: KIO 707/17, Krajowa Izba Odwoławcza nie zgodziła się ze stanowiskiem odwołującego, że aktualna treść art. 26 ust. 3 Pzp pozwala uznać, iż ustawodawca zrezygnował z wymogu, aby składane na wezwanie zamawiającego oświadczenia i dokumenty potwierdzały spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu na dzień, w którym upłynął ter- min składania ofert. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej: także w aktualnym stanie prawnym wykonawca nadal jest zobowiązany wykazać – pod rygorem wykluczenia z postępowania – spełnienie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, co potwierdza swoim zapewnieniem w dokumencie JEDZ i w odrębnych oświadczeniach pisemnych załączonych do oferty, i taki stan musi się utrzymywać aż do zawarcia umowy. Zmia- na brzmienia art. 26 ust. 3 Pzp ma jedynie taki skutek, że dokumenty uzupełniane przez wykonawców na wezwanie z art. 26 ust. 3 Pzp mogą być wystawione z datą bieżącą, ale jednocześnie w swojej treści mają potwierdzać spełnianie warunku przez wykonawcę na dzień złożenia oferty.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 25a ust. 1 Pzp, do którego odwołuje się art. 26 ust. 3 Pzp, dokument JEDZ jest oświadczeniem wykonawcy mającym stanowić wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu. Oświadczenie to dotyczy stanu rzeczywistego z dnia składania ofert, ponieważ przepis ten jednoznacznie stanowi o spełnianiu warunków, a nie ich możliwym hipotetycznym spełnieniu w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przykładowo na dzień wezwania do złożenia dokumentów potwierdzających wymagane warunki. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie można zatem przepisu art. 26 ust. 1 Pzp oraz art. 26 ust. 3 Pzp i „aktualności” wymaganych dokumentów interpretować w oderwaniu od złożonego oświadczenia.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że: wprowadzenie rozwiązania, opierającego się na oświadczeniu wykonawcy zawartym w JEDZ, bez wątpienia miało na celu odformalizowanie postępowania i zwolnienie wykonawców od kompletowania dokumentów na potrzeby każdego postępowania o udzielenie zamówienia, o które ubiega się wykonawca, jednakże wykonawca wezwany jest zobowiązany potwierdzić stosowne fakty, których dotyczy oświadczenie, wymaganymi w postępowaniu dokumentami o treści korespondującej z terminem składania ofert. Na powyższe wskazuje także – wbrew interpretacji odwołującego – powoływany w odwołaniu przez tego wykonawcę wyrok KIO 2249/16.

Celem ustawodawcy było odformalizowanie i uproszczenie procedur przetargowych przez zmniejszenie wymagań formalnych po stronie wykonawców polegających na braku konieczności składania wraz z ofertą wszystkich dokumentów i oświadczeń, potwierdzających spełnianie wymagań i brak podstaw wykluczenia.

Zmiana brzmienia art. 26 ust. 3 Pzp ma jedynie taki skutek, że dokumenty uzupełniane przez wykonawców na wezwanie z art. 26 ust. 3 Pzp mogą być wystawione z datą bieżącą, ale jednocześnie w swojej treści mają potwierdzać spełnianie warunku przez wykonawcę na dzień złożenia oferty.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę na art. 26 ust. 2f Pzp, zgodnie z którym – jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia – zamawiający może na każdym etapie postępowania wezwać wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych oświadczeń czy dokumentów potwierdzających, iż nie podlegają wykluczeniu, spełniają warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, a jeżeli zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio oświadczenia lub dokumenty nie są już aktualne – do złożenia aktualnych oświadczeń lub dokumentów.

 

Ważne!

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej w przypadku takiego dokumentu jak polisa OC wykonawca dla udokumentowania spełniania warunku mógł przedstawić inny dokument ubezpieczeniowy, jednak dotyczący ochrony ubezpieczeniowej od 4 stycznia 2017 r. (dnia składania oferty) lub dokument potwierdzający ciągłość takiej ochrony. Aneks obowiązujący od 16 marca 2017 r. nie stanowi potwierdzenia ciągłości ochrony ubezpieczeniowej od 4 stycznia 2017 r.

 Krajowa Izba Odwoławcza zgodziła się również z zamawiającym, że certyfikat do polisy OC wraz z późniejszymi aneksami nie mógł być uznany za potwierdzający spełnienie warunku udziału w postępowaniu na dzień 4 styczna 2017 r. czy na dzień 8 lutego 2017 r., ponieważ nie jest to dokument ubezpieczeniowy, mogący zastąpić – na podstawie art. 26c – polisę OC lub aneks do takiej polisy.

AKTUALNOŚĆ INFORMACJI O ZDOLNOŚCI KREDYTOWEJ

W wyroku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt: KIO 352/17, Krajowa Izba Odwoławcza za niezasadną uznała natomiast argumentację odwołującego, że złożenie informacji z banku z datą 9 stycznia 2017 r., tj. po terminie składania i otwarcia ofert, może wskazywać że na dzień składania ofert warunek nie został spełniony. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w tzw. procedurze odwróconej, a zgodnie z tą procedurą zamawiający w pierwszej kolejności dokonuje oceny ofert pod kątem przesłanek odrzucenia oraz kryteriów oceny ofert, a następnie bada, czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza, nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu.

Dokonując oceny podmiotowej wykonawcy, zamawiający opiera się na informacjach zawartych w dokumentach JEDZ, które stanowią wstępne potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw wykluczenia, a następnie, przed udzieleniem zamówienia, wzywa wykonawcę, którego oferta została oceniona najwyżej, do przedłożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej dokumenty składane w wyniku wezwania zamawiającego w trybie art. 26 ust. 1 Pzp mają być aktualne na dzień złożenia tych oświadczeń lub dokumentów, co oznacza, że mogą być one wystawione po dacie składania ofert, gdyż stan spełnienia warunków i niepodlegania wykluczeniu musi być utrzymany również na moment ich złożenia.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej za przyjęciem takiego stanowiska przemawia przede wszystkim cel wprowadzenia w przepisach Pzp regulacji, zgodnie z którą wykonawcy nie mają obowiązku składania wraz z ofertą dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw do wykluczenia. KIO zwróciła uwagę, że celem ustawodawcy było odformalizowanie i uproszczenie procedur przetargowych przez zmniejszenie wymagań formalnych po stronie wykonawców polegających na braku konieczności składania wraz z ofertą wszystkich dokumentów i oświadczeń, potwierdzających spełnianie wymagań i brak podstaw wykluczenia. Oznacza to, że zamawiający dokonuje oceny spełniania wymagań wyłącznie na podstawie dostarczonych dokumentów JEDZ, które zgodnie z art. 25a ust. 1 Pzp stanowią wstępne potwierdzenie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu i kryteria selekcji nie później niż na dzień składania ofert, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku tzw. procedury odwróconej zamawiający ocenia dokumenty JEDZ tylko takiego wykonawcy, którego ofertę oceniono jako najkorzystniejszą.
To zatem rolą dokumentu JEDZ jest potwierdzenie spełniania warunków i braku podstaw wykluczenia na moment upływu terminu składania ofert.

Istotne jest, by decyzje instytucji zamawiających opierały się na aktualnych informacjach, w szczególności jeśli chodzi o podstawy wykluczenia, z uwagi na to, że ważne zmiany mogą zachodzić dość szybko.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej dokumenty składane w wyniku wezwania zamawiającego w trybie art. 26 ust. 1 Pzp mają być aktualne na dzień złożenia tych oświadczeń lub dokumentów, co oznacza, że mogą być one wystawione po dacie składania ofert.

Ważne!

Przedłożone w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 Pzp dokumenty i oświadczenia stanowią jedynie potwierdzenie okoliczności uprzednio wykazanych w dokumentach JEDZ, a przez fakt, że przedłożone dokumenty są aktualne na dzień ich złożenia, potwierdzają, że stan spełniania warunków udziału w postępowaniu przez wybranego wykonawcę i brak podstaw wykluczenia nie uległ zmianie i ma charakter ciągły. Zdaniem KIO wymaganie, aby wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia, składając wraz z ofertą dokument JEDZ, jednocześnie dysponował kompletem dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań i brak podstaw wykluczenia nie później niż na dzień składania ofert, byłoby zaprzeczeniem celu nowelizacji ustawy, jakim było odformalizowanie i uproszczenie procedur przetargowych.

 Przyjęte przez KIO stanowisko znajduje także uzasadnienie w art. 26 ust. 2f Pzp, który zezwala zamawiającemu na każdym etapie postępowania wezwać wykonawców do złożenia wszystkich lub niektórych oświadczeń czy dokumentów potwierdzających, że nie podlegają wykluczeniu, spełniają warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, a jeżeli zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio oświadczenia lub dokumenty nie są już aktualne – do złożenia aktualnych oświadczeń lub dokumentów. KIO zwróciła uwagę, że również ustawodawca unijny przykłada dużą wagę do oceny spełniania wymagań i braku podstaw wykluczenia według stanu aktualnego, bieżącego. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, poz. 85 preambuły, wskazano m.in.: istotne jest, by decyzje instytucji zamawiających opierały się na aktualnych informacjach, w szczególności jeśli chodzi o podstawy wykluczenia, z uwagi na to, że ważne zmiany mogą zachodzić dość szybko, np. w przy- padku trudności finansowych, które sprawiałyby, że dany wykonawca staje się nieodpowiedni, lub przeciwnie, z racji spłacenia w międzyczasie zaległych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Odnosząc się do określonego w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz. U. z 2016 r., poz. 1126), okresu ważności dokumentów składanych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że prawodawca, określając terminy ważności tych dokumentów, podał jedynie dolną granicę ich ważności. W przypadku informacji z b...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy