Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo

4 lutego 2022

NR 199 (Luty 2022)

Efektywność energetyczna po nowemu

0 360

Od dnia 1 stycznia 2022 r. przed jednostkami publicznymi otwiera się możliwość realizacji w nowej formule oraz kwalifikacji poza długiem publicznym umów o poprawę efektywności energetycznej.

W największym stopniu dotyczyć to będzie samorządów lokalnych, które będą mogły w określonych sytuacjach nie wliczać wydatków z tytułu umów o poprawę efektywności energetycznej do indywidualnego wskaźnika obsługi zadłużenia.

POLECAMY

Podstawy prawne

Zmiany te wynikają z nowych przepisów art. 7 ust. 3–6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, wprowadzonych ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw. Przepisy te będą miały zastosowanie do umów zawartych w wyniku postępowań wszczętych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Czym jest umowa o poprawę efektywności energetycznej?

Umowa o poprawę efektywności energetycznej jest typem umowy, która może przynieść jednostce publicznej istotne korzyści. Obecnie jednostki publiczne mają bardzo duże zapotrzebowanie na poprawę izolacyjności obiektów publicznych, ich termomodernizację czy realizację przedsięwzięć niskoemisyjnych. Duże potrzeby są także w obszarze oświetlenia ulicznego, które w wielu miejscach wymaga modernizacji i wprowadzenia zasad zarządzania energią. Umowa o poprawę obejmuje zastosowanie jakiegokolwiek środka poprawy efektywności energetycznej, czyli np. termomodernizacji czy jakiegoś usprawnienia powodującego obniżenie kosztów energii, ale też późniejsze zarządzanie zużyciem energii w budynku czy na danym obszarze (np. w zakresie oświetlenia ulicznego).

Wykonawca (zwany dostawcą usług związanych ze zużyciem energii) uzyskuje w wyniku takiej umowy wynagrodzenie uzależnione od oszczędności energii uzyskanej w wyniku zrealizowanych robót budowlanych, dostaw lub usług. Taka konstrukcja umowy pozwala na egzekwowanie od wykonawcy należytej jakości wykonanego zamówienia, co jest znacznie szerszą możliwością niż standardowo wykorzystywane uprawnienia z tytułu rękojmi lub gwarancji.

Umowa taka jest umową wieloletnią, zwykle od 8 do 15 lat. Taki czas pozwala dostawcy na odzyskanie zaangażowanych w realizację przedsięwzięcia środków.

Finansowanie przedsięwzięcia

Umowa o poprawę efektywności energetycznej będzie obejmowała zazwyczaj finansowanie prywatne wnoszone przez dostawcę usług związanych ze zużyciem energii, którym zwykle będzie wykonawca wybrany w wyniku konkurencyjnego postępowania. Następnie, zależnie od tego, czy taki wykonawca uzyska deklarowane w umowie oszczędności, uzyskuje cykliczne wynagrodzenie w dłuższym okresie (np. 8–15 lat).

Nie wyklucza to jednak finansowania przedsięwzięcia również z innych środków, w tym unijnych, a także z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Umowa o poprawę efektywności energetycznej współfinansowana ze środków unijnych

Formuła ta może być szczególnie interesująca dla tych samorządów, które poszukują źródeł sfinansowania wkładu własnego ze środków unijnych. W części będą mogły one bowiem wykorzystać środki unijne, a w części finansowanie wnoszone przez dostawcę usług związanych ze zużyciem energii.
W tym przypadku będzie zwykle tak, że środki pochodzące z dotacji zostaną wypłacone dostawcy po zrealizowaniu inwestycji, a pozostała część jego wynagrodzenia zostanie rozłożona na raty i uzależniona od faktycznego uzyskania zadeklarowanych oszczędności.

Tryb postępowania na wybór dostawcy usług związanych ze zużyciem energii

W praktyce przedsięwzięcia choćby w części finansowane przez stronę prywatną, połączone z utrzymaniem zrealizowanej inwestycji, powinny być zgodne z zasadami określonymi w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.

Do tej pory pojawiały się w praktyce wątpliwości, czy umowy o poprawę efektywności energetycznej, realizowane w tzw. formule ESCO, powinny być realizowane na podstawie ustawy o PPP, samej ustawy – Prawo zamówień publicznych, czy też może z pominięciem jakiegokolwiek trybu udzielenia zamówienia.
Obecnie nie budzi już wątpliwości, że prawidłowym trybem znajdującym zastosowanie w takich przypadkach jest wybór partnera prywatnego na podstawie przepisów ustawy o PPP przy wykorzystaniu jednego z trybów ustawy Pzp.

W przypadku umów o poprawę efektywności energetycznej możliwe będzie zwykle zastosowanie:

  • trybu podstawowego z obowiązkowymi negocjacjami (art. 275 pkt 3 ustawy Pzp) – w przypadku postępowań o wartości nieprzekraczającej progów unijnych albo
  • jednego z trybów negocjacyjnych w zakresie postępowań o wartości równej lub przekraczającej progi unijne – będzie to tryb dialogu konkurencyjnego albo negocjacji z ogłoszeniem.

Nie ma jednak obowiązku stosowania w takich przypadkach trybów negocjacyjnych. Możliwe jest też, zwłaszcza w przypadku wykorzystania usług profesjonalnego doradcy, zastosowanie trybu jednostopniowego (trybu podstawowego bez negocjacji albo przetargu nieograniczonego). Zasadne jest jednak poprzedzenie takiego postępowania wstępnymi konsultacjami rynkowymi, w celu zweryfikowania dostępności kompetentnych wykonawców i sformułowania postanowień umownych w sposób rynkowy.

Ułatwienia dla zamawiających

Partnerstwo publiczno-prywatne jest często kojarzone ze skomplikowaną procedurą i złożonymi zasadami. Tymczasem w przypadku umów o poprawę efektywności energetycznej ustawodawca zdecydował o znacznym uproszczeniu zasad stosowanych w przypadku typowych umów o PPP. Co więcej, uproszczenia te dotyczą także porównania z innymi umowami w sprawie zamówienia publicznego.

Uproszczenia w zawieraniu tego typu umów są m.in. następujące:

  • brak obowiązku wykonania oceny efektywności realizacji przedsięwzięcia – w stosunku do umów o poprawę efektywności energetycznej wyłączono zastosowanie art. 3a ustawy o PPP, co nie wyklucza obowiązku wykonania analizy potrzeb i wymagań, o której mowa w przepisach ustawy Pzp. Przy tym brak obowiązku wykonania oceny efektywności nie oznacza zakazu jej wykonania – wręcz przeciw...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy