Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak wygrać przetarg

23 sierpnia 2018

NR 150 (Marzec 2017)

Domniemanie rażąco niskiej ceny

0 190

Skierowanie do wykonawcy wezwania w trybie art. 90 ust. 1 Pzp tworzy domniemanie rażąco niskiej ceny. Obalenie tego domniemania spoczywa na wykonawcy. 

W przypadku, w którym dostarczone przez wykonawcę wyjaśnienia wraz z ewentualnymi dowodami są na tyle ogólne i lakoniczne, iż nie stanowią wiarygodnego wyjaśnienia poziomu zaoferowanej ceny, konieczne jest przyjęcie, że wykonawca w wyznaczonym dla niego terminie nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny. W takim przypadku cena oferty pozostaje rażąco niska, co uzasadnia jej odrzucenie – orzekła Krajowa Izba Odwoławcza.

W sprawie rozpoznanej przez Krajową Izbę Odwoławczą (wyrok z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt: KIO 791/16), prowadzonej przez miasto w trybie przetargu nieograniczonego, jeden z oferentów złożył odwołanie od czynności wyboru oferty oraz odrzucenia jego oferty. Odwołujący zarzucił zamawiającemu m.in. naruszenie art. 90 ust. 1 i ust. 3 Pzp w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 3 Pzp przez zaniechanie zamawiającego przeprowadzenia wobec niego procedury wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, która pozwoliłaby w rzetelny sposób ustalić, czy oferta odwołującego zawiera rażąco niską cenę, tj. przez brak wezwania do wyjaśnień wątpliwości zamawiającego.

W omawianym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego odwołujący złożył w dniu 25 stycznia 2016 r. ważną ofertę, tj. zgodną z przepisami Pzp oraz zapisami specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Złożono ogółem siedem ofert, których ceny (z uwzględnieniem VAT) kształtowały się na poziomie od 560 880,00 zł (oferta odwołującego) do 1 185 720,00 zł, przy podanej przez zamawiającego kwocie, jaką może przeznaczyć na realizację zamówienia, w wysokości 1 000 243,79 zł brutto. Wartość przedmiotowego zamówienia została oszacowana przez zamawiającego na kwotę 900 000,00 zł. Zgodnie z zapisem SIWZ kryteriami oceny ofert były: cena – 70%, metoda i organizacja nadzoru – 20% i liczba przeglądów w okresie gwarancyjnym – 10%.

Zamawiający w dniu 2 maja 2016 r. poinformował o dokonanym wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu oraz o ofertach odrzuconych i wykluczonych wykonawcach. Zawiadomił zainteresowanych, że odrzucił ofertę złożoną przez odwołującego, wskazując jako podstawę prawną art. 90 ust. 3 w zw. z 89 ust. 1 pkt 3 oraz art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp. W ocenie zamawiającego odwołujący nie wykazał, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Ważne!

Odwołujący podnosił w odwołaniu, że dokonane przez zamawiającego czynności oceny i badania ofert, a w konsekwencji wybór oferty najkorzystniejszej i odrzucenie oferty odwołującego nastąpiły z naruszeniem przepisów Pzp. Zdaniem odwołującego zamawiający nie dokonał oceny złożonych przez wykonawcę wyjaśnień na pytania, czy nie zachodzi przypadek wystąpienia rażąco niskiej ceny.

Nieprecyzyjny opis

Odwołujący wyjaśniał, że w pkt 18 SIWZ „Opis sposobu obliczenia ceny oferty” zamawiający nie postawił żadnych wymagań co do sposobu obliczenia ceny oferty, w tym podziału ceny na poszczególne etapy. Ponadto Tabela elementów rozliczeniowych (dalej: „TER”) ograniczona została przez zamawiającego do dwóch pozycji wyceny: za etap I oraz za etap II, których suma powinna stanowić cenę oferty netto wpisywaną przez wykonawców do formularza ofertowego i w tej całkowitej cenie wykonawcy winni skalkulować również wartość wynagrodzenia za etap III.

Skoro zatem suma wartości za etap I i II według TER miała dać cenę jak w formularzu oferty, to – zdaniem odwołującego – oczywiste jest, że albo w obu tych wartościach, albo w jednej z nich zawarta musiała być cena etapu III. Zamawiający nie wskazał jednak, do którego z etapów wykonawcy powinni doliczyć wynagrodzenie za etap III, zatem każdy wykonawca miał prawo doliczyć ją w miejscu dowolnie przez siebie wybranym.

Jak podkreślił odwołujący, wszelkie niejasności, wątpliwości w interpretacji SIWZ winny być dokonywane na korzyść wykonawcy, ponieważ autor tych zapisów – zamawiający – ma obowiązek, formułując zapisy SIWZ, czynić to w sposób przejrzysty i szczegółowy, dlatego to zamawiający powinien ponosić konsekwencje swoich zaniedbań.

Odwołujący wskazywał, że zamawiający nie określił w SIWZ (jak można to obserwować w innych postępowaniach o udzielenie zamówienia) np. procentowego rozbicia ceny na poszczególne etapy. Jednocześnie w projekcie umowy (§ 2 ust. 1 projektu) zamawiający określił ryczałtowy charakter wynagrodzenia, który charakteryzuje się niezmiennością.

W ocenie odwołującego zamawiający, który nie wskazał w SIWZ wymagań co do kalkulacji ceny, nie może na etapie oceny ofert z faktu rozdziału wynagrodzenia ryczałtowego na etapy wyciągać wniosków o rażąco niskiej cenie odwołującego. Takie działanie jest sprzeczne z prawem.

Ważne!

Zamawiający wymagał rozbicia w TER ceny globalnej za dwa etapy, ponieważ realizacja zamówienia była uzależniona od pozyskania środków z Unii Europejskiej. Odwołujący podkreślił, że zamawiający w SIWZ nie wskazał tych okoliczności (ograniczenia zakresu), poprzestał na zapisach ogólnych, nie precyzując i nie określając, że może nastąpić ograniczenie do wykonania tylko etapu 1. Zamawiający powinien to jasno opisać w dokumentacji przetargowej, ponieważ wykonawcy nie mogą domyślać się zamysłów zamawiającego.

Procedura wyjaśniająca

W ocenie odwołującego zamawiający otrzymał satysfakcjonujące odpowiedzi na pytania postawione w skierowanym do odwołującego wezwaniu. Odwołujący podkreślił, że jeśli zamawiający miał jeszcze jakiekolwiek wątpliwości dotyczące przedłożonej wraz z wyjaśnieniami wyceny przedmiotu zamówienia, powinien był prowadzić procedurę wyjaśniającą tak, by z pełnym przekonaniem móc prawidłowo uzasadnić, jakie czynniki zdecydowały o uznaniu bądź nieuznaniu ceny zaproponowanej przez odwołującego jako ceny rażąco niskiej. Brak takiej procedury wyjaśniającej świadczy o tym, że decyzja zamawiającego o odrzuceniu oferty odwołującego jest niczym nieuzasadnioną dyskryminacją i nastąpiła z poważnym naruszeniem przepisów Pzp i postanowień SIWZ.

Zdaniem odwołującego w orzecznictwie wskazuje się, że co do zasady, czynność wyjaśnień powinna mieć charakter jednorazowy. Nie negując jednak możliwości kilkakrotnego wzywania do wyjaśnień przy zastosowaniu art. 90 ust. 1 Pzp w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nadal istnieją wątpliwości pomimo złożonych przez wykonawcę wyjaśnień lub wezwanie sformułowane było w sposób nieprawidłowy. Tak orzekła np. KIO w wyroku z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt: KIO 1287/14. KIO uznała odwołanie za nieuzasadnione i oddaliła je.

Według art. 90 Pzp jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie:

  1.  oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3–5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
  2.  pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów.

Regulacje formalne

Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera ra...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Monitor Zamówień Publicznych"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Roczny dostęp do filmów instruktażowych
  • Cykl szkoleń online
  • Indywidualne konsultacje
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy