Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

30 listopada 2021

NR 198 (Grudzień 2021)

Przegląd orzecznictwa Sądu Zamówień Publicznych

0 381

Rok 2021 jest rokiem, który niewątpliwie upływa pod znakiem nowego Prawa zamówień publicznych. Nowe przepisy wprowadziły szereg rozwiązań, w tym długo oczekiwane utworzenie jednego sądu, dedykowanego rozpoznawaniu wszystkich skarg na orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej. Sąd Zamówień Publicznych1 – bo to o nim mowa – wydał w ciągu tego roku wiele bardzo interesujących wyroków.

Warto śledzić i znać orzecznictwo SZP, ponieważ argumentacja zawarta w uzasadnieniach wyroków może być niezwykle cenna w toku sporów toczonych przed KIO. W niniejszym artykule postaram się w telegraficznym skrócie omówić najciekawsze, w mojej ocenie, wydane w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2021 r. wyroki SZP.

POLECAMY

Zamówienia in-house

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: XXIII Zs 14/21)
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2021 r. (sygn. akt: XXIII Zs 27/21)

Sąd Zamówień Publicznych wydał w tym roku dwa bardzo interesujące wyroki dotyczące tzw. zamówień in-house, tj. zamówień udzielanych w trybie zamówienia z wolnej ręki podmiotowi powiązanemu z zamawiającym. Przedmiotem obu zamówień był, występujący najczęściej w praktyce przy okazji omawiania zagadnienia in-house, odbiór odpadów komunalnych.

W obu sprawach skargi zostały wniesione przez odwołujących, na wyroki Krajowej Izby Odwoławczej, w których KIO oddaliła odwołania. W dużym uproszczeniu przedmiotem obu spraw były przesłanki udzielenia poszczególnych zamówień.

Sąd Zamówień Publicznych w obu sprawach oddalił skargi. Jednocześnie w uzasadnieniu obu orzeczeń zostało zawarte obszerne omówienie przesłanek uzasadniających udzielenie zamówienia in-house w trybie zamówienia z wolnej ręki.

Rażąco niska cena i tajemnica przedsiębiorstwa

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: XXIII Zs 18/21)

W tym wyroku Sąd Zamówień Publicznych musiał zbadać, czy oferta skarżącego podlega odrzuceniu ze względu na rażąco niską cenę oraz czy zasadnie zamawiający powinien uznać, że wyjaśnienia ceny nie są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.

Skarga została wniesiona przez przystępującego po stronie zamawiającego na wyrok KIO uwzględniający odwołanie i nakazujący zamawiającemu odrzucenie oferty przystępującego ze względu na lakoniczność wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz nakazujący odtajnienie wyjaśnień ceny, które w ocenie KIO zostały niezasadnie uznane przez zamawiającego za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.

Sąd Zamówień Publicznych przyznał KIO rację w zakresie rażąco niskiej ceny – w ocenie Sądu wyjaśnienia ceny były zbyt lakoniczne i nie dawały zamawiającemu podstawy, by uznać, że skarżący wykazał realność ceny. Co ciekawe,

ważne

SZP nie zgodził się z KIO w przedmiocie konieczności odtajnienia wyjaśnień ceny jako nieobjętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Wskazał, że w związku z tym, iż oferta skarżącego podlega odrzuceniu, ujawnienie złożonych przez niego wyjaśnień ceny jest zbędne.


Stawka vat a błąd w obliczeniu ceny

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 maja 2021 r. (sygn. akt: XXIII Zs 32/21)

Przedmiotowy wyrok SZP poświęcony był analizie prawidłowości wskazania przez skarżącego preferencyjnej stawki podatku VAT zamiast stawki podstawowej. Przedmiotem zamówienia były w uproszczeniu usługi spedycyjne, a sprawa dotyczyła stawki VAT za usługi eksportowe.

Skarga została wniesiona przez przystępującego po stronie zamawiającego na wyrok KIO uwzględniający odwołanie i nakazujący zamawiającemu odrzucenie oferty przystępującego ze względu na błąd w obliczeniu ceny. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej takim błędem było wskazanie preferencyjnej stawki VAT (0%) dla wszystkich usług związanych z eksportem zamiast właściwej podstawowej stawki VAT (23%).

Sąd Zamówień Publicznych przyznał rację Krajowej Izbie Odwoławczej. W ocenie SZP zamawiający powinien odrzucić ofertę skarżącego. Sąd zbadał m.in., czy są podstawy do uznania usługi ze stawką 0% za usługę kompleksową. W ocenie SZP brak ku temu podstaw.
 

ważne

Zasadą jest stosowanie stawki podstawowej, a stawki preferencyjne powinny być stosowane wyjątkowo, w ściśle uzasadnionych przypadkach.


Termin związania ofertą i podwykonawstwo

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r.
(sygn. akt: XXIII Zs 11/21)
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2021 r.
(sygn. akt: XXIII Zs 36/21)

W pierwszym orzeczeniu Sąd Zamówień Publicznych musiał zbadać prawidłowość czynności przedłużenia terminu związania ofertą dokonanego przez wykonawcę oraz kwestię możliwości realizacji całości zamówienia przez podwykonawców. Przedmiotem zamówienia były specjalistyczne usługi informatyczne.

Skarga została wniesiona przez przystępującego po stronie zamawiającego na wyrok KIO oddalający odwołanie (w zakresie terminu związania ofertą) oraz uwzględniający odwołanie i nakazujący zamawiającemu odrzucenie oferty przystępującego ze względu na fakt, że będzie realizować całość zamówienia za pomocą podwykonawców.

Sąd oddalił skargę w całości. W ocenie SZP wybrany wykonawca prawidłowo przedłużył termin związania ofertą (było to przedłużenie „na raty”, niemniej z zachowaniem ciągłości terminu). Ciekawsza część uzasadnienia wyroku dotyczy kwestii podwykonawstwa w ofercie skarżącego. Sąd zamówień publicznych podzielił argumentację Krajowej Izby Odwoławczej i również uznał, że z oferty skarżącego wynika, iż będzie realizować zamówienia w całości za pomocą podwykonawców. Według SZP jest to niezgodne z ustawą, ponieważ Pzp pozwala wykonawcy zlecić podwykonawcom wyłącznie część zamówienia.
Natomiast w drugim orzeczeniu Sąd Zamówień Publicznych obszernie omówił, jak istotną i odrębną od wadium instytucją jest termin związania ofertą oraz czynność jego przedłużenia.
 

ważne

Skarga została wniesiona przez odwołującego na wyrok KIO oddalający odwołanie na odrzucenie jego oferty za przedłużenie terminu związania ofertą dwa dni po upływie pierwotnego terminu związania ofertą.


Sąd oddalił skargę w całości. W ocenie SZP instytucja wadium jest całkowicie odrębną instytucją od terminu związania ofertą. Skarżący doprowadził do przerwania biegu terminu związania ofertą. Natomiast samo przedłużenie ważności gwarancji wadialnej nie jest równoznaczne w skutkach z przedłużeniem terminu związania ofertą.

Błąd w ustaleniach faktycznych kio oraz legitymacja do wniesienia odwołania

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r. (sygn. akt: XXIII Zs 10/21)

Ten wyrok stanowi rzadki przypadek, w którym Sąd Zamówień Publicznych uwzględnił skargę na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej, ze względu na błąd w ustaleniach faktycznych KIO. W ocenie Sądu Krajowa Izba Odwoławcza nieprawidłowo ustaliła stan faktyczny, opierając się tylko na jednym dokumencie, zamiast na całokształcie zebranego materiału dowodowego.

Ponadto SZP nie rozpatrywał skargi na wyrok KIO wydany w następstwie jednego z odwołań ze względu na fakt, że oczekując na rozpatrzenie skargi przez SZP, skarżący utracił legitymację do korzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych w Pzp. Powodem było prawomocne odrzucenie oferty skarżącego, co miało miejsce pomiędzy wniesieniem skargi a rozpatrzeniem sprawy przez Sąd Zamówień Publicznych.

Wprowadzenie w błąd zamawiającego ze względu na winę nieumyślną

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2021 r.
(sygn. akt: XXIII Zs 33/21)
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r.
sygn. akt: XXIII Zs 22/21)

Te wyroki powinny być przeczytane przez każdego wykonawcę. Zawierają one wiele przydatnych informacji w przedmiocie przesłanki wykluczenia z postępowania dotyczącej wprowadzenia zamawiającego w błąd z winy nieumyślnej. Obie sprawy dotyczyły doświadczenia potencjału kadrowego, punktowanego jako jakościowe kryterium oceny ofert.

W pierwszej sprawie skarga została wniesiona przez przystępującego po stronie zamawiającego na wyrok KIO uwzględniający odwołanie. KIO nakazała wykluczyć przystępującego ze względu na złożenie z winy nieumyślnej nieprawdziwych informacji w zakresie doświadczenia (z lat 70. XX w.) potencjału kadrowego, przy czym był to zarówno warunek udziału w postępowaniu, jak i jakościowe kryterium oceny ofert.
W drugiej sprawie skarga została wniesiona przez odwołującego na wyrok KIO oddalający odwołanie. Odwołujący wnosił o uchylenie czynności wykluczenia go z postępowania za złożenie nieprawdziwych informacji w zakresie doświadczenia potencjału kadrowego punktowanego w ramach jakościowego kryterium oceny ofert.

Obie skargi zostały oddalone przez Sąd Zamówień Publicznych. W ocenie Sądu w obu sprawach skarżący dopuścili się braku zachowania należytej staranności wymaganej od profesjonalistów i bez należytej weryfikacji przedłożyli zamawiającemu niesprawdzone informacje. Oba orzeczenia prezentują bardzo restrykcyjne podejście SZP do nieprawdziwych informacji przedkładanych zamawiającym, nawet z winy nieumyślnej. Wykonawcy powinni bardzo skrupulatnie weryfikować wszystkie informacje przedkładane zamawiającym – nie zwalnia ich z tego np. stosunkowo odległe doświadczenie zawodowe kadry.

Wadium w formie gwarancji dla konsorcjum

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 maja 2021 r.
(sygn. akt: XXIII Zs 31/21)

W tym wyroku Sąd Zamówień Publicznych musiał zbadać prawidłowość wniesienia gwarancji wadialnej dla konsorcjum. Jak wiadomo, gwarancje wadialne dla wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia sprawiają czasami problemy, przede wszystkim ze względu na konieczność objęcia ich treścią wszystkich wykonawców.

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy