Dołącz do czytelników
Brak wyników

Vademecum elektronizacji

12 kwietnia 2019

NR 173 (Kwiecień 2019)

Wybór oferty, środki ochrony prawnej, zawarcie umowy (3)

192

W poprzedniej części Vademecum elektronizacji opisane zostały badanie i ocena ofert na etapie składania wyjaśnień i dokumentów. W niniejszym artykule przedstawiony będzie ostatni etap w elektronicznym postępowaniu o zamówienie publiczne – wybór oferty, możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej i umowa.

Wyniki postępowania w formie elektronicznej

Po przeprowadzeniu badania i oceny ofert zamawiający ma obowiązek przekazania wykonawcom informacji o podjętych względem ofert lub wykonawców czynnościach. Zawiadomienie to dotyczy kilku rodzajów czynności, takich jak:

  • odrzucenie oferty,
  • wykluczenie wykonawcy,
  • wybór oferty najkorzystniejszej,
  • unieważnienie postępowania (jeśli zachodzą okoliczności powodujące unieważnienie postępowania).

Odnosząc się do formy przekazania informacji, należy wskazać na konieczność zastosowania art. 10a ust. 1 Pzp: 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia komunikacja między zamawiającym a wykonawcami, w szczególności składanie ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz oświadczeń, w tym oświadczenia składanego na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, sporządzonego zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji Europejskiej wydanym na podstawie art. 59 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 80 ust. 3 dyrektywy 2014/25/UE, zwanego dalej „jednolitym dokumentem” odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. 

Zamawiający – w zależności od sytuacji faktycznej – przekazują wykonawcom następujące informacje:

  • za pośrednictwem wykorzystywanej platformy porozumiewania się – np. platformy zakupowej lub platformy ePUAP,
  • przesyłając wiadomość e-mail, z żądaniem potwierdzenia otrzymania.

Istotne jest, aby informacje te zawierały uzasadnienie prawne i faktyczne.

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 października 2018 r., sygn. akt: KIO 2149/18:

Zasadność czynności wykluczenia wykonawcy z postępowania podlega ocenie Izby w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych przez zamawiającego w uzasadnieniu tej czynności. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 Pzp zamawiający informuje niezwłocznie wszystkich wykonawców o wykonawcach, którzy zostali wykluczeni, podając uzasadnienie faktyczne i prawne. 

Przywołany przepis, stanowiący realizację zasad postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, takich jak jawność postępowania oraz równe traktowanie wykonawców i zachowanie uczciwej konkurencji, nakłada na zamawiającego obowiązek zakomunikowania wykonawcom, dlaczego zamawiający uznał, że dany wykonawcza podlega wykluczeniu, a po stronie wykonawcy kształtuje prawo do uzyskania pełnej i rzetelnej wiedzy na temat przyczyn wykluczenia. 

To na podstawie informacji przekazanej zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 Pzp wykonawca – po pierwsze – podejmuje decyzję, czy skorzystać ze środków ochrony prawnej, a po drugie – jakie zarzuty sformułować w odwołaniu i w jaki sposób polemizować ze stanowiskiem zamawiającego.
 

Ważne

Uzasadnienie faktyczne zawiadomienia o wykluczeniu powinno wyczerpująco obrazować, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji zamawiającego, tak aby wykonawca, gdy oceny zamawiającego nie podziela, mógł się do wskazanych przez zamawiającego uchybień ustosunkować.

 
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt: KIO 2094/18:

Wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego nie może sprowadzać się do podania przyznanej punktacji w danym kryterium, gdyż pozbawia to wykonawców możliwości kontroli czynności zamawiającego. Należy potwierdzić argumentację przywołaną z innych wyroków Izby podanych w odwołaniu, w tym w szczególności w wyroku z dnia 11 sierpnia 2017 r., o sygn. akt: KIO 1577/17, z którego wynika, że wszystkie czynności, o których mowa w art. 92 ust. 1 pkt 1 Pzp, winny być przez zamawiającego uzasadnione. Obowiązek ten dotyczy również uzasadnienia czynności oceny ofert i przyznawania im punktów. Wobec każdego wykonawcy uzasadnienie przyznania określonej liczby punktów jego ofercie jest o tyle oczywiste, że każdy wykonawca jest uprawniony do tego, by wiedzieć, na jakiej podstawie jego oferta została oceniona w taki czy inny sposób.
 

Ważne

Obecne brzmienie art. 92 Pzp dotyczącego zawiadomienia o czynnościach nie obliguje do jednoczesnego poinformowania o odrzuceniu oferty, wykluczeniu z postępowania czy wyborze oferty. Zamawiający – zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej – nie musi jednocześnie informować o tych czynnościach.


Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt: KIO 1652/18:

Dokonana, w wyniku nowelizacji zawartej w ustawie z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r.,poz. 1020), która weszła w życie z dniem 28 lipca 2016 r.,zmiana art. 92 ust. 1 Pzp przez usunięcie z jego treści zwrotu „jednocześnie” powoduje, że zamawiający nie mają obowiązku jednoczesnego informowania wykonawców o czynnościach wykluczenia wykonawcy z postępowania, odrzucenia oferty oraz wyboru oferty najkorzystniejszej. Zmiana ta ma wpływ na proces skarżenia czynności i zaniechań podmiotów zamawiających – zarówno w postępowaniach poniżej, jak i powyżej progów UE. Tym samym brak skumulowanego obowiązku informacyjnego przekłada się na kwestię interesu i ekonomiki postępowania. Wynika to z możliwości sekwencyjnego (etapowego) badania ofert i oceny podmiotowej wykonawców, zaś sama możliwość zaskarżenia np. zaniechań podmiotu zamawiającego materializuje się dopiero na etapie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. 
 

Ważne

Po przekazaniu informacji o wyniku postępowania, względnie o czynnościach w trakcie badania i oceny ofert, wykonawcy mają możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej odnośnie do danej czynności lub zaniechania dokonania danej czynności przez zamawiającego. 


Wniosek generalny odnośnie do przekazywania informacji przez zamawiającego o wynikach postępowania jest taki, że już przed wejściem w życie elektronizacji w praktyce absolutna większość wyników była przesyłana elektronicznie, do rzadkości należały informacje wysyłane wyłącznie na piśmie. Odnośnie do tej czynności data 18 października 2018 r. nie miała istotnego znaczenia praktycznego.

Elektronizacja środków ochrony prawnej

Podstawy prawne: dyrektywa 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. – tzw. dyrektywa odwoławcza: 

Państwa członkowskie przedsiębiorą niezbędne środki, aby zapewnić – w odniesieniu do zamówień objętych zakresem zastosowania dyrektywy 2004/18/WE – możliwość skutecznego, a w szczególności możliwie szybkiego odwołania od decyzji podjętych przez instytucje zamawiające, zgodnie z warunkami określonymi w art. 2–2f niniejszej dyrektywy, z powodu naruszenia przez te decyzje prawa wspólnotowego w dziedzinie zamówień publicznych lub naruszenia krajowych przepisów transponujących to prawo. (…)

Państwa członkowskie decydują o środkach komunikacji, obejmujących faks i środki elektroniczne, z jakich należy skorzystać w celu wniesienia odwołania (…)

Implementacja zapisów dyrektywy nastąpiła poprzez nowelizację ustawy – Prawo zamówień publicznych i akty wykonawcze do ustawy Pzp:

Artykuł 180 ust. 4. Odwołanie wnosi się do Prezesa Izby w formie pisemnej w postaci papierowej albo w postaci elektronicznej, opatrzone odpowiednio własnoręcznym podpisem albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. 

Odwołujący przesyła kopię odwołania zamawiającemu przed upływem terminu do wniesienia odwołania w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią przed upływem tego terminu. Domniemywa się, iż zamawiający mógł zapoznać się z treścią odwołania przed upływem terminu do jego wniesienia, jeżeli przesłanie jego kopii nastąpiło przed upływem terminu do jego wniesienia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

Artykuł 185 ust. 1. Zamawiający przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch dni od dnia otrzymania, kopię odwołania innym wykonawcom uczestniczącym w postępowaniu o udzielenie zamówienia, a jeżeli odwołanie dotyczy treści ogłoszenia o zamówieniu lub postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zamieszcza ją również na stronie internetowej, na której jest zamieszczone ogłoszenie o zamówieniu lub jest udostępniana specyfikacja, wzywając wykonawców do przystąpienia do postępowania odwoławczego. 

Artykuł 185 ust. 2. Wykonawca może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego w terminie trzech dni od dnia otrzymania kopii odwołania, wskazując stronę, do której przystępuje, i interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której przystępuje. Zgłoszenie przystąpienia doręcza się Prezesowi Izby w postaci papierowej albo elektronicznej, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a jego kopię przesyła się zamawiającemu oraz wykonawcy wnoszącemu odwołanie.

Artykuł 198b ust. 1. Skargę wnosi się do sądu okręgowego właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania zamawiającego. 

Artykuł 198b ust. 2. Skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Izby w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia Izby, przesyłając jednocześnie jej odpis przeciwnikowi skargi. Złożenie skargi w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 
23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z jej wniesieniem.
 

Artykuł 198b ust. 3. Prezes Izby przekazuje skargę wraz z aktami postępowania odwoławczego właściwemu sądowi w terminie siedmiu dni od dnia jej otrzymania. 

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań z dnia 22 marca 2010 r., t.j. z dnia 7 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018 r.,poz. 1092), ze zmianami wchodzącymi w życie 18 października 2018 r.:

§ 5.1. Odwołanie wraz z załącznikami oraz zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego przez wykonawcę, wnoszone w postaci elektronicznej i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, oraz dalsze pisma w sprawie wnoszone w tej postaci przekazuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą Urzędu, przy użyciu której obsługiwana jest korespondencja Izby. 

2. Prezes Izby udostępnia na stronie internetowej Urzędu odnośnik do usług elektronicznych pozwalających na wniesienie w postaci elektronicznej dokumentów, o których mowa w ust. 1. 

§ 6. Odwołanie, niezwłocznie po jego wniesieniu, wpisuje się do komputerowej bazy danych Izby, nadając mu numer porządkowy (sygnaturę akt).

§ 7. Z wyjątkiem wniesienia odwołania oraz zgłoszenia przystąpienia do postępowania odwoławczego przez wykonawcę korespondencja w sprawie odwoławczej kierowana przez strony i uczestników postępowania odwoławczego do Izby, a także korespondencja kierowana przez Izbę może być przesyłana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. W przypadku korespondencji przesyłanej przy użyciu tych środków domniemywa się, że dzień przesłania korespondencji jest dniem doręczenia, jeżeli została ona przesłana niezwłocznie również w formie pisemnej.

§ 8.1. Odwołanie wraz z załącznikami oraz kopia dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub dokumentacja postępowania w postaci elektronicznej, a także inne pisma składane w sprawie oraz pisma przekazywane przez Izbę w związku z wniesionym odwołaniem, stanowią akta sprawy odwoławczej. 

2. Akta sprawy odwoławczej, w toku prowadzonej sprawy odwoławczej, udostępnia Prezes Izby w siedzibie Urzędu stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego, na ich wniosek, w terminie uzgodnionym z przewodniczącym składu orzekającego.

Przebieg procedury wnoszenia odwołania w formie elektronicznej

Odwołanie w formie elektronicznej wnosi się za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej KIO udostępnianej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych. Odwołanie złożone poprzez platformę musi być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nie powinno być podpisane wyłącznie za pomocą profilu zaufanego, czyli darmowego podpisu elektronicznego. 

Podpis kwalifikowany jest dostępny wyłącznie u certyfikowanych dostawców, przyporządkowany jest do jednej osoby, i tylko jednej osobie podlega – jakakolwiek zmiana w dokumencie po podpisaniu będzie uwidoczniona. Tylko elektroniczny podpis kwalifikowany gwarantuje bezpieczeństwo i jednoznaczne określenie osoby, która dokument podpisała.
 

Ważne

Na odwołującym spoczywa również obowiązek przesłania odpisu odwołania zamawiającemu przed upływem terminu do jego wniesienia. Obowiązek ten zabezpiecza rygor odrzucenia odw...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy