Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

22 sierpnia 2018

NR 150 (Marzec 2017)

Nowa ustawa o prokuratorii generalnej RP i nowe obowiązki zamawiających

0 287

Uprawnienia utworzonej w dniu 1 stycznia 2017 r. Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej są zdecydowanie szersze niż kompetencje jej poprzedniczki, tj. Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Od dnia 1 lipca 2017 r. działalność Prokuratorii Generalnej będzie dodatkowo wpływać na prawa i obowiązki niektórych zamawiających.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. utraciła moc ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1313 z późn. zm.), zwana dalej starą ustawą o PGSP, w życie weszła natomiast nowa ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U., poz. 2261), zwana dalej ustawą o PGRP. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej przejęła obowiązki Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Struktura i zadania

Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej ma stać na straży praw i interesów Rzeczypospolitej Polskiej, w tym praw i interesów Skarbu Państwa oraz mienia państwowego nienależącego do Skarbu Państwa. Pracami Prokuratorii Generalnej kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej, obsługę zaś Prokuratorii Generalnej i jej Prezesa zapewnia Urząd Prokuratorii Generalnej, w którym mogą być zatrudnieni m.in. radcowie Prokuratorii Generalnej.

Zadania Prokuratorii Generalnej, zgodnie z ustawą o PGRP, zostały rozbudowane względem dotychczasowych kompetencji Prokuratorii Generalnej obejmujących głównie zastępstwo procesowe Skarbu Państwa. Powyższa rozbudowa kompetencji sprowadza się zarówno do nowego rodzaju spraw, którymi Prokuratoria Generalna ma w myśl nowych przepisów się zajmować, jak i kategorii obsługiwanych przez nią podmiotów.

Choć wśród dotychczasowych zadań Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa teoretycznie mieściło się także wydawanie opinii prawnych, ustawa o PGRP istotnie zmienia charakter powyższych opinii.

Ważne!

Dla podmiotów reprezentujących Skarb Państwa od dnia 1 lipca 2017 r. obowiązkowe będzie uzyskanie opinii prawnej Prokuratorii Generalnej:

  • o projektach umów, ugód oraz jednostronnych czynności prawnych dokonywanych przez Skarb Państwa, jeżeli wartość przedmiotu czynności prawnej przekraczać będzie kwotę 100 mln zł, a także
  • w przedmiocie wzoru umowy, istotnych postanowień umowy, ogólnych warunków umowy lub projektu umowy zawieranych na podstawie ustawy – Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość zamówienia przekraczać będzie kwotę 100 000 000 zł.

    Zmiana, która zacznie obowiązywać od dnia 1 lipca 2017 r., będzie dotyczyła wykonywania zastępstwa przed sądami powszechnymi, polubownymi i Sądem Najwyższym przez Prokuratorię Generalną także wobec innych niż Skarb Państwa państwowych osób prawnych, osób prawnych z udziałem Skarbu Państwa, a także osób prawnych z udziałem państwowych osób prawnych, które to zastępstwo w określonych przypadkach będzie obowiązkowe.

    Według starej ustawy o PGSP Prokuratoria nie wykonywała zastępstwa procesowego państwowych osób prawnych (art. 4 ust. 5 pkt 1 starej ustawy o PGSP). Jedynie w drodze wyjątku, na polecenie Prezesa Rady Ministrów przejmowała zastępstwo procesowe państwowej osoby prawnej zajmującej się realizacją zadań publicznych z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, nauki, oświaty i wychowania lub szkolnictwa wyższego, jeżeli wymagała tego ochrona ważnych praw i interesów dotyczących mienia państwowego (art. 8c ust. 1 starej ustawy o PGSP).

    Umowy, ugody, jednostronne czynności prawne

    Konieczność zwrócenia się przez podmiot reprezentujący Skarb Państwa o opinię prawną Prokuratorii Generalnej, wskazaną w art. 18 ust. 1 ustawy o PGRP o projekcie umowy, ugody oraz jednostronnej czynności prawnej (np. odstąpieniu lub wypowiedzeniu umowy czy też udzieleniu pełnomocnictwa) dokonywanej przez Skarb Państwa, wystąpi, jeżeli wartość przedmiotu czynności prawnej przekraczać będzie kwotę 100 000 000 zł.

    Ważne!

    Wniosek o wydanie opinii prawnej przedkładany jest Prokuratorii Generalnej nie później niż na 15 dni, a w uzgodnieniu z Prezesem Prokuratorii Generalnej nie później niż na cztery dni przed planowanym dokonaniem czynności prawnej.

    Opinie Prokuratoria Generalna wydaje w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, nie później jednak niż w dniu poprzedzającym dzień dokonania planowanej czynności prawnej. Niewydanie w tym terminie opinii przez Prokuratorię Generalną jest równoznaczne z brakiem zastrzeżeń Prokuratorii Generalnej do opiniowanej czynności prawnej.

    Zastępstwo procesowe

    Prokuratoria Generalna będzie mogła wykonywać zastępstwo:

    • innych niż Skarb Państwa państwowych osób prawnych,
    • osób prawnych z udziałem Skarbu Państwa,
    • osób prawnych z udziałem państwowych osób prawnych.

    W praktyce będzie to mogło dotyczyć np. spółek z udziałem Skarbu Państwa będących zamawiającymi zgodnie z Pzp.

    Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, osoby prawne, których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna, mając na względzie przedmiot działalności osoby zastępowanej, znaczenie prowadzonej działalności dla interesów Rzeczypospolitej Polskiej, zapewnienie ochrony praw i interesów osób zastępowanych, zasady prawa konkurencji oraz poszanowanie praw akcjonariuszy mniejszościowych.

    Zastępstwo osób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o PGRP Prokuratoria Generalna będzie wykonywać do zakończenia sprawy przed:

    • sądami powszechnymi – w sprawach cywilnych rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy,
    • sądami polubownymi – w sprawach, w których wartość przedmiotu sprawy przekracza kwotę 5 mln zł.
    • Zastępstwo, o którym mowa powyżej, w zakresie dotyczącym:
    • państwowych osób prawnych – będzie miało charakter obowiązkowy,
    • osób prawnych z udziałem Skarbu Państwa oraz osób prawnych z udziałem państwowych osób prawnych – będzie wykonywane za zgodą, która ma charakter generalny.

    Wykonywanie zastępstwa osoby zastępowanej będzie odpłatne. Sposób i tryb uiszczania opłat oraz ich wysokość określi rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z uwzględnieniem rynkowej wartości świadczonych usług oraz szczególnego charakteru podmiotów, na rzecz których usługi te będą wykonywane.

    Prokuratoria Generalna nie będzie wykonywać zastępstwa, o którym mowa w art. 12 ustawy o PGRP, w:

    • postępowaniach uregulowanych przepisami części księgi pierwszej, tytułu VII, działów IVa–IVe Kodeksu postępowania cywilnego,
    • postępowaniach uregulowanych przepisami działu VI rozdziału 3 Pzp (skargi do sądu okręgowego od orzeczeń KIO),
    • postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności,
    • sprawach, w których inna osoba zastępowana, państwowa osoba prawna, Skarb Państwa lub organ administracji rządowej jest stroną, interwenientem ubocznym albo interwenientem głównym.

    Opinia w sprawie umowy o doradztwo prawne

    Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PGRP obowiązek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa oraz osób zastępowanych będących państwowymi osobami prawnymi uzyskania opinii prawnej Prokuratorii Generalnej wystąpi także w zakresie dotyczącym:

    • projektu umowy o doradztwo prawne, jeżeli wysokość wynagrodzenia przewidzianego łącznie za świadczone usługi przekracza kwotę 500 000 zł netto, w stosunku rocznym;
    • zmiany umowy o doradztwo prawne podwyższającej wynagrodzenie do kwoty przekraczającej kwotę, o której mowa w pkt 1 powyżej;
    • umowy o doradztwo prawne, w której maksymalna wysokość wynagrodzenia nie jest określona.

    Osoby zastępowane, niebędące państwowymi osobami prawnymi, będą mogły zwrócić się do Prokuratorii Generalnej o wydanie powyższej opinii prawnej.

    Wniosek o wydanie opinii prawnej, o której mowa wyżej, powinien być przedkładany Prokuratorii Generalnej nie później niż na 15 dni, a po uzgodnieniu z Prezesem Prokuratorii Generalnej nie później niż na 4 dni przed planowanym zawarciem umowy. Opinie prawne wydawane na wniosek osób zastępowanych będą odpłatne.

    W postępowaniach o zamówienie publiczne

    Obowiązek uzyskania opinii prawnej Prokuratorii Generalnej w przedmiocie wzoru umowy, istotnych postanowień umowy, ogólnych warunków umowy lub projektu umowy zawieranych na podstawie Prawa zamówień publicznych, o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o PGRP, ma dotyczyć przypadku, gdy wartość przedmiotu zamówienia przekraczać będzie kwotę 100 000 000 zł.

    Przepis art. 18 ust. 2 ustawy o PGRP jako adresata obowiązku uzyskania opinii prawnej wskazuje podmiot reprezentujący Skarb Państwa, nie precyzując jednak, czy to wł...

    Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

    Co zyskasz, kupując prenumeratę?
    • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
    • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
    • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
    • Cykl szkoleń online
    • Indywidualne konsultacje
    • ...i wiele więcej!
    Sprawdź

    Przypisy